Literarishe bleter · 1930-03-14 · 11 (14.3.1930) · p. Seite 199

זײס 199 * אהד#פ, װ<ופ איז נעװען א,י; איז פאדבײ, הןוצ אין אונז װי א ױירנדיקע װונד נעצוקפ. אן אונטערנע׳עגיטענער ה$ב איך זיך צו מ״נע פים אראפגעלאזט און װי אן #נצ״נענדיקער הונט צום באיעבןום. זיך צו מיר נעטוציעט. נאכט איז ׳עטיצ נעױירן. אינם זילבערנעם?יכט, אין נאבט האט אומעטיק דײן פנים נעבלײכט, דײן ױנגא׳טער קאפ װי א קנאספ זיך נע׳טטדעקט. אונזערע װעלטן האבן װי אפנרונטן זיך קענננע׳עטעיןט אין פינםטער געשװיגן. נאכט האט װ״ך-װינטקדיק נעפייםטערט, צאפיענדיק, זיך אויף כװאייעס נעװיגט — נעפיאם;, װי קינדער אונז אײננענומען או; אין יעכחה אונז פארװינט. ש. װאולם$ן / װ$רשע איך בין סער גענייגם *ו דער אינםעדעקצואדיםטיעעד די:־ םונג, אבער נאר *ו י ענער, ײאש גיים־דורך דאם הארץ און ײערם אינפ מוח געד״מערם. פאר םיר איז דער אינהאדפ נייגם וו״ניקער ײיבטיק פון דער פארם, און אין א קונםט־װערק זוך איד נעבן דער ש״נער פארם — ד י א י דעע. פאר םיר זענען?יינק״פ און ג״םט צײיי שםאפן פון א״ן םאםעריע. דאפ איז נישם ק״ן •ועד־ױצא בדויז פון נאבםראבםענישן. םיאיז א שטים פון מ״ן בלוט. די דאזיקע שםיס פירם מיך צוריק אין דער וו״םער פארגאנגענהיים — דאם אלםע יידנפום, װי א היפך צופ העלענענטום. ״לא תעשה לך פםל״ און — װענום פון מילא — נייםט, וואס אנםפועקט זיך אוממיםלבאר, און גייםם, װאס דריקנו זיך אוים אין מאםעריע. מיר לעבן אין א צ״ט פון געשיבםלעבן בין־השמשות. מיד בלאנדזשען אין דער מדבר פון טעמפק״ט און מאראלישער דעגענעראציע. אין אזא צייט זו:ט מען אנשםאם התרומםות־הנפש — פארװ״לונג; און ב״ם די:טער זו:ט מען דער עיקר — דאם בילד; מעג ז״ן אן געדאנק, אן אידעע, אן געמיט אפילו, — אבי דער םעמפער בליק זאל זיך קאנען אפרוען. — נאכט־ארבעטער אין נאכטיקער פינסטערניש שפײט דיך אוים די װאדעמע ליכטיקײט פון דײן הײם. דו וױ׳שםט־אויס פון דײנע אוינן דעם פארשיכורנדיקן ריח פון שלאף, און װאשםט זײ אוים מיט רער קעלט םון דער נאכט — נאכט־ארבעמער 1 אויף דײנע הענט עם װארטן שוין צעהודזשעטע מאשינען. זײ םאפען לײדנשאםטלעך: — קום, און מאך אונז פרוכפערדיקן און האםט נעלאזט דײן װײב אין פינםטערניש אלײן, װי מילאזט א קעבםװײב, װען עס רוםט די פליכט... די אומצוםרידנקײט קריכט, װי א מויז, אין דײנע םאחשלאםענע רעױנות: א קראץ און נאך א קראץ — און זי דערשרעקט זיך םארן רויש... װען םילײכט־אויף דער פארטאנ און קיצלט דײנע •לײצעם דורכן אפענעם פענםטער. פארםאכםטו דײנע אויגן, װי א קאץ, ־ און חלומםט — ש ל א ף... ו ןןו ו ו \:לסססר נוס, // /306) שטראזן ציען זיך אװעק אין װײטקײט װי זילבערדיקע טײכלעך, אן אלטער װארמאװניק צײלט רויק קלינגענדיקע טריט — אין קלויסטערם און אין שול נײען־אוים די לעצטע ליכטלעך, אויף קופאלן זינגען םאװעם דאם ליד פון טרויעריקן נאט. יסילדן — פענער נאכנעלאזענע אריבער טירן פון נעװעלבער, פארפלען מײז זיך אין דער םחורה; קאװע, טײ און מארמעלאדע — אין אלטן שלאם לאכט מסתמא הויך א טויטער זעלנער, אין די חורבות זיננען גרילן ז״ער םערענאדע. פענםטער — אוינן אויסנעלאשענע קוקן שטום אין שטילן שאטן, דאמעס קושן זיך אין חלום סימ די קינדער פון דער װײט — קינדער — פליען העכער, העכער אין די היםלען, פון טונקלע שאטנם דראפען קעץ זיך אויף די פלויטן- אין אלקערם כאפן קינדער זיך פון טיפן שלאף, א רארער פום װינט שטיל דאס װינל, דאם קראנקע הארץ באנלײט געזאנג — אין טונקלע שאמנס לויפן הינט ארום אן קײמ;, א סשונענע צום היסל זיננט דאם ליד פון אונטערנאננ.. ם. בערש?'נג /?אדזש ד ע ר £ א ע ט װען םיהאט די סאמע אים אין ארעםקײט געבוירן ערנעץ אין א קעלער-שטוב, איז דער טאטע נעשטאנען אין א װינקל, װי א שװײננדיקער דעסב, און סיט אזעלכע מילדע אויגן נעקוקט צו דער םאסעם בעט, פונװאנען םיהאט זײן ערשטער װײ זיך רערטראנן אין דער װעלט. כיהאט דער טאטע דאן אװעקגעלײנט די ארכעט אין װארשטאט, און אזוי נוטםוטיק נעשםײכלט צו דער בלאםער סאמען; איז דער טאטע פול נעװארן מיט צערטלעכקײט װי א קינד, װען םיהאט די סאסע נעטוליעט אין די ארעסם דעם נײ־נעבוירענעם. און אין װינל שוי;, װען םיפלענט די םאסע אים איבערלאזן אלײן, און אװעק אין נאס ארײן פארדינען עפעם אויף ברויט, פרענט ער אײנהערן זיך צו דעם אומעטיקן נינון פון זײן טאטן, װאם האט באזונגען בײ דער מאשין די שװערע נויט. הײנט איז ער אויפנעװאקםן א דיכטער מיט אזעלכע םילדע אוינן, װאם זוכט אין לויטערקײט פון װעלט רעם באשײד, ז־ננט ארוים פון ז״נע םערזן דער שטילער אוםעט פון ז״ן טאטן, און םיאיז זײן ליד אזוי פשוט, װי דעם טאטנם העלע רײד. װררש גזםגזגשט^^ם 1 װ$רשע — װאם איך װיל אין דער דיכטונג? — שםיל ארויסברעגגען דאם פארבארגנפםע, װאם בינדט מיך םים דער װעלט און יספעלט מיך דאך אין דער ז״ם. אויםלעבן אין דער דיכטונג דאם געאנםע און נישט־אויס־ געדעבטע לעבן. ■ װען מיר האבן זיך באגעגנט אין דער שטילקײט, אין דער נאכט, ב״ם ברענ םון טײך, װאס האט נעםלאםן ױננםרוילעך־פארבענקט האבן סיר זיך באנעננט. נאכט האט קיל אינם לײב נעראסט,