Literarishe bleter · 1930-03-14 · 11 (14.3.1930) · p. Seite 201

זײס 01??'ם2ר$ר'ש2 בלסססר?.?ס, /1 (306) רקירה #9ם$ש /?$זרזש נ א ק ט ו ר ץ אװנט ישנ״דט מיר אײן סײן האאדז םוא בענקשאפט, כ־אינ אויף מײן האנט וױא נעקואעט עוף. זאא איך אװעקטר״בן דעם יטאטן פון מויט, װאם יטטײט און באיקט כויט אוינן רויטץ- יםורימדיק רינען הײנט טײנע רײד פון מויא, כ־צעיטיט מײן טרויער װי באעטער פון א צעריםענער רױו, און דו ביסט אזוייװײט און דאך אזוי נאענט, נאר פאװאס מאנאםטו ערנעין אויםטײדנדיק מײן הויז׳ן — אװנט־״עעהן װיקאען מיר מײן עאנט אויף. און א טיפע מונד אײטערט מײן אעבן אוים, זיץ איך און איך װינ זיך אויף מיין שוים. און האדך זיך צו צום טאקט פון דעם הארץ... דו פארנעמםט ני־םט ק״נמאא מײן נעװײן. אין נעכט אזוינע היאפאאזע, װען איך בא״ב אאײן. אאײן װיא נעיטרײ םון א פאראוירענער, און צו װעמען דערג״ט דען מ״ן אזמרו? ^־ .. י. פ9$'7ר:רק$װ / װ$רש2 װי ער װלם — דאםינירנדיק םים זײן דורכיגנינזלעכער געזונש־ ק״ם—בל״בן זוםענדיק אין דער ״פאפעריע־ײד״. איבעריקנס — זאלן םיינע לידער רעדן פאר םיר;• זאלן זײ — װי עס פירם זיך — םיך כאראקפעריזירן. װינטער איץ ייהײמען םיהאט די נויט צעטריבן ױננע קינדער פון די הײמען, װי דער װעט דעם שנײ פון צװײנן... און שװערע אויםזיכטםאאזיקײט פארפירמ האט צו א נײעם אאנד, װי צו א פרעמדן טי׳ש... װען סיהאבן זיך נעשפאאטן די פארטאגן, װי אויםנעבריטע אײער, האבן טאטעם בײם געזענענען זיך אויםנעװישט א טרער, פאחשטעא־ טערה״ט, און נעװונטשן מיט נעמאכטער רויקייט; . — ״נאט זאא א״ך באנאיקן אײער װענ... הרייבט אהיים.... און װײםט זיך, װי צו פירן״.... * קינדער האבן אויפנעפאכעט מיט די אבױנדיקע קאומקעפ■. —״זײט נעזונטו״... און װי די װאנדער־פוינא זיך אװעקנעאאזט אין אומבאװוםטן, שרעקעװדיקן װעג, מיט הערצער אויפנעצוקט, װי רײסנדיקע וװנדן... בײ א גערעכםער נעזעלזזאפםלעבער ארדענונג, װאלםן מענםזון געקענם נאך זײערע נויגונגען און נםױת זײן דאס, װאס זײ האכן כאדארפם זײן. רערפאר — אזא אײביקע אומזװפרידנקײם כ״ דעם גרעסםן טייל פעננדסן, װאם קען נייגם ז״נע פאזיציעס אין לעכן יסםיזון אויפן ברוםאלן בוח פון אונםערדריקן דעם?זװאכעין, נייערט — יסםיגן זיי אויפן גערעכםיקייםס־נעפיל און ױיסי דאס זעלבע קען געזאגם װערן כנוגע א גרויםן און אפשר דעם גיעסםן טייל ■סרייבער און דיכנזער, וואס וואלםן בײ געיעכםע סאסיאלע באדינגונגען געקענם אין זייעי שאפן זיין נישם נאר די אזספיגלונג פון דער דרויסנדיקער וועלם, נאר אויך דער שפיגל פון דער אייגענער אינערלעכער וועלפ, וואם ליגם פארבארגן אין די פיפענישן פונם קינםםלערם נשסר,. זי רייסם זיך און זוכם *ו נעפונען א תיקון אין רער אייביקער סיסםעריע, וואס הײסם: םוים און לעבן. דערפאר — די שםענדיקע אומגופרידנקיים און נישם־גע־ זעםיקםקיים פונס קינםםלערײסן יס־ ביי די יעניקע דיבםער, װאס האבן דאס באוווסםזיין, אז אונםערן דרוק פון געזעלשאפםלעכע ריי־ בונגען און קאםאקליזמען —מוזן זײ דעי״סםיקן אין זיך יעדעם געפיל פון עילעכקײם, נאםירלעכקײם און פ־סםות, און גײן אין דער ליצע-אנזור, װי םיגייט אויפן מלחםה־פראנם יענער םייל זעלנער, וואס מיהאם אין שנים־גײם א־אפגענומען פװ די פדלדעי־ און בא־ פוילן זינגען סיליד פון פאםײאםיזם, וועז סיהאיץ אונםעין זעל־ ו־־ישז מונדײ רייסם זיך פוז בענקיסאפם אהייס צוס פאר־^אזענעכ פעיד, צו פע־ד און אקעי, און גו דעי ליבעי םאמע־ע־ד פאדװאם איז אלי׳ץ אזוי שײץ בײם פאיגײן? פארװאם איז אאץ אױי שײן בײט םארנײז?!... פארװאס — װען דער טאנ ציט פארנאכט זיך צוריק מיט א זוניק פארזונקענעם קאפ צוש פארפאל און נעמט פון די ווענן דאם איכט מיט זיך מיט — צינדן שויבן זיך אן, צינרן אוינן זיד אז מיט דער לעצטער צעשטראלוננ פון ערב־פארנײן... אינן אויפן הארץ דערמאנוננען נאך קינדער װײט־פארפלוינענע, װי קאעצער אויפן הויף: — ״שוין אאננ נעדארפט פון זײ א ברױו ראך זײז״... װײזט א שװײגנדיקער ברױו־טרענער זיך אינם טיר, װי אן אויפנײענדיקר שטראא, מיט קרומע באײשטיםט-אותױת פון מרחקים... * ציטריק־ערנםט־תפאהדיק צעװינן זיך אין אײענען די טאטעם: ״איבע עאטערןן דערװײא איז נאך קײן גאיקן נישט פאראן... כוענאס־אײרעס איז א שטאט... מענטשן פרעמדע, שאעכטע... נאר מען װעט זיך צונעװוינען... מ-ארבעט שװער און פאר אומזיםט... מיר האםן אבער, אז עם װעט זיך אאץ פארבעםערן... די ערשטע צײט איז אאעמאא אזוי... איצטער בעטן מיר אײך, שרײבן אאעם פונדערהײם... װאס מאכט די מאמע? און װאם מאכן אאע אין נעזונט?״. ־א איז נאר אן אנדער אעבן, װי בײ אונז... נאר סיאיז אאעם םון די קאײניקײטן, אבי מען זאא נאר זײן נעזונט... װײטער שרײבט אונז, װאם הערט מען אין שטאט?... מיט אײנעם װארט — מיר בעטן שרײבן אונז פון אאץ... ...רא, אז םיקומט די נאכט, מײנט מען, אז עם װערט צעפאאצט דאם הארץ פון בענקשאפט, װי א ה״םע נאאז״... * באהאאטן אויפנערירטע טאטעם װײמן בריװ אין חומש, װי א שמה; שאקאען זיך אין אומנעשטיאטן ײײנען נראע קעפ םון מאמעס, װי אײננעשנײטע בוימער־שפיצן אויפן נאם, און סישנ״ח מאנםביאדיק די טאטעם םיא״נן הארץ מיט רוגזהדיקע רײד; — ״ײדענע, און דא איז בעםער, הא?!״.