Literarishe bleter · 1930-04-25 · 17 (25.4.1930) · p. Seite 310

7יססר$ר'שס 110073 012. 17 (312) זײס 310 * ד ז ר בז1רגע7ס$ן1בסר7ין ג י ד א, ג יי ד א ד ע ר צ י י?? נ 2 ברעכן, הוסט!, און אויב תוםנון — איז פיט א לאננ;, דאגנ; נעציקרטן הוםט; פו; אזא טי; הוםט הערט א װײלע אויף צו ׳טטעכז אין ברויט או; עם הײבט א; צו שמעכן אין די אויער; או; עס דערפילט זיך א ׳עטארקער, שװערער װײטיק אין קאפ. אקענן ברעכן איז א םנוקה — נישט דירן זיך פו; ארט. און װענן איר לאננ; נעציקקט; הוםט האט איר דער פאטעד שוין נישט א״גטאק נעזאנטי: — טע װעט אונז ארויםטר״ב; פון הוי־. ־אויפ; נידעריקן קויטיקן געלענער קינט דעריבער מערעזע טיט ק״כט־פארטאכטע אוינ; או; טיט שטײף־פארקװעטשטע קיפ; כדי צו פארגעס; אביסר א; די װארננדיקע ספאזטע;, װאם טרעט; איעטאל צו צוס האלז, האלט זי אי; איי; צייק;, וניפיק טאל זע:*; היינט די פייער-קע׳טער טיט נריטענדיקן רע׳ט דורכגעקאפן איבע־ דער לאנגער?עקםיננטאן-םטרײט. אילע טאל, װען עס דערהערט ז־ך כאנ־ים די פייער-קעיטערם געפיקדער — זייער פאטענטירטע נרויק- טאכנדיקע קװיט׳טערײ, ציט טערעזע ארוים א דין ׳טטרויעקע פו;ב נעקינערדיקן טאטרא׳ז און ק״נט עם אפ ביי דער זייט. פאדנאככ, װען זי צייקט איבער די אפנעקיינטע ׳טטרויעקעך, װייזט זיך ארויכ, אז דעד ח׳טבון ׳טטימט: — כטעט װי נעכטן — עטלעכע און דרייסיק ׳שטרויעקעך דער הוםט האט נאכנעקאזט. אקענן אויף דער ז׳טאװערנדיקער נאז-פקיטקע ׳טטייט א־ר עםן — דער פאטער האט עס נעכטן אין אװנט נעבראכט פון רע• םטארא; — און פאר׳טפרייט א ריח פון נעקאכטע זויער־נעװארענע פאטידאר;. פון פרוװז א ק״ טון םארװיקט זיך נאך אמאק ברעכ;. טעדעזע נעטט אויף זיך איר אלט ־שאקעכק — די ט י א פעאדארע האט עם איר טיטנענעב; א טתנה — בינט עם איבער װי א צלב אויר דער ברוםט און נייט ארויס אין הויף, טוט, װי דער פאטע־ האט איר נעהייפ;: — זיצן אלע פארנאכט צװיי ׳םעה אויױ דער פרישער קופם. ארום-און-ארום גקיינעם הויױ בויט מען הימקקראצערם. הויך-אװעקנעשטעקטע באגערס פאכן מיט זייער מ׳שונהד־ק- גרויםע, צום הימק פאריסענע עקעפאנט-נעזער, נראבן ערד און ישט״נער זײערע פויזנדיקע דרייעקיקע װאגאנעטקעם פארהיקכן די לופט מיט אקערקיי ט־נים קװימשעריי. נעםינעװעטע טיפענישן רייסן זיך דארט פון דינאמיט; צינק-׳שטיין-עקבויער דרעקיעװען דעם הויכן אייזערגעם נע׳עטעק, בייםן זיך איין אין שטאלענע באקקעם, װאם ערנע׳ן אוי־ די דרייסיקער און פערציקער נאדנפ, פארגייען זיך אין זייער נראנעריי, װי קינדער אין קאקלוש, דער- ׳שטיקן זיך און כאפן זיך צוריק אויױ טיט נייעם גראגערדיקן ח׳כק אין מיםן, צװישן אט דעם מומק — טערעזע; זי זיצמ איו עק קקיינעם הויה אויף די אננעװאקגערטע שפענער זי נעדענקב דאם מענטעקע, װאם איז געבקיבן פארנעםן אין פובקיק-םקוק א־ן איר נאגט דערפון אין הארץ — נאנט און בענקט ני׳עט אזוי נאבז םענטעקע אק״ן, װי נאך איינעם א רים, װאם דארט ביים טענטעיע אונטערן קינקן ארבק... װען אין טענטעלע זאק כאט׳ש נישט נעװעז זיין אט דער ר־םן זי נעדענקט דער ט י א פעאדארעם צינ, דעם מ י א טימאס אייזעקע, די דארטיקע היין און די דארטיקע בייטאגעדיקע ׳טיי;— א קיכטיק״ט, װי פון דריי אדער פיר זונען. אירע אוינן זעען פאר זיך דעם שטויביקן זינזאנן-װענ, װאם בריט װי פריםיק די בארװעכע פיאטעס, איר דין קוקכל טוט זיך א פקעכמ-ארײן אינם ארוט־קז טומק, אינם רעש פון נישט-פארענדיקטע היטק-קראצער, פארנ״ם זיך, װי אין דער הײם מיט איטאקיענישע װערטער, מיט ביז-גאר הויכע פאריסענע טענער: (םוף) א־ן הו־ױ, אויפן ברייטן נ־דעריקן נעלענער, װאם אין קויטיקן געװעזענעם נאראוש, כאפט ז־ך אויף טערעזע אלע טאנ מיט גרויען ׳צאריען. זי דערזעט־: דער פאטער א־ז שוין?עכן איר ני׳טטא. זי דערהערט: נאענט און װייט, איבער קוים-אײנגעדרעמקטע גאםן כאפן זיך א,״ז קנאקנד־קע בײט־טן; ז״ טרייכן עטעצ;, װי אין א צירק. זייער װעקנדיקער געהירך קקיננט א װ״רע, װי אין א קיידיקן פאפ, װערט פון טאר צו טאר ־םטארקעד, ב״זער, ביז עס דערפיקמ זיך; טיק־אנען טענט׳ען ־אגן פון אונטעד דער ערד, פין ארע זייטן. כיי טערעזען אויפן רוקן — א נ־ויק; — עטעצעד װעט נ־יצט דערקויפן. — עטעצער װעט ני׳שט באװייזן. —י עטעצעד האט שוין ני׳ג־ט באװיזן... אביסק שפעטער; ד־ בײטשן פאט׳ם;, קנאקן עפטעד, טרוקענער קויפנדיק- אויפגעשאםענע אויטאם בקייבן שטיין אויכגעשאמענערהײט אין דרײ, אין פיד רייען, װי פאר א שנור. פאר זיי גרייט צו אנטמיפן, קינט א קיידיק״ט א•; גאם, א כיטדע אזא, א נרויםשמעטיקע. דער טראפיק-ראטטער קוקט טו־טערהייט צו די שטײן-נעבקיבענע; זיין רויט-אננענאםן אויג — א פראנע-צ״כן: טויטעדהייט פארגראצט עד זיין רױט-פארנקיװערט אויג און גקאצט או־כ א ניים — א גרינפ. די ק״דיק״ט אויפן ברוק רייםט זיך אפ װי פון א קײט, אנט־קױפט טיט דער לעננ פון גאם. טאשי- נעם אויפן בדוק, טענטשן אן ב״דע זייטן — אלע יאגן אװעק נאך דער קיידיק־יט, װיקן זי כאפ;, קאנען נישט־: צו דער ערד נאגקמ צו א נ״ רויט-אננענאםן אוינ: — פאדשפעטיקטני... טיקיאנען-שרעק היקט איין די שטאט, נעפל קוקט ארויס פון יעדער פאד פארביישװינדקדיקע אויגן. שװארץ-זאםדיקער טענטש יצ־ט־ זיך פון אונטער דעד ערד, פון די אויבערשטע באנען. א־; נעפר רייצ; קיכט-דעקראטעס, װונקען אוים מיט בקיצן פון ארעדקי• קאלטע פייעדן דאם זעלבע. װענן װאם עפ כארכקען א•־־ ראנן ארערקיי נעדוננענע נדיקצן — נעטיש פון טויבן נעהיקך און פון טדכד-ז־נגענדיקע עקעקטדאקעם — דאם איז דעד שטאט נױ-־ארקם כאדיטטע געקינערטע שמיםע; אין איר זענען אייגגע- שפאנט אקערקיי איידקסטע װעקט-פערענאדעס און אקערקיי װיקדע און נרעבםטע װערט-גדעבצן, אלע א־נא״נעם חזרן זײ אן אויפהער, אן צ־ין, אן א צוננ, אן א נוטען; — כאפט דעם דאקערןןן — כאפט דעם דאקערןןן אונטער; נעװעזענעם גאראזש, װו עם נעפינט זיך טערעזעם היים, צ־טערט פון צייט-צו-צ״ט דער צעטענטענער דיק, הודעט טיט נעהירך פון װ״טע באנען, װאפ לויפן אונטער דער ערד צום נאענטן ני־ענד-טענטראק, װ־רקט מיט װידער-געפיק פון יאנן זיך אין חשכות. פון עדנעץ א נאענטן, זייעד טיפן קעלעד דערטדאגט זיך אהער דאם אוטאויפהערקעכע ברוטען פון אייביק-ארבעטנדיקע ראטאצ־אנם-טאש־ינעם, פון אקערקיי אנדערע אייביק-ציטערנדיקע טיפאנראפ־ש־ע נ־גאנטן. פון דעם אלעם באקומט זיך ביי טערעזען א שטענדיקע נערװעזע קאנװוקםיע, אן אינעװייניקםטע, אן אומ- דערװארענע; איד געפיק — װי נק״ך זי נעפינט זיך נאך א־ן מיטן ים אויױ דער שװיטענדיקער שיף און האלט נאך אלץ אין איין פאר;. פון דעם אלעם װיקט זיך טערעזען אן אויפהער צװיי זאכן•.