Literarishe bleter · 1930-03-07 · 10 (7.3.1930) · p. [Seite]

י ד י ע ו ת פון יידישן וויםניטאפטלעכן אינםט־טוט ״ נומער 29 28 פעברואר 1930 דעם >>גהײב פון די התחײבותן װעאן כעכז דאס אױספ־ד• ב־ורא און די צענםרעאע א־נסמ־טוציעם םון ײװיז א־ז װיצגע. נקײכצײט־ק דאיפן רי םעקציעם, ך• געזעמוזןפנון ״פרײנדי' און ד־ פרײנד •חזר־ם ׳נעטען אנםערק;, יעדערער אין זײן גבו<, װאס פאר אן אויפנאבעם זײ נעטען אויף זיר. זײ דןןרפן װעגן דעם טעעדן ב־זן 24םן עעדץ דעם אױםםיר־בױרן} אין דעקקאראעיעפ, װאם חעקן באט־עכט װ;רן װי םןןרןןקיש בינדגדיקע התחײבותן. ױבל־א.־יפםו פאר_דעם ײװא רעם 24טן םעןרץ םאי5ט אוים דער 0םער נרינדוננם־דןןנ פון ײװא. ד>ןם אויםם-ר־בױרןן ה#ט בןןשקןןםן צו באצײכענען דעם ױביצ נים רורר אן אײנפןןקיקער אוגמערנעםוגג (אויםשטעקוננ, $:י,$ןדעם־ע ארני׳ק), נ$ד דורד א ם־סטעטאט־שעד ןןנשםרעננונג פין ענערגיע א־ן םשר םין דעם גאנצן יובק־יאר, ברי אױף אזא אופן םיטצמןןצ או־זפצוהײבן דעם ײװא אויף א העכערער םררגה. טקע םדײנד םון ײװן) א־בער דער נענצער װע(ט דע־ם; ז־ד תיכף שטעקן צו דער םןביקיזאציע םון אונדזעדע ביחות. ביכער-הודש פאר ד<ם ײװא םון א<ע צװײנן םון ײדישן װיםנ׳ניטפטקעכן א־נסס־טוט איז די ביבקיאמעק די, װןןם אויף איר א־ז?םי־עךף נעװענדט נעװזןרן װינציק או־םטערק און ענערנ־ע םצד אונדזערע םרײנד. אםת, טען פ$ר זיד גימ בטקקזןנן; היפש נוטע און װערט־קע זאכן, אוניי׳ קוםם, װאם יעדער נרויםע ביבקיזןטעק װזךזט זיך נעװונטיםן צו חאבן, זײנען שוין ארײנגענאנגע( אראנק רעך אפערװיקיקײם פון אונדזערע פרײנד; דער ײדישער טײק פון די ררוקװערק ז־נט 1020 װערט םיסטעםאט־ש קןןםפקעקט־רט $} דאנק זײ צושיקוננען פון ד.י■ פא־קאנן צו רער ב־בקיןןניאם־שער צענטרעקע. אבער צוק־ב רי װ־םנשטפטקעכע צוועקן פון אינפסיטוט, צוקיב דער םענקעכקי־ט צו נר־גדן א ר״־יכשיק בײם ײװן, םוז די ביבקיאםעק ניט א־ן אן ערד פטרנרעסערט װערן. או; מען טענ ם־ם םוקן רעכט $ננעםען, טז א־נרזעדע םריינד קזןנען א־ן דעם פרט נןןך א םד אויפטון, או־ב זײ װעקן םאכן די געהעריקע אכששרעננוגגען. אויף צו געבן אונדזערע םרײנד רי געקעננרוײמ טרו־םצוװײזן זײער ם־טפאמ־ע און היקף דעם ײמ$ ספעצ־עק אויף דעם נעב־ט, װערט פרןןקקעם־רט א ביכעריחודש םאו־ דעם ייווא. דער חודש פצן פורים ביז פסח (םערץ—אפריק) דארף אויםנענוצט װערן צוקיב $): א־נטענם־װער זטפק־ארבעט פ$*ר דער ביבק־זןטעק און פערן ארכיװ סון ײװןןכ _ _ . נעזאמקט דארםן װערן ביכער א־ן ײדיש און העבדעיש און װענן ײדישע ענינ־ם א־ן עגדערע שפראכ;, ב־כער פון דער אקפער ײדישער קיטעדאטור, פון דער רבנישעו־ קיטעראטור, חקיררי־ און טוסר־םפר־ם, ריוסק־או־סגטבעס אאז״װ; די אויסגאבעס םוז דעד השכקה־צײט און פון דער נײער צײמ, בפרט ביזן י$ד 1926; זאפק־ ב־כער, זשורנאק;, באריכטן, טעטואר;, װערטערביכער, םאך־קיטע־ ראטור. יעדער דרוק־זאר, יעדער ברןןשור א־ז פאר דער א־נםטי־ םום־ביבקיןןטעק װיכטיק און ןןנגעקײגמ. אויד כפוקים (רובקיקטטן) זײנען װיכטיק, קורם־בק צום חיקוף םיט אנדערע ביבקיאטעקן. בײ א געהעריקער פאראיגטערעס־רוננ קען די אקציע דורכ־ געםירט װערן ברײט און נעבן ןןנזיכטיקע רעזוקטאטן. פען קען ו.־רד די שוק־קינדער דורכם־רן א זאטקוננ א־ן די פריװאטע הײזער; טען קען רורד דער ארטיקער צײטוננ, אויב אזא איז םאראז, פדןן־ פאנאנרירן די זאטקוננ; םען דארף זןרגאניזירן פארקעד און פאכן א שטוב־זאטקוננ. דער פרינציפ םון דעם ױבק־אויםטו איז: קײן אײן צװײנ פון י־תא טאר ג־ט בקײבן ניט פארבעסערם; קײן אײן םרײנד פון ײװא כאר נים פארפעקן צו באטײקיקן זיר א־ן דער פ$>רבעסער־ארבעט. אנהײבן דארף זיך דער אויסטו א־ן רער אינעװײניקסטער צ-־בעט ס־ן ײװא. איטקעכע אפטײקוננ קאן פארניכערן און פאר־ שטארקן איר ארבעט, און דורך דעם טטיקא אויר אקטיװירן און קעבעדיקער פאכן אירע קארעספאנדענט;, םארגרעסערן זײער צ$ק, פרײנציען אקץ נײע םיטארבעטער אויף די ערטער. װײטער גײען די םעקציעם טיט זײער װיסגשאםטקעכער טע־ ם־קײט. די פראדוקט־װקײט קאן נעהויבן װערן אוםעטום, םײ א־ן פארקעגערישער ארבעט, םײ אין אגדערע װ־סנשאםטקעכע טע־ ט-קײמ־ , . _. __ 1 נ־ט װײנ־ק נײם קאגען ארײנברענגען א־ן זײער ארבעט די נעזעקשאפטן טרײגר, די צענטראקע אזןי נוט װי רי קאקאקע. נײע פ־טנקידער קאנען געשאםן װערן, גײע םובםידיעס או־םכעפועקט װערן, נײע זאםקונגען אויסגעםוגען װערן — אדער טען קעז אפ־ נעמען א־ן צושיקן אין ײװא קצקעקציעם, ײןןם טען ה$ןט שוק םון פי־ער $ן; או־נ אויף זײ צוקעצט קוטען די })נשטרענגוגנען פון די סרײנד יחידים, װאם זײגען דערװײק ןןן קײן יױרןן־ןןרנןןניזןןציע ניט #נגעשקןןסן. א־־נער הןןט בײ זיד $ן דןןס־םענט, װןןם ער קקײבט זיר שוין קאננ ןןפצושיקן פןןר דעם ןןרכיװ; א צװײטער װײם $) פײן קיד, נןןר;־ר קקײבט זיר עפעם אקץ גיט אוים ןןרײגצונײן צום טןןן, װןןם קןןן פאדשרײבן די נןןטן; ןן דר־טער איז גערן צו װערן ןן םיטנקיד א־ן דער נעזעקשאםט םרײנר, נןןר ער הןןס ןןקץ קײן צײט ניט אײנצי־ צןןקן זײן חבר־געקט. דער ױכק־אויםש־ דןןרף ברעננען דערצו, ןןז יערער יתיד און ־־;דער רבים, װןןס הןןקט אין טון םןןר דעם ײװןן, זןןקן פןןרגרע־ כערן זײערע ןןנשטרעגנונגען און םטיקא דערנרײכז םער װי ביז א־צט. ברי דער פקןןן פון דעם ױבקיאויםסו זןןא ברענגעז צו פפשותריקע רעזוקטןןטן, איז נײטיק קודם־בק, ןןז ״ערער אי־נער זןןק קקןןר םןןרםוקירן ז ײ ן אוים־ נ א ב ע און טעקדן װעגן א־ר װי װענן ןן התחײבות, װןןס ער נעםט אייף זיר אויםפצוםידן אין טשר פון ןן בןןשטיטטער צײט. א־ום א־ן ארום ד$ןרף דער ױבק־אויםטו געדויערן ביזן סוף 1930. ברי ןןבער עם זןןק זײן גריננער אויםצוםירן די אויםנןןבעס, װןןם די פרײנד שטעקן ז־ד, דארםן די התחײבותן זײן צעסײקט אויף ראטעם צי דרײ חדשים: דעם 30טן ױני, דעס 30טן םעפטעטבער, דעס 30טן דעצעטבער.