Literarishe bleter · 1930-03-07 · 10 (7.3.1930) · p. [Seite]

שוציאר. ב׳די די סעקציע זאצ קעגעז בעא־בעםן דעם זאם5־מא. טעריאא, רארפן די צײכזמוננען נעזאםאט װערן אויםן פאצננרן אוםן: 1. אאע ארבעטן םון איטצעכן קיגר דאדםן ארײננעאײנט װערן א־ז אײז באפקע (קאנװערמ, פאפיר־בויגן אאז״װ). 2. אויף יעדער צײכענמג דארף פארשדיבן װערן, װען זי איז אננעהויבן און פאדענדיקט געװארן (דער טאנ און סאנאט). 11. צו יעדער צײכענוננ דארף, אויף װיפיא ראס איז טענצער, םארשריבן װערן, װאם דא־ קינד האט נעזואגט װענן אינהאאט םון זײן צײכענוננ. 4. צו יעדער פאפקע דארף אויף א באזונרער פאפיר םא־־ שריבן װערן: א) דער צערניאר, די פאטיאיע, דע׳ר נאמעז און עאטער םון קינדן ב) דער בארוף פון די עאטערןן ג) אויף װיפיא עס איז םענאער צו דערנײן: צי עטעצער פון ר־ עצטעח, ברידער און שװעסטער האט א בםירושע צײכנע־ רישע באגאבוגנן ד) אייף װיפיצ עם איז מענאעד צו דערנײן: צי דאס קינד צײכנט, צי עם צײכנט ניט אין דער הײם, א׳ון אויב יא, װאס עם צײכנמ; ה. פאר די צערער־ינם פון די ע׳רשטע קאאםן: צי דאס קינד האפ באזוכט אדער גיט באזוכט א קינדער־ נארטן, און אויב יא, װאם פאר אן ארט האט דאם צײכענעז םא־י נומעו א־ז יענעם קינדער־נארטן; פאײ די אערער פון די צװײטע קאאסן: װאס פאר אן אדט האט דאם צײכענען פארנוםען א׳־ז אויף װאס פאר אז אופן א־ז עס נעפירט נעװאדן אין עדשטן קצאם, װאס דאס קינד האט באזוכט. ו) רי מעטארע, װאם צויט איד װערט דער צײבז־צימוד גע־ פירט: צי מען ציאזט די קינדעד בסדד צײכענען פרײ צי מעז ניט זײ בא־טטימטע מעמעם; צי מען ניט זײ מאדעצן אדער ניפ, און אויב יא, װאסערע: צי צײכענוננען אויפן טאװצ, צי אפשר זאכן אאז״װ); צי מען העצפט די קינדער בײם צײכענעז נופא, צי טען העאםט זײ נאדניט. צוימ דעם אנגעזאםצטן מאטעדיאצ נאײבט די פםיכאצאניש־ פעדאגאני׳שע םעקציע, אז זי װעט קאנען באשסימען, אויף װאםעד םדרנה פון צײכנעריעיער אנמוױקצוננ דאס ײדישע קינד נעפינט זיר, בעת עס קומט אן אין םאצקםשוצ; װאסער מדרנה רערנרײכט עם, בעת עם פארענדיקט דאם ערשמע און צװײטע אערניאר; און אויף װיפיצ עם דריקט אוים איז זײז צײכענען זײן אינעװײניקםט צעבז, זײן אײנענע װעצט. די םעקציע נצײבט, אז אויפן םמד פוז אזא װיםנשאפטצעכן פסיכאצאני־שן מאטעריאצ װעט זי קאנען צונויפ׳עטעצן אנװײזן װענן רער מעטאדיק פוז צײכענען. אנװײזנדיק אויף דעם פסיכאצאנישז א־ן פעדאנאניש־די־ דאקט־שן װערמ פון אזא אױסטאד׳שוננ, װענדט די סעקציע צו די צערער און צערערינם פ׳יז די ע־׳נ׳מע און צװײמע קצאםן דעם ריף, תיכף צוצוטרעטן צו דער זאטצ־ארבעמ. פאו״פונג פון ק^לירן-חױט דער נאנצער םאטעריאצ, װאס איז נײטיק צו דער פאךשונג פון קאצירן־חו׳ש, איז דורד דער םעקציע געװאדן פארמיק געםאכט. די צערערינס פון די ערשטע קצאסז אין די װיצנער שוצן זײנען ־עוין צוגעטראטן צו דער ארבעט, _ . מלחמה-פאלקלאר. םון די ענ״פערם, װאס זײנען אננעקומען אויף אונדזער םעצ־ דו׳ננ װענן קאגקורם אויף די בעםטע מאטעריאצז פון םצחסה־פאצק־ צאר, װײזמ זיך ארױס, אז ניט אצע האבן ריכט־ק פארשםאנען די אויפנאבע, װאס טיר האבן נע׳כטעצס. טײצ זאמצעד האבן צוגע־ שיקט זײערע אײגענע איבע־צעבוגנען, אײנדדוקן פון מצחמה־פא־ םירוננעז, פאר זיך נאנץ אינטערעםאגטע זאכן, אבער פאר דער עטנאנראפ־ע אז װע׳־ט. אונטער מצחמה־פאצקצאר פאר׳שטײען מיר קודם־בצ : צידער, װאס זײנען אויפנעקוםען אין די מצחטה־יארן, װאס באזיננען, צי די ע־שטע מאב־ציזאציע, דאס םראנט־צעבן, צי די מרויער־קע אקופאצ־ע־טעג אאז״װ; אגעקדאט׳ן, װערטצעד, װאם םען האט ז־ד נעורצצט און געװערטצט א־ן זײ םײ איבער דער מצחםה און םצחמה־פירער םײ איבער רעם נײעם צעבגשטײנער. אין די דאזיקע שאפונגען שפיגצט זיר אפ די באצלוננ פון רער פאצקסמאסע צוס קר־נ, און דעריבער האט דער מאטעריאצ אזא װערט פאר אונדז, א׳־ז אוץ־ פארן קומענדיקן היםטאריקער. אז אינטערעס האבז אויד םעיעױת, װאס זײנען ׳אויפגעקו־ מען אין יענע י׳ארן. םעז פצעגט א סד פארצײצז׳ װענן ניסים, װאם האבן זיר געטראפז מיט דעם אדער יעגעם אויםן פ׳־אגט; םון קהיצות, װאס זײנעז אױף א װונדערצעכז אופז ניצוצ געװארן פין חורבן אין נאד און נאר. א םפעציעצן אדט פארנעמט די שאפוננ פון נעפאננען־צא־ נערן. אין די פא׳־שײדענע נעפאננען־צאנעח פ־ן דײטשצאנד, עםט־ רײר, רוסצאנר, װו ײדישע זעציער זײנען ארײננעפאצז, האט ז־ד אויסגעביצדעט א םפעציעצער פאצקצאר, װי צידער פון געפאננען־ צאנער־צעבן א״א. סײ ײדן, םײ קריםטן פצענז זיד םאכן פאר׳גײירענע מוםים, בדי ניט צו דארפן נײן או־פן פראנמ, בדי אנצוקומען אין שפיטאצ; ד־ טע׳שױת װענן דעם האבז א נרויםן װערט אוז מען דארף זײ ניט דודכצאזן. ס׳איז כדא• פעסטצושטעצן, װאסעדע םומים זײנעז נעװען מער פאר׳כפרײמ בײ ײדן. כאם׳ע ס׳א־ז עריעט א צענדציק יאר אװעק זינם די פצחםה האט זיר געענדיקט, ראד קוטט שװער אן צונױםצוקצײבן דעם םצחמה־פאצלצאר. ראס רא׳־ף אבער נים אפ׳ערעק;. דװקא, װײצ דאס דאז־קע נעביפ פון פאצקם׳עאפז פארשװינדט אזוי גיד, דא׳־ף מען װאפ ענערג־׳עער אויפז־כן און צונויפזאפצעז די רעיעפצע־, װאם זײנעז נאך פארכציבן. די ר׳עימה פיז צי׳עיקוננעז פא־ן קאכקורם װעצן ט־ר נעבן אין קומענד־קן;ומער יד־עות. פם־־כאלאגיש-פעד־אגאגישע סעקציע . או־םפאריבוננ פון דער צײבנערי־בער באנאבוננ (איגסטרוקציע פאר די צעדינד פון די ערשטע קצאםן) די פסיכאצאני־ע־פעדאנאנ־׳עע סעקציע פוז ײדי׳ע־ז װיסנ־ שאפטצעכן א־נסט־סוט פירפ ׳דורד א גאנצע רײ או־םפארשוננעז װעגז דע׳־ פס־כאיזאג־ע פון קינד פון ער׳ג־ט; און צװײטז צערניאר. אײנע פ־ז די אויםפאר־ע־ננעז זאצ באהאגדצעז די אגטװיקצונג פון דער צײכנערי׳עער באנאבויננ בײס קיגד אין ער׳עפן און צװײטן ׳עוצ־אר. כדי די אויםפארש׳־נג דורכצופיהן, נענײט־קט ז־ד די סעקציע אין דער ה־צף פון די צערער און צערערעס, װאם בא׳עפײט דע־ רין, אז זײ דא־פן זאמצען מענצער אצע צײכן־ארבעטן פון יי קינדער, אננעהויבן פון עדיערן און געענדיקס טיטז צעצטן פאג פון