Literarishe bleter · 1930-04-25 · 17 (25.4.1930) · p. Seite 306

3?17סער ג1ם. ח (312) 1ײם 306 * זײנע סוזיקאאישע קאאננע;, איז אניםםאס זײן פריער־נעװעזענעם קורצאסעכידיק ייד געקופען די פאענוע, איז צו דער איריק צונעקזנזע; עפיק, נעא״טערט דורך דעם דיכסערישן ״א־ך״ (,•מיר אאיין״,' ז״ס 17). מיס רי דאזיקע דיכסערי׳סע אײסערונג און געאײטערסקײס פיאט זיך אויך אינם פערז פון דעס עאטערן אדער ײנגערן ברו- דער זײנעם יעקב גאטאיב, װאס איז אויך נהנה פון דערזעאבער םפעציפיש-איטװי׳םער פורים-אאואדיקער ״םעודה״ און ער (יעקבן אײנס ז ײ ן ״מגיאה״ אויף אוא מין אופן: ״ד־ין נורא, הײם מ־ינע■ איז איבער דיר נעפאק, װי א ׳עטערן, װאס ציטערט אויף און עסט זיך אײן אין פאײש א־ן םונקעאער םון נאכט א, קאנסטו, הײם מ״גע, דעם זונען-טראט פון ײננן סאג רערהערן, װען סיװיקאען נאכט-שאטנס אין טונקא א״ן ד״ן שטיאע אויבערפאאך ״אז אויסנערונען זענען דײנע פרומק״סן אויף איע ראג■ נאר שטיאע בענטש-איכט פונם אומעט אויכטן אויף א•; ד״נע טענ, כיזע דיך, ה״ם מ״נעי אין שאטנד־קער שעה פון ערכ-טאנ;, װען סיװאקאט זיך די נאכט מיט שװארצע שאטן-םיכ אויף װײטן װענ ״און סישנײדט זיך אײן אין הארץ פון נאכט דײנס ד• אבנה, װי א רארן און באוטיק עפנט זיך ראם אוינ פון מארנענשטערן אוי־ דער װעאט. — א, קאנסטו, הײם מײנע, דערהערן פרײדן-שאא פון זונען-הארן, װאם מעםט באנינענדיק די או־בערפאאך פון פריש-פאר- זײמן פעאד״. איך האב בכױן דעראויבט זיך צו ציטירן א נאנץ איד פון יעקב גאטאיבם אידער-ציקא ״היים״, װ״א אט דאם איד איז ז״ער כא- ראקטעריסטיש נישט נאר פאר די בײדע אויפריכטיקע הארציקע גאטאיבם, נאר פאר דער נאנצער ײננ-ײדישער איטע-איטעראטור, װאם קנויאט זיך תמיד ארויס פון צװישן איכטיקע נאכט-שאטנם און טונקעאע ערב-סאנן... ־אס איז כאדאקטעריםטיש אפייו פאו־ די יעניקע ״ננע דיכ- טער פון אעטאאנד, װעאכע האבן שוין אאננ פאראאזן זײער שט•- אע צניעותדיקע הײם ״און באאנקען אום פארװאראאזט איבעי אענדע־ א־בער ימען״ אפיאו זײ ןדי אנטרונענע) פ־אן, אז אין דער פר״ד פון אװעק- ניין א־נט אויך א װי־טיק א גרויסער ״אװעקניין פון דיר — םיארא פרײד, אװעקנײן פון דיר — סיארא װ״טאק, װייא ד• פרײד א־ז א פרייד אויף א ווײא. װ״א דער װ״טאק, — דער װ״טאק װעט בא״בן...״ אװי טענהט אהרן נאאדבאאט פון פאריזש. און דוד פדאם פון יאהאניםבורנ (דרום-אפריקע) קאאנט זיך אז ער האט שוין ״דעם װינטעך דעם װינטער דעם צװײטן מיט עצבות און עאנד אין הארצן פארצ״כנט״ אוןי אז שװער איז איב צו טראגן א־ן דער װײטער פרעמר די אוצרות פון זיין ה״מאט — ״איז הפקרדיק װעא איך די אוצרות צעװארפן און װערן אין אײדיקע װײטן געאײטערט. כדי מיט א װײטאק א טאפאטן-שארפן נאך גיאדענע װינטערן בענקען שוין װ״סער■׳, און שאום יטטערן פון מאנטרעאא (קאנארען ש־טעיט יארצייט■ איכט נאך דעם געהרנעטן ברודער ז־ינעם אין איטע און קאאנט זיך פאר א־ם: ״און דא אין פרעמדן אאנד איז דײן קבר װ״ט פון מיך נאגט די בענקעניש און נאנט...״ אזוי אויך ארטוד עסעאין פון מיאװאקי (אמעריקע), װאם איז פון אאע זין רער אײנציקער ״װאם האט זיך אפנעשטעאט א•; שטראם״ און דאזע נוטמאן פון בעראין (״עם האאט מײן שמח מיך א־ך ריר זיך נישט״) און ױדיקא פון ניו-יארק, װעאכע ״איטע מײן ״נגן מאיאנטעק — מ״ן שפע מיט ש״ןץ... א חוץ אט דעם הובערמאנען איז אין ,יפדאאיט״ פאדאן נאך איײעד א ־•כטעך וואם האט נ־שט װו אהינצוטון זיין ״ייננן מא- ־אנטעק״ און בענקט פון דער שטאס (און מסתמא אויך — פון זאװאד) צו זײן הײם: ״היים, מ״ן הײם, א־ך װיא צו דיר א־צט קומען און אנטרינקען מײן ױגנט אין נרינקײט פון װאאי;, איך האב איב ו—ן אויטערקײט פון זומעך די־ן הויכן םאםנע-בו־ם און דײן פאאי;: ״כײ דיר איז איצט אזא מין פרישע װעםנע, בערעזעם װײסע װינט אדום דער װיגט, מ״ן שװעסטערקע קעד איצט די קארע טעסען, אזו• װ־ א־ך װען כיבין נעװען א קינד״. ■א;עד אט אזעאכע ״פדישע װעסנעם״ באגעגענען מ־ך א״דער, זײע־ זעאטן ב־י ד• נ״-ציגעקומענע און נ״-אויפנעקומענע דיכ- טער פון םאװ־עט-־וכאאנך װ״א בענקען נאך דעד אאטער הײם א־ז פארבזזטן און צ• דער נײער הײם—דער שטאטישעך דעד זאװא• ד״םע־ — זענען ז״ נאך נישט דערװאקם;. בא״ב; זײ א־מבאהאאפן און פדאזאאיש אפיאו דא;, װען זײ שטרענגע; זיך א; גאנץ אויפריבטײק צו זײן דיכטעריש-זיננעװ- דיק. אפיאו די רעדאקצ־ע פון ,פראאיט״ גופא שטעאט פעםט• אז ״דערדאז־קעד פדאאעטארישעד קעדן, װאם װאקםט און װעס זיך נאך צעװאקםןךי), נעפינט זיך אבער א־ן פארש״דענע םביבות און װעדס באװירקט דודך פארשידעגע אומגעזונטע װירקוננע;, ־טו־ן נישט ,־עדנד־ק װענן דער עצב ױננסאעכקײט, װאם איז, װי בא- װוםט. אאײן א קװאא פון פא־ש-ײדענע שט־מוננען און װאקאונגע;״. . .פדאאיט״ נומ 1, זי נ;)ן. ־אך אבע־ ש־מועםט מען ז״ א״;, אט ד• ױנגע ״פראאיסניקעכ״, אז זײ ־א־פן ןאון קענעז> װער; די אײבעדשטע פון שט״םא א•; אז ז״ זענען ראוי <און בא־ופן) צו נובד זײ אין זיך און דורך ײך ד• פדאאעט־געשטדאפטע (אדעד נאט-געבענטשטע) ״פארנענגעד״ זײערע, װ־ ך האפשט״ן, ש. האאקין און אפ־או א־זי כאר־ק ןשוין או־ך א האאב-נעשט־אפטעך״). פונקט ־אם פארקעדטע אײענען מיר אויס אין דער דעקאא־אציע פון די קאװנעד ״מיד אאײניקעס״, װו דער דיכטער און מיטדעדאק- טאר פונם זאמאבוך ״מ־ר אאײן״, נ. נאטא־ב, זאנט אויפדיכטיק און באש״דן. אז: נ״סט או םט״אן זיך זענען מ־ר אויםן מיט אונזעד ״מיר אא••;״, נישט פרעטענדידן או־ף נײע ריכטונגען און צענטרען, נישט אפ- ג־ענצ; זיך ני־סט אפשאיםן זיך פון דער נאדער ■•דיש־ער איטערא- טור א■; נישט א״נש־איםן זיך אין זיך אא״ן, אין ״מיר אא״ן״, מיר זענען א־יסן נא־ צו דע־צײאן פון זיך נעבן צו העדן, אז עם װיב- רירט נאך א•; א־נז ד■ שאפונגם-ענערנ־ע, אז מיר פארמאגן נאך דראננ אין אימפעט, װיאן און דורשט. און אז מיר זענען א ײ נ ע אא״;, פא-־ש־וװנענע און פאדנעםענע פון נאענטע און װײטע״ ןטיר אאײן זײט 08, אט דע־דאז־קע־ אײהגעשדיי (אדעד װײ-נעשרײ) פון י, גאטאיבן װערט טאקע דיכטעריש באש־טעטיקט און באקרעפטיקט ד־רך זײן אידעד-צ״קא איז ״צײטיקײט פין הארבסט״. ווו עדב-פרי- יינגה־קע פורים-אםאציאציעם (״מניאה״, ״םעודה״) װערן דורכן דיכטעד פא־הארבםסיקט. . :ײן צ״טיקײט פון הארבםט װערט דורכזיכטיקעך העאעד וי ה יוענן אפענע ד• אטעמאאזע שטיאקייט. װ י נעאע פארמעטן צעװיקאט איגן פעאדער :זון םירײענט זו; א■; זײ ד• האדבםט־קע מגיאה״ אדעיך .האדבםס האט מ־ך פאדבעטן אויף זיין םעודה, דארט. אין ב־־יט;, דארט. אין אפגעדעקטן פעאד עם אינט דער זומער א געשחטענער און אפגעש־ונדן איז זײן ניאדערנער זײן זומערדיקער פעא״, און ז״ער ריכטײק באמערקט נתן נרינבאאס אין ז״ן ארטיקא א־בער נ. ■ נאטאיבם דיכטעײ״סן ״גאנג״, אז עם האבן זיך ב״ אים ״אויםנעש־פ־״ט ז״נע ד־כטערישע יריעות, םיהאבן זיך צעהוידעס