Literarishe bleter · 1930-03-28 · 13 (28.3.1930) · p. Seite 239

זײס #9 קיפעדעדי׳עע כ?עעער ג01, 3/ (308) ,־וןזס זעגע; דא; נ״גוט נע׳טטאגע; םון ד• עשטע א•; :!זרח־װאנט םו; ־ער אדעריקאגער ײדייעער געזעייעאפטרעבלױיט. א ראגנ צ'יט .־זאבן טיר נעהאט צו באקעטפ; דעס פעםי״יזס א•; אונזערע א־יגעגע רײע;. עס זעגע; אנער געןןען •״״״ װ״ניק באגײסטערטע •טוין פון אגהױג א;. אזוי תאט זיך תיכו5 אפגערופ; װדל טארק פון װילקאטיר, װעלכעד האט צ־גע־ע־קט ־אס עריעטע נעלט פארן איגסטיטוט, א•; אפד־ר 1025 — גאגצע 20• דאראח א••־ נער א טוער פון ־עס דזיה־ייד״ט; קולטור־פאר••; א•; דאגה״נ (דײטשלאגד) האט אונז נעיערינ; נאגײסטערטע נדװו און נפידדט צוגעזאגט, אז ער ײעט ״דורכנרעכן ט־ט דעס קאפ ד• װאנט״. א•; ־עגעד צ״ט. ־וען אוגזעי א״גענע אדבעט א־ז באשטאנען הויפט־ זעברעך א•; דויבברעב; ד• װאגט, האב; ד" גייבט װ״ג־ק אגנע- קװאל; פו; רער דאנה״דעד התלהבות. ניז דער ״פאדנא־אטוגנ אי; בערר•; אין אװנוסט 1025 האט דאס בערריגער נװרא צעינ״קט א־בעד 130 נדװו. א״גיקע נר״ו זעגען אנע־ נעװע; נאגצע פאר־אגט;. :עיעד־נ; ד־ט יעט־פס זאפ- ט־ק; •—יב. צ• ־ע־ ״פאי־באראטוגנ״ האב; ד־י יסו•; נעקעגט נאװ״ז; :אניזאציעכ. ־ואכ א הכנסה פ־; 711 טא־ק ר ,א־ט״. ״אזע א•; ־ע״״;..;ד״;..■ ־אב; א*נז גדצטיצכ•, זע:ע; װ• כאקוטע; א•; •ואס ט•־ האכ; פ•; . עביערי-עקט״ דא־ץ. -טא־ <:<״ צי־כ. איז כאי אונז געיוען א גאנצער קאכ ־אס צעגטי־אל-כ״־א איײכצױזאז; ־* יענעי צײכ באװיז; •׳1021. וױרגע האט •ט״; צו װ-כ־ך . א גאגצע; תעככן, רעכ ..י־אנר ״ײױכע פייאראגיע״;לעצט ־״ נודע־; פון ,.—עות״, האט אגנעזאדיט א ה־פש; דאטעריאי זודעי 10211 א־ז ג. יסט•;* אפנעפאד; פון בע־י•;. ד־ט א צװ״ חדיטינ יבפעטעד האב א-ך אװך פא־ראז; בעדל•; א•; א-ועקגעפא־ז ק״; פא־װ אװ־= א לענגע־ע־ צ״ט דאס צעגט־אל-ב־ורא א-ז א־יבע־ ק״; וװרגע. װעיבע האט װך אב־סר געיע־אק; פאד ־עי ג״ע־ לאסט ז• האט אנעד ד• ראסט אװסגעצ״בגט א״סנעטראנ; אבער דאב געהערנ• י;״ ״•״״ צ> נע״״בטע״ פארראנ .,אלט־ג״״, וװלגע אויך דעד װילנער װצוגג א־ז אװםגעקל־ב; געװאר; א קא- :״םיע און א•; א־ר גאדע; האט ד. װ״נר״ך פאדדולירט ד• טעװס;, ־ואם זעגע; אינא״נעם מימ נ. שטיםם דעדאראגדוס נעלײגט נע- יואר; אלס יםוד סאר דעד װײטערדיקער ארבעט םו; ייװא. די װיל־ גער מעזיםן זענען אלעדע; כאקאנט פון דער כראיעור ״די אדנאנ־זא- ציע םו; דער ײדישער װיםניטאפט״, כיװיל נאר אנװ״ז;, װאס דאכ יעבן האט דא אנגעגודע; אדעד נעעגדערט: כגונע דעס נאדע; האכ; ד• װיאגער פאי־נעל״נט צ• ז״; ״א כיםעלע כאשײדעגעד״ און אג- ־ופן זיך דעריבער נייעט ״ײדישע װיסניעאפטלעכע אקאדעדיע״, נאר ״ײדישער וויםניטאפטלעכעד אינטסיטוט״. דער נאדען נעהערט בכ; יוילנע. אבער בנונע אגדעדע פוגקטן איז דער װילנער פיאננאז נייעט :עװע; אזוי נליקלעך■. דער א־נסטיטומ—װעדט נעזאגט א•; די טע- װםן — דארף זײ; גישמ גאד א; אנ־סטאלט פו; װיםגיטאםטלעכעד פא־יטוננ, נאר דארף אװך האב; ל ע ר;־אװפגאב;; ד־ סאציאל-עקא- גאדישע םעקציע דארף פארא״גיקט װער; דיט דעד סעקצ־ע פאר :עשיבטע. ככד• ״װ זאי װך ג״עט אד״נלאז; צו יעטארק א•; אקטועלע, ־עזעיייעאפטלעך-פאליט״טיעע פראנ;״ ־ער פארד־נםט פון ד■ װימעד איז אװך געװע; צו יסטעל; ױ־ פ־אנע ײעגן א־נםטײטוט אויפ; צװ״טן ׳עוי־צוזאדעגפאר א־; ■א־־עע א,; אפר־י 25*״. רער ׳עול־צ־זאדענפא־ האט אגנעגודע; א באיערוס ״צו •עט־צ; דיט ארע קדעפטן ד• ארנעט פו; א־נסט־טוט א•; דע־ב״ באפוידעכט־קט װינע װירנער פאדיעט״ער צו פ•־; ד•;אגצע צונד״ט-ארנעט. אנער אװך דא האט דאס לעב; אד״גגעטראג; ז״; גוםח די אדנעט פו; אינםט״טוט האט װך אנטוװקרט א־גנאגצ; זערבסטיעטענדיק, או; דער פאטאס א־ז נעקודע; פו; ז״נע א״נענע •״ע;. װילנע איז אזוי-ארוס נעװאד; דער וױכטיקםטעד ז״ר פ״ ־ע־ נאנצער זאך. דא איז אפגעדרוקט נעװאי־; ד• עי־יעטע נראיעור, ־א איז דעריעיגע; אי; ״װילגער טאני• דעד ארטיקל ײעג; אינסט־- טוט, פו; דאגען איז ארוים די ערשטע װעגדוננ צו דעד דאסע װענ; זאדלען דאמעריאל, דא האט זיך נעיעאפ; א קל״נע אנער פעסטע נדופע בויער אבעד אויך נערלין איז נעװאר; גייעט קײן װײניקעד •װכטיקער זײל דא האט װך געיעאפ; ד• איג־ציאטרװ-נרופע דיט א פדאפאנאנדע־בױרא. פאקט״ע איז ־אס בװרא באיעטאגע; פו־ צװײ פערזאן — נ. יעטיפן און דעס יערײנער פו; ד• ׳עורות; אכע־ ־• הויפט-ארבעט א־ז נעפאלן אװף ד• פר״צעס פון נ. יעטיפ;. דיט •׳ ו ׳*׳ -ען משדה שא?-1יט לוחות אױ אונזער ליטעראטור פון מענדעד־יע מוכר ספרים ביז דער ד־זײנטיקער צײם פיאבט־אויכגאנע, מיב 18 זעלבענע *ע9יאדוקציעב׳ 3 דמק־יויגן נעדינצן זאץ שון םאי־כײדענע •צײםטן, אינדעקס מאנאניאפיע װענן לותות און קאלענדאין — פון סענדערע מו״ס, י. י. לינעזרקי, ה. י. נורלאנד. ג. באדעי*, *ג. *צ. פ־־דנ, אדיאס־ס, קדיסת. י. ק$מיק, איבעטעי׳לותות, מ. בפעקבא*, א. מ לינץ, מ פ־אבטיק, ד״ײ א קלײנמאן, י. לידסקי״ אתיעבי, דותות סלז זז־נאניזאציעכ א א — פ־״ז 3 נילד; — הויפמ־פאיקוי־*: 2-3!)1י\\316א ,3י\\523ז3^\\ ,"ז6ו1ס׳(ל),, .112{6ק5 פארלאג ב.?דעצקין עװין דערשינעז ד י ב ר ו י ט ־ מ י ל (דער טויבער) דראמע אין 3 אקטן םין דוד פערגעלםןןן פרײז 3 גיד־*ח אדרעס: קאאפ. ״ביכער״, נאלעװקי א2 יער; טאנ איז זיי; ברע; נעװאקס;. ער איז עס נעװען דער הויפט- סהבר פון רי צירקולאר;, כריװ-טנילות, פראיעקטן. ער האט געטאנט או; נעטונטערט, זײן אוטרויק נעטיט פלעגט זיך אפט אויך ארי- כע־טאג; אויף טיר, אכער דער נראר היץ איז נעװען א קלענעי־ער ־■ איבעדיקע האב; זיך געהאלטן אכיסל טן הצ־ סיטפאטייס-סקעפ- טיש, װי עם טרעפט אפט אי; א נרויסער יסטאט, וװ א•; ד• יואננע פיעטדע נאםן װערט אויסגעלא־נו; ני׳טט אײ; פונק פון גלויכ;. יעס ז־ט; אוינוסט 1925 האט כערל•; ארויסגעלאזט דעס צידקולאר נוט. 1, א ט•; ״צו אלעטע;, אלעטע;, אלעטעך. צעשיקס ־אכן טיר אי־ צו ד• ײרי׳טע קולטור-ארנאניזאציעם און קולטור- ג״ער איבעד דעד גארער װעלט, װעטעס אדרעס; עס איז אוגז נעלוגנע; פעסט׳טטעלן. טיט א באזונדערער או; פאריצטענדלעכער עקשנות האב; טיר נעקלאפט אי; די טויערן פון אסעריקע. טיר האכ; נעיסריב; צזכ ארבעטער־ריננ״, צוס ״פר׳ז-פאר״;״, צו אנדערע ארגאגיזאציעס א•; אן א צאל פרױואט־פערזאנע;. טיר האב; טעלענראםײט נעכעטן ־־ ח זיציטלאװםקין צו ׳טטעלן ד• פראנע אויף דעס ױבל־קאנװענשאז ב•; ״אכעטער־ריננ״ אין ב־א' 1025. רעדיבלאנ; האכ; טיר זיך זײער ••״װק. ט־ט א חודש שפעטער האט דער ״אי־כעטער־רינג״ כאיטראם; א־ועקזעצ; א קאטיםיע צו באטראכט; די פראנע ײענן אינסט־טוט ־ע־פון איז אכער אויך גארני׳עט געװארן. פאד דער שטיםוננ כיי א ריי װיכט־קע קולטור־טוער אי; אטעדיקע איז כאראקטעריםטיש דער ענטפער, װאם טיר האבן רא; :אקוטע; םו; ׳ט. נינער;: רי זאך — האט ער נע׳סר־כ; — איז איכ, ־אטי־רעך, זייער ליב, אבע־ ער איז יעטארק פעסיטיסטי׳ס װענן די כ״גנרעכק״ט; אויפצוהויבן אזא ׳טװערן ענין. פון די ער׳טטע, נא־ ט־־לעך, האב; םיר זיך נעװענדט צו א ׳ס. זאקם;. ער האט אונז אכער אפגעענטםערט ט־מ א לאננער פאלעט־ק, או אוגזער פראן פ״ אינסטיטוט איז צו ײדי׳טלעך, עם םעלט רארט אלגעטײן וויםן... עד׳פט אי; אקטאכער 1925 האמ זיך אין אטעריקע נעבילדעט א נייפע םרײנט און עם איז גענרינדעמ געײארן די אטעריקאנעד שעקצ־ע. אפנערופן האכן װך ד״ד יבאצקי איז י. ל כוז;, :ראר רי.