Literarishe bleter · 1930-03-14 · 11 (14.3.1930) · p. Seite 205

וײס 205?יסערסריסע ב?סססר 1*0. 11 (306} 7 ,ױאד־עע,!ס>1$) זענען די כאכדעפנד״קע ככ־אכ; אױכ דעכ ״ביכעיע ב״נץ״ איבעדנעדרוקכ װארט בײ װאדכ וױ א•; ״קרל דב־עדי, ק••; א••; פערז נ״עכ פארפערש. פו; ד• ארע נאך נ״ככ-פא־עפנכרעבכע נאכיאבעדכ דידעד אץ כאכ־רעכ, װאב געפ־נע; ז־ך אץ אונזעי ד-כות, זענע; פא־״־ד־ב; כ״כ גאבראבעדב א״גיענעד ־אנכ: ״ד• דיפוכאכע;״, ״רי א־ציקר נר״, — צוױ• נ״ככ-פא־ענד־קכע װא-אנכ; פץ ״א״כ ־כ—״ אץ אעפ•- נ־אכ ״או״ל א כהבי״, ־• כאכ־דעכ ״דאב ב־כערע כװץ״ אץ ״־• פא־קעיכע װערכ״ — אץ דעד אפ״בריפב פץ דעכ אױבנדע־כאנכ; •ככ־אר תורוױץ אץ צװ״ אפ״כריפט;, ב״דע נ״ככ פץ נאכ־אבע־כ האנכ, געפ־נכ ױך א רענגע־ ר־ד כיכ; נאכע; ״כ••; ר*ד״. דאכ ־אז־קע װעיק א־ז ניאד ז״עי באיאקכער־ככ״כ פא־ נאכראבע־;: ־ע־ נא־װ-פארקככ״כרעבע־ כא; א,ץ דיככ פיעבכ ז־ך יא אז״ א״ננ- א־כ״ק צונױפ כ'כ; פאכריאכ״כ; כיכביריזכ, וואכ ״א־ז דעכ ק־כד '***<•־׳ן דעד ״ד״כעי ר״ענעד װעכ א־ננ־ב; קאב; ־• כענ־עבק״כ ױך צו באקענע; כ־כ דעכ ־אװק; נ״עכ גאכיאבע־-כאכע־־אי, װאכ דדוקב ױך איצכ אץ יעכ פעיכ; באנד כ־נכקע־ , צ״כ־כ־יפכ״. ױערבער ײעכ בקדוב דעי־כ״נע;. צוכ ־כ־רוכ נאך א״ז באכערקוננ. צוזאכע; כ־כ דע־ או־בנ- דע־כאנבער ג־ככי־אית-קארעקצ־ע, נעפ־נכ ױך ב״ נאביאבעי; אונכע־ א״; ב־נד א צװ״כע יארעקצ״ע פץ א נאנץ אנדעץ כץ פאיקכ-יכפ־־בװערכעי די נר״בװעדברעך. דער א־צי אץ -ועיב; עכ האכ ױך דויות ראננ אנגעזאכרכ ד• פקהות פץ דעב פ־כ״כ; פארק. — האכ געצו־נ; צו ױך די א״פכערקזאכק״כ פ.ץ דעכ ארב; כיכב־י אץ ע־ פרענכ כ־כ גדױכ ריבע זאכרע; ד• דאױקע פע־ר פץ פארקכ-הבכה אץ )״ נאכ־ד; אץ ױץ נאכ״ז-ב־בי א כ״י פץ ז״ זענע; באקאנב ברױז אװכ א־נזער װננכ-וױנ — ײאר•;, אץ כ*ר האב; ז״ אץ בע־נ־ככ״נכ זאכרוננ נ״ככ געפונע;, אדע־ ז״ זענע; דאיכ פאי־כר־ב; אץ א נאנץ אנדע־; נוכה ביענגע; כיר א״נ־קע פץ ױץ ו) א בפ־ה נערב אב• בכוד• כו א־ך ווער א.״ה ד־ד אױככיאיכ;, אץ דו נ״ פא־ענכפע־ ױך; ך.) װער עכ ננבעכ א; א״, האכ ױב; ־א־ דעכ דרות; )) װ• אזױ כע קאבכ, אזױ עככ כע;; .־) װער עכ פ־רכ ױך, דער כ״נכ ױך; ,־,) זאנ כ־ד כ־כ וועכע; דו נ״ככ אוכ. װער א־ך דיר זאג; װער דו ב־ככ; ״) ווא־כ א״י פ־״- כ־ק װעככו האבן א פרעצר; 7) צו ־כר־כ-כזא דאד־ כע; א״ך האב; כזר; א) ראז ב״; זץ ױץ א נאד, אב• א ג־װכע־; ויו װאכ קוככ אר״כ פון כ״ן פװרי״• רעד;, אז כע יאזכ כ־ך אץ הװר נ״ככ אד״;; חח אז ױ ה״ככ הענײר כעג כע; עכ; פץ א-ר פענדר; )1) דא־כ ווו א הונכ כ־רכ, א־ז א ״כוכ; 12) איעכ א־ז נ״ככ ק״; ־כאנ־, אב• נ״ככ ככאיקאכע; ך.1) א גו״־כ װעדכר אװ רהבײר א תי־ה װאדשע *4 3.30 — 3.30 — ■1.30 — 7.10 — 5.10 — 2.80 — ' 1.50 — 1.50 — 5. — 1.50 — 7.50 — ״ דער בדענענד־קער דאר;- ״ דעד כװ־ פץ װעג --—- ככעפא; צװ״ג — װעגן ־אסעז ־אלאן — ס ענדע■־. וק־ <_יא אככ-י נארע; >פלע 1י בענדער 50 רי װערק זענע; אױך דא אץ פי אדיע:: קאאפ. ״ביכער״, ײאי־כע, ״הכריץ״, באכב: ״נבר הכתפאר בנאוה ונודר יבב״. דערפאר אבעד ״־נע פריינב אץ גכיריכ-נדכניפ, װאכ פרענ; איכ ־ככיצ;, האכ; כ״ א־ב באקוכען ארכ נע־כאנק נאנצע יכבה־פ אץ פארכ פץ .ױככיװת״. ־כרופ יעקב אבראכאװיב׳כ, װאכ איז נעװע; נאכ־רא- בערפ תרכ־ד אץ פאדערער, באכרעפכ בניככריא: ״הוא תכ־ר י אב הבה; כהרראר״; דער נב־ר קרוױכופ זאב װיפאצק• באכדעפכ•: ע-כה הפד כוב רארפיפ, די געביריעכע אץ ריבנםװירדיקע פרױ או־פ ־■בנע רחר ערב׳ככ״; איז בױככד־א: איכת היר יפה כאד א א וו א א װ. פ־ר װיבב־קער א־ז אבע־ װאפ צװ״כ; נאכראבע־פ בתב־פ אץ א״נציקע צעװארפענע ברעכער, האב; כ־ר אויך געפונע; כאנופקר־פכ; פץ ױינע י ד י ־כ ע װערק, א טײר פאייכריבן כיכ ׳•קער טײר — דורך ז״נע תרכ־דיפ ׳ץ-פאדעפנכרעככע רידעד, וױ דאפ ׳וםר-ריד״, נעפינע; זיך אץ עכרעבע דאזיקע כאנוכקריפב; ראזב ױך ערבע־װ״ז; ױך אץ דעפ נעדדוקכץ כעקםכ. אױ• א ־ככײנער, דאד־ כע; דעפ עי׳ככן פערז פץ ךער ככראפע א ױפץ״ ר״ענע; נ״כב ״א־ך האב כ״ז כבוד געװוםט״, נאר ״א־ך ױץ אײגענע פץ גאביאבערכ אץ אײניקע ״, ״א ױפץ״. ״א , נ־עבע־-ר־ד רויב ד• דאזיקע אפ־כ״פב;. רי נרײזן, רראס ג; 1 1 לןאאפעדאטיװ ״נניבעד דאס בארימטע װערק פוז ראמען ראלאז זשאז קדיםטאף אץ י>1 בענדער 1 בא:ד באג׳נע;- 2 ״ פ-כאדג;- :וד נעװוםב״. פץ ז~*פ ״דעקכוך״ זענע; אץ דעפ א־ביװ, ר״דער, אױפנעה־כ ברויז עכרעכע ברעברעך — ד• יכרוכ- כצענע פץ דער פ-עסע, ד• ארע יעכארקעם, ײאס זענעז א־נפ נע- —קט; כעקםט אביםר ״דײטיככער״כ״, זענעז אץ אונזער כאנו- כק־־פכ כער ״ײדי־כרעך״. אזוץ א ־ככ״געד פאריענריקכ ױך ד• •■פעכע אינפ נעדדוקכ; כעקפכ־: ״ענדע דער נאנצ; ־כפיר״, אינפ כא- נ־כקר־פב אבער: ״ענדיקב ױך דאם נאנצע ־כפ־ר״. צופ כוץ כאנו- בק-פכ פץ רער באקאנכער פאכידע ״דער כעיפ״ נעפ־נכ זיך פארננ- ״קע צ-עדיפכ פון גאכראבערם תרכיר אץ פארערער, ־ככואר בן א״ה• ה־רװיץ אוים קיעװ: נכתב בזיכאכיר בחורו־ ־כנת תד״ב, נתק; ־ה-הב וניכרפ בקאםניטץ י־כ; כ״ה כנהפ אב תרי״ח (נעיכריבן אץ ױכאכיר. א,״ם װינבער 42)1; אויפגעבעםערב, פארגדעפערכ אץ פא- ־ענד־קב אץ ארב-קאםניבץ דעפ .־,2-כן אכ 1858). פון דעפ בא- ראנכ; ריד ״אייכ הםיד״ נעפינע; זיך צװײ פאר־כ״דענע װא״אנכ;, נע־כריבן אץ א נאנץ אנדער; ר־בפ א.ץ פע־זנכאכ. כיר האב; אבער אויך, — און דאם איז ראם װיבכיקםכע, — :עפ־נע; כאנוםקריפכ; פץ א צאר גאכראבעדס רירעד אץ פאעכעם, ״אב זענע;. אױץ װיפר אונז איז באקאנכ, נאך ק״נבאר נ״ככ גע- —קכ נעװען. צװי־׳כ; זײ אויך א״ניקע פץ דער זאכרוננ ״פערד- ב״כע;״, װענ; װערכער גאכראבעד נופא קראגכ ױך, אז זי איז צופ בא־״ע־; פאדפאק נעװארן דורך א פאםכ-ברענער פץ הי דינעסזאז א״ •ואר־כע כיט כ״; װערק ״די פארקערבע װערב״ו). דער ארבעד;אביאבעד האכ אבער, ײי עס יכיינב, א ־ככיקר בעות. צוױ־בץ ז״נע :תב־פ האבן כיר נעפונען א כאנוםקר־פב, װאם בראנכ דאם קעפר: ״פעיד-ברוכע;, אדער ־כײריפ אונד כריצות״. אץ די עד־כבע זאך, ״אב כ־ב א־ר הייבכ זיך א; די זאכרוננ, א־ז ד• נדױפע םאבירי־כע פאעכע ״די פארקערבע װעאט״, — א״נם פץ נאבראבע־ם •״:כ־קפכע װערק אין יידי־כ ־ע־נאך נ״ב ר• פאכירע ״די נרויםע קינץ אדער דאב ב־םערע;״:ץיי״•). דא א־ז אבעד וױדער א יכביקר פראנבער, אבער יכוץ נייכב כצ־;אבראבעד נופא, נ״ערכ כצד זיין ביאנדא־ א פרידקץ. אץ ײ״ ב־ך ״נאכראבעד אץ זיץ עפאבע״ ןז. סחך) װ״זב פרידקץ א;. אל ־• באב״דע ״דאם ביםערע כ־נץ״ האב נאבראבער ״אי־״ננעגעבז א״ ־עב נרנורי. װאפ ער האב פאדעפנכירעככ אץ דעפ ״קור כב־כר״. ליי ױכי ח״. דאם אװ אבער נ״כב איננאנצ; ריבביק: אץ ״גרנור״ א״ א״ננעפראכבץ ברויז א קרײנער בייא פץ ־ער דאױקער םאב־ירע יו בכיאפן ברויז 17). א, פדידקין הארב אבער פאר נױב״ק ״נ־ב״ אװבעדצויכברייכ;, אז דאם דאזיקע איד ״אװ אץ דער בא- '"-־ע־ע־ אויבנאבע פונפ ״נרנור״ ׳כרעקרעך פארגר״זב־ אץ צעקא- ""״עעכ: עם פער; נאנצע זײט;״. די דאזיקע פרידקינפ באהױפכוננ א״ ־הרוכץ פאר־כ: אץ דער באזונדעיער אויםנאבע פונפ ״נרנור״ -־וכ עדיבמכ ״ױד. פאיקני-יייר.", 1888, ז. 250. 2׳ ד־ דאזיקע כאמייע הא:ן דיי אפידו געפונען :אזונדעי א=- ־ד פון דעי ״פאיקערמעי וועדכ״, עכ איז אפעי ק״ן ־כוכ כפ־ ניװכ. א' י '־ע מאנוכק״פכן זענען אין דעי ההחדה געװען צוזאמענגעבונד; א ׳״ן העפמ. אפגע־גייבן דורך קזמואד הורוװץ פון קיעוו.