Literarishe bleter · 1930-03-07 · 10 (7.3.1930) · p. [Seite]

בײ הײנט־קן ט>ןג וײנעז ם־ציעטעגד־ין געארתט אי; א־נװעס טאריזירש די צװײ גרו־סע ארכיװז םון א. ר. קאמ־נםר־ א־ז נ. צ־■ פ>)װסקי. *חאםעז ם־ט אגדערע, קאענערע, אבער אםמ אױםערנעי װײנטאער אינטערעםאגטע זאפאוגנעז, זײנעז בײ הײנט־סז טאנ א־ני װעגטאריזירם בערד 2000 פאר׳שײדענע אב־עקטז. די זואא או־םנע׳םטעאכע אב־עקט; באטרעפט בערך 400. רי איבעריקע װערז אויםנעהיט איז ארכיװ פון מוזײ איצמ ׳שטײט או־ף דער טאניארדעגוננ צו א־נװענטאר־ז־רז דעם נרויםז ארכיװ םון רער פאטיאיע ראפפעא. ער בא עטײט צום נרויםז פײא פון .ארקעםטרירוגנעז פוז אפערעטקעם פוז ײד־־ען רע־ םערטואר. בדי זײ צו ארדענעז איז סוייטװענדיי, די ה־אף פוז םפעי צ־אא־םטן או־ף דעם נעביט פון קאמפאזיציע און קעגער פון ײדי־שן אפערעטז־רעפערטואר. פון אםעריקע א־ז אנגעקומעז א נרעםערע זאמאוננ, טײאװײז נעארדנט און א־גװעגטאריזירט. די ענדגיאט־קע רשימה םון די צו־ נעש־קחע אביעקטז װעט זײז םארט־ק צום קומענדיין נומער ־דיעות. רי םאטער־אאז, צינעיזיקט פון די זאמאער פוז ײװא — נרעםט־טײאם אםי׳ען א.־ז פראנראמעז — װערן סאיט־רט קודם־כא אויט רעם ארט פון דער פאר׳שטעאוגנ, װײטער או־ט טעאטער, טרופע, צײט און אנדערע סימנים. פאר דעם טעאכערימוזײ זײנעז אעצט־ס, צװ־׳שז אנדערע, אני נעקימען אזוינע מאמעריאאז םון: נ. מ י י ז י א — בעראיגער פהאגראמעז פוז רער אײראפע־ אמעריקע * מורגע פוז ״מאםיװער אקאדעס־׳שז מעאמעד״, אא. דייטש — ״םאםקי יעװרײםקאװא טעאטרא״, פאר׳עײדענע אנדערע פראנראמעז, םאטאנראםיעס און נאטיצז. ה ע ר ׳ע א מ א י םיע — 7 פאטאנראםיעס, פאר־עײרענע בריװ, דאקומענמן, צײ־ טוגנםיאו־ם׳נ־ניטז, קאישעעז. ד״ר מ. ו ו י י כ ע ר ט — זכרונות פון הערש אמאס־ע, 5 אם־שז אוז פאונבאעטאעד םון םײנמאנס טרופע איז ב־קארעשמער טעאטער ״זשינניצא״, 1005 אח 1006. דוד אעדערטאז—4 םאטאנ־אםיעם םון: 1) מרים טריאיגנ, 2)העריט בערםאו, 3) א. ר. קאמינםקי, 4) א נרופע ארטיםטז, צװישז זײ נוסטאװ שװארצבארר אוז אדאאף בערמאז; פראנראמעז, :אטיצז. עמיאיע אראער (דורד ז. זיאבערצװײנ) — פאט׳ םוז עמ־א־ע אדאער, םאוצי, 1012; עמאעכע אנרערע פאמאנראפיעם. א א י ■ װענבוים (רורר ז. זיאברצװײנ) — בראשקעם מיט פאטא־ נראםיעם פון: ז. מאנואעסקא, א. ׳־.־אפירא, ױםף נראפער, יעקכ נארריז, אײרא :אטאנםאך א פראנראם (1801). מ. שװאר׳ן (דורד ז. זיאבערצװײנ) —_א פראנראם פוז 1801 (רומעניע). ז. ז י א־ נערצװ״נ - מאמעריאאז פון אעקםיקאז. נח פריאוצקי— צײײמוננס־אוים׳טניטן םון אמעייקאנער צײמיננעז װענן די אמערי־ קאנער נאסטשפיאז םח א. ר. לאמינםקי איז 1000—1010. א ר י מ י ׳ס ט ז י ם א ר א י י ז, װארשע — 43 מוסטערז םון םארשײדענע דרוקזאבז (בריװ־באאגקז, פארמואאה אאז״װ); 108 פערםאנאא■ בויננם, א־יםנעםיאט פון ארטיםמז — סימנאידער םוז פאראײז; פארשײדענע אנדעדע מאמער־אאז. נ א ז ע א א ו ו — פאטאנדא־ פ־עס פון בארסקא-פ־שער, דור אעדערסאז, ח. פאדא־אס; פארי שײדענע אגדערע מאמעריאאז. אאזאד קאהאז — פאטאנרא־ פיעם. י. מ. נ א ז ש י ק — פארשײדענע, צום טײא אי־םערנעװײגט־ אעד אינטערעםאגטע פאטאנראם־עם, פראנראסעז, דאקומענמז בריװ אאז״װ. ש. ראטשטײז, װארשע, — (רורכז אדט־סטז• פאראײז) — פאטאנראםיעם פ־ן ײדישע ארט־סטז (1807—0027: פעני װאדיא־עפשמײז, עא־אש ראיטששײז, קאננער, רור שאראװנער, שפירא, ש. ראמשמײז. נ. נעראםאאװריי, מ. מײערפאן, רראנאױ, װאקסמאז. נאארבעדנ, מאאװינע םעראצקי, און פ־א אנדערע. עם װעדט נעזעצט דער גומער 2—3 (צװײטער יארנאונ) םון דעם ״פנקס״, ארויסנענעבז םון דעם אטעריקאגער אםטײא שון ײװא. עם דרוקט זיד שויז דער ערשטער באנד םון ״א ר כ ױ ו פאר רער נעשיכטע םוז ײדישז טעאטער אוז ד ר א מ ע״ אונטער דער ךעדאקציע פון ד״ר י. שאצקי. דער באנד האאט בײ 35 בוינן ״4 (פארמאט םון אטעריקי נער .פנקם/ רער נענויער איגהאאט װעט גענעבז װעח איז קוטענדיקז נומער ,־דיעות״. עם זײנעז שויז אויםנעםארמיקמ אאע קאישעעז םאר דער פאיםים־אע־אױםנאבע םוז מענדא אעםינם ״קהאת״ אזוי אז איז םשר םון םער׳ז װעט דאם בוך זײז אפנעררוקט. עם א־ז ארוים פון דרוק א 16־זײטיקע אינםארמ־ר־בראשור אין פויאיש אונטערן נאטען: סי)ס| ,י<י\\ס>|311א זע)ץ51ח1 ו>|5יו\ס4ץ^ 3והג4ג2! £|0£. א־ן דער סער־ע ״ארנאניזאציע םח דער ײדישער װיםנשאםט״ נײט ארו־ם אנהײב מערץ אוגטער נומער 8 א נעאטבאריכט פ ו ז י י ו ו א פאר דער צײט פיז מער־ז 1925 ביז םעפטעמבער 1029. סובםידיעס פון שטאט-פארװאלטונגען הױת עם דערנעענמערט זיך דער אינהײב פון דעם נײעם בידזשעט־יאר (1 אפריא), ראנז ז־ד איז אאע פויאישע ־שטאטםאר• חאאטוננען אנגעהויבז רי בודזשעמ־סארהאגדאונגעז. דער ײװא האס ז־ך נעװענרט םיט םעםאו־אגדוטם װעגז םובס־דיעם ניט באויז צו ד־ 30 מאניםטראטז, װאם האבן אים םובםירירט ביזאהער, נאר או־ד צו א גרויסער צואא אנרערע, און עם נײט איצט נאכאםאא א־ױם צו אאע פרײנד ם.־ז ײװא איז די מוניציפאאיטעטז דער הײםער רויף, אז זײ זאאז אױסנוצז זײער אײנםאום אוז דורכפירן םובװענצז פאר דעם ײװא. װיכטיק איז די הײר פון דער םוטע, זײער װיכמ־ק איז אבער אויד רעו־ עצם פאקט םון אז אסיננירוגג: דער ײדישער װ־נצשאפםאעכער אינםטיטומיאיז ניט קײז אאקאאע נעזעאשאםט, א־ז עם ק ו מ ט די ײדישע םאםז, אז זײער צענטראאע װיסנ׳עאפט■ אעכע א־נםטיטוציע זאא נעשטיצט װעה פון די םוםעם, איז װעאכע זײ א5ם שטײערצאאער האבז אזא חשוכז חאק. זאא יערער אײנער םוז די ײװא־םרײנד נעדענקעז, אז װאם גרעסער עם װעט זײז די צאא שטאמםארװאאטונגעז, װעאכע םובי ם־רירז דעם ײװא, אאץ ניכער װעאן םיר זיר דערשאאנז צו דער פאדװ־רלאעכוננ םון אונדזער םארערוננ: דער ײווא מוז א ו י פ נ ע ה א א ט) ׳ו ו ע ר ז ם ו ז ד ע ם א א נ ע םײ ניע ם פאוכהיבודזשעט. א רשיםה פון די שטעט, װנ עם זײגעז שויז באשאאםז נעװארז ס־כס־ד־יעם םאיר דעם ײװא אויסן יאר 1930—1931, װעמ זײז נע■ הרוקט אין דעם קוםענדיקז נומער ״ידיעות״ דערװײא זאא נאר פא־צ־־כנס װערן דער נרויםער פהנציפיעאער נצחו*־, װאם רער ײװא האט אפנעהאאטז איז דער הויפטשמאט םוז דער פויאישער רעפובי איק: פדיער האט די בורזשעמיקאמיםיע םוז װארשעװער שסאט־ ראט אננענומען, אויטן םארשאאג סיז ױ׳ ראמםעגער ם״פ ש. ניאיני סק־ א־ז י. אעװ, דעם באשאום צו סובסירירז דעם ײװא מימ 10.000 גיאה, און דעם 3מן םעברואר האט דער פאענום פוז שטאט־ יאט כאשטעטיקט דעם דאזיקן באשאוס. מעאטער-מודי א״נ פון א. ר. קאמינסקי ז־נט דער אעצמער אױספיראעכער באריכמ םונם מוזײ איז אפנעדרוקמ נעװעז א־ז די ״יריעות״, זײנעז די זאמאונגעז פיז דעם מיז־י שסארק םארנדעסערט נעװאןז און ס׳א־ז אפנעמאז נעװארן ע כד אי־בעש. * * 1 1ו>*י *