Literarishe bleter · 1930-04-25 · 17 (25.4.1930) · p. Seite 304

ליעעדעדיי׳עע!נלטםבר נ(*. 7\ (2\3) 15־טן יארצײט״) אים דאם װארט צו פרײד נעװארן און צו ױנזמובדיקײט. יעאפן — ׳שמײט געיצריי; בײ אים — איז עיית־נ׳טנוה! און נאך װערט נעזאנמ ב״ אים: יטבח זא? זײןן װער נאך װי ער, דער אײנזאנוער בדח; אויפן איט; פארק — װעד נאך װי ער האט זײ נעקענט, די זעקס װײטיק; פו; דעד װאח װאס נוער אבער ער האט די װײטיקן רערקענט או; די ׳עא- טנס — דער האט ער זײ געטריב; אי; נאטע; פון פר״די אי; נא- טע; פון װארט, או; א רוױ האט זיך גערים; פו; אים, דער רוף פון רי, װאם די װע?ט װי זי איז, די װערט פון די װאבנטענ, א־ז זיי נייעט צום הארצ;: — חרב זאי װערן די װע?ט! או; װײי די װערט פון די װאכנטענ, די װע?ט פון די יטאטנפ, איז צ*נ?״ך די װע?ט פו; אוטנייק און די װערט פון אונירעכט — האט עד טיט האפנוננ או; ׳ערעק אויםנעקוקט די קוטענדיקע װעיט פו; די גהײכע או; פרײע. און ארע, נויר ארע, װאם װיר; נ׳טטה-יתרהדיק נײן אויך די חורבות פון א װערט, װאם איז אננעטון אין טרויער; טיר ארע, װאם נרוסטן צו רעצטעד פרײד, װאם זוכן דאם װארט או; באנער; צום פרירינג — אוױ־ פרצעם קבר, פופצ; יאר נאך ז־י; רעבעדיק װער; אי; אונז, קוטען טיר, און ברייב; יטטײ;, און הער; ציטערדיקן פויגר־ריד איבעין אוהר, או; דערדאנע; זיך ארטע צײרן פ,ין א פר׳ז-פערז: ...נײע ברומען װעקט רער פרירינניס פרי׳טער הויך. עס װעט ׳טײנען, ׳טמעקן, זיננע;, או; — אויף אונזער קבר אויך! און מיר דערפירן: דאם װערט מקוים. װארום אט — אונ- טער רי דראענדיקםטע, אונטער די ברײערנםטע, אונטער רי גע- ׳עפענסטיקםטע װארקנם — זיננען דאך פארט נײע פײנר און נ״ע גדאזן װעק; זיך אין ראװעס. אויף רהכעים דעם דרײבונד: טרערן, טרויער און טויט; אונ- זער אײנענעם שװערן װײטאנ, אונזער אײנענעם פײן-נעשרײ אויױ רהכעיס — הײבן מיר דעם קאפ און זאנ;: פרץ. זײם 304^ $ ה ר ן :גייט?,,/ /?ז 8 י יש זז רעדע צר פרצעם אי; נאמע; פון די, װאם אויף זײער טײר איז אויסנעפא?; די זביה צו װער; פאררעכנט פאר ר־ ױר׳טים פו; יענעם גר״סי נארד-׳טמ׳ד פו; ײדישן װארט, װאס איז צוריק מ־ט פופצ; יאר פרוצרינג נעפא?; ב״ם שרײבטיש או; איז װי א?רי־ז פא־רא־ט; נעװאר;, כרי — ני׳צט אויפהערן צו?׳ :ט;; — א־ן נאמע; פ׳ן רעד "רי־םע־ פע; - - אין ־>ן פען-קמב — האב א׳ך דעם כבור עפנטירעך ארויסצוזאגן די נעפיק, װאב באהער׳צן מ״נע חבריב איצט, צום פופצנטן ׳ארצײט פדצעב א־טרעך מא?, װע; רער פדיריננ קומט ווירער אויף רריערר, װע; א־וב פ־ץ-א׳הר אויפ; װא״צעװער בית-עורם צענ״ע; די װינ- טערריקע ׳טנײע; און נײע נ־אז; הײב; קעפ פון צװי׳ט; די מצבות — דערמאנען מיר פדצעס נאמע; או; מא:; אויפ?עב; זײן אנרענק א■; אונז. , צע־ די װײטקײטן צינרט אז פר*ר*נג װע; רעד איטרעך מאר, וױינען פון פרי׳ען ־יקע ־וירנו ן י זײ או ךט צװײגן, ניבט ״גױיפע זארן װארקנפ, זײ צו די רויג טיט א װינטן די ראזט אדויס זאפט, זאלז י פײנל, זיי צו ד רון= כײט א . אלז נדר׳ יכפעח די < באפױ ו, און ׳אותױת-װארפ דריי־ פטיק :ז א דו אין או: — בריט אוי זינגען פ־ץ ׳ז — . א' ראז־קע װאדט דאב אונז? נעװען פאד ׳ז איז עמעצ; זאג;, װע־ פרי דא־׳־ מע; נאך ניי־ער פאטער פיז דע־ איז אז ער זאגן, <צן מע; נאך עמי דאר־ ג נע־ א־ר דעב גאנ האט ײאס דער• איז עי עד ײדי״עעד קונבט, אז דורך דער ײדייעעי ניעבוה, אדער — ־ װערט דער ר׳גב גאנג צו װ־ז;, אויפן ,צום מענט׳ט ־ט ״נ; ו.־א■ זײן א־ ־א צ־טידט װער; זאר ל און זע: פ־יער; מיר ז־ין אנרענק — איז ני׳עטא ק־־ן טרויער אין א׳נז. דע; װאם אױ פ־ץ, אויב נ-עט ױם-טימ ער, װאם האט פארויפנעריטן אונזעדע אױב-יםורים פון א׳צט, ׳;־, װאם אױ א פיבערריקער גע״עטאנע; אויפן מתים-מארק ב״נאבט און האט ראם װארט נעזוכט, װאס א־ז ראיבוד נענאננע; צװייםן רי יםאטנם — ער האט ראם װא־ט א־; זיך נעפונע; און פיאיז *) געהאלטן אין :אםעז פון ״די׳גן ״פ׳ען־קלוב״ אויף דעד פרץ־אקאדעםיע אין דיבעראצן־פאר״ן דעם 4נ־=ן אפריל ה. ׳. 7. סזזןדגי/נעוןין װעגז דיכטערישן אנװוקם פוז רוםלאנה ליטע אוז פ1ילז ()זיכזזרױכם פון דד״ אױסגזןכזזס} בוך ״מיר ארײ;״ געפינע; מיר אויך ך\ נעמע; פו; ״ננע (און אביםער אויך ערטערע) דיכטער, פראזאאיקער און קריטיקער, װאם רעפרע- זענטירן (און פרעזענטירן) די ײננ-ײדישע ריטעראטור פון ריטע. רויט; כמות ארזא, זענען ארע דדײ ראנד־ריטעראטורן פאד- טראטן מיט כמעט דער נרײכער צאר ״ײננװארדיםטך אדער ״ײננ- נעװארדניקעם״ ןװערכער ױננער דיכטער װיר דאם נישם׳ בטבע מאכן א נװארט׳.׳ ) ,יגװארדעװע;•• טאקע אין זײערע קרעד־טראזע קרעדאם א״ני- קע דיכטער-פריזױוניקעם פון פוירן: ״א־אפ מיט דער אידעען נידער מימ דער מיםטיק! איז װאפ, אז מיניט עם איבער אין בירד?״ (ברוך אריצקי םון מעזריטש). אדעח ״עס יאנט מיך צו דער פיקסירוננ פון דאם נעזעענע,נעהערטע, אבסארבירטע, דעפארענע, דערקענטע, אנטפרעקטע (אהאן) אין די רעי צופאר האט אזוי געװאאט, אז איך זאר אין אײן און דעמזערב; טאנ באקומע; פון דדײ באזונדערע רענדער דרײ פאר- ׳םירענע או־םגאבעם, אבער מימ אײן און דערזערבער אויפנאבע: זיך אויםפײנע; מיטן דיכטערי׳ע; אנװוקפ פון ראנד ני׳עטי צונויפגערערטערהײט האבן די ״ליטערארישע בלעטער״ אין װאר׳צע, רער ״פ׳־אריט״ אין כארקאװ און דער ריטעראטן- פא־ראג ״מיר ארײז״ אין קאװנע מאביריזירט צו א דיכטערי׳ט; פריזױו דעב זינגעװדיקן ױנגװארר פון די יידישע ראנד־ריטעראטורן א■; אזוי-ארוס האבן מיר א־ינצײטיק באקומע; א גרום או; א פאר- ׳םטערונג װענ; רעם ד־כטערי׳ע; פארבײט (״סמענע״ ברע״ז) פון כאװיעט-רוסראנד, ר־טע און פויר;. אין רי ״רי׳טערארי־טע ברעטער״ (נומ. 11) זענען פארטראטן '19 יינגע ײדײכע דיכטעד מיט רידער און טיירוױיז — אויך מיט דעקר׳עראציעם ארעד קרעראס, אין ״פז־׳אריט״ (נומ. 1) נעפינען מיר 17 ױגנטאעכע ׳גיר״בער (דיכטער און פדאזאיקער) און אינם זאמר-