Literarishe bleter · 1930-02-28 · 9 (28.2.1930) · p. Seite 166

7יססר8ר,שס 100073 012. 9 (304) זײם 166 כ. פ 1 ק ס /?7 י / ד ע ד א 1 *נ ד (דסרצײ?1נג) םענדער נעכוט ז״ן נאקעט בעדז־י אין פויםט או; זא;ט מיט רצני׳ען ניגון: — או; איך װער דיר זאג;, םיכאלקע, װער דו ביזט געװען פריעד און װער ױו ביזט היינט, פריער ביזטו נעװען גראט א גויעצר, א דזזיר-װײדל און היינט ביזמו אי א ־זיר, אי א הונט, א געיירא- טענעד כלב םיט אויערן... פאריטטײםטו םיך װער דו ביזט, צו — יא, יא, פעװנע, כיפאר׳טטיי, כיפאריטטײ, נאר װאם-ז־עע דעך ־רינע קאזא דא װאזא... װעפט נאך ארײנפארן צו טיר אי; די הענט... די אדער; װעל איך פון דיר עינדן רעבעדיקערהײט, די אדער;. װארים ז״ קוםען ׳םוין, אונזעדע, די װוילע קאזאקעלעך פון -ארט און דעםארט... און םיכאלקע טוט גאנץ קארטירוטיק א פידר מיט א פינגער איבעדן הארז: כיק.... — םאבט ער — און זײנע ׳צפינען-א״נערעך קדיכן אים װידער ארײן אין די לעכער, םוראדיק טיף. םענדער ׳שיםט אוים א הילכיק נערעכטער כא־כא-כא, ער קײכט און פאטינוט זיך םיט א האנט אויף א קני: — אבעד, דו גויע׳שער קאפ, כאם פראק, װאם דו ביזט, א• םיזאנט דיר דאך, אז םיקראפט זײ דארט, דײנע קאזאקעלעך, אײ קלאפט םען, אז םיג״ט אז׳ב א רויך םיכארקעם אויערן טוען זיך א ׳םפיץ װ־ ב״ א הונט, אז ער דער׳טםעקט דעם עטעקן; — א כטאם׳• װער קלאפט? — נו, אונזערע, די באר׳שעװיקעכ. — הם:.. אזוי, — םאכט מיכארקע און יעאקרט דעם קאפ — אזוי גאר... ביזטו נאר א באריטעװיק? הע? — יא, פאדװאס נייעט, — ענטפעדט סעגדער און קזקט ם־כארקען גר״ך אין די אויגן. — נו, װעט םען דיך הענגען? — װער װעט כיך העננען? — װעםט ׳עוין זען װער... מענט׳טן נוטע, םענט׳טן װעלן דיר הענגען. באר׳עעװיקעם העננט םען. םענדערם פנים װערט בראםער פונם קאלעך אויױ דער װאנט. הענגען? ער׳טט נעכטן בײנאכט האט מען אים נעפירט העננען... א פאמרול קאזאקן האבן אים נעכאפט, דארט װו ער האט געקויפט צװיי פערד און םען האט אים געפירט צו א בוים העננען. ער זעט :אך דעם געפלאכטענעם ׳שטריק פאר די אוינן, דעם ׳עטריק און דעם — טויט. עד איז ניצול נעװארן דודך עפעס א נס. װיפר-ז׳שע םאר טרעפן זיך נםים? עפעם א טויב דינערן ברומט אים אין די אויערן. דער רוח זאר דאס נעםען. װי דורך א טײך הערט דר דעם טאטנס ברײט קול װי ער טענהט צו םיכארקען. םאבנדיק ם־ט א האנט אין דעררופטן: — יא, יא, די באר׳שעװיקעס נעםען זיך אן פאר די ײרן... זײ ־עכטן אויף די אדעםערײט... און פרוצים וו־נקט םיכארקע םיט אן אײנר צו םענדער;, װינקט םיט א פיננער און םיט אז אײנר: — דו, קום נאר אהער צו רייר, יע נאר.. אין װינקר יגירעפט םיכאלקע ארויס א פאטישײרע פון אונטער דער פאלע. פענדערפ אוינן צעפײקרען זיך כיט דעע זערבז פײעך ־ואם םיפינקרט דער אוצ׳י אין ם־כא־קעם הענט אן אוצרי נארד דיט זיהבער פייט בר״י־אנ- ש־ברענען ריקע גארדענע קײטז, גדי־םע איז קל״:ע גארדענע זײנעררעך, ׳עטיקרעך צעפריקטע יעטענדנטיכרעך ציטערז מיט ק־רו פע־ר-״־יםע־, צעהאקטע ־טטיקער זירבערנע רײכטעך צעבוינענע זירבעדנע טאצן םיט א״ננעקריצטע ר׳םון־קוד׳עע אותױת און רײ- זעלעך געשניצטע הדסים, צעבראכענע ידן פון םפרי תורות, די- םענטענע אוירינגרעך פריםערן מיט פארביקן רעננבויגן-פײער װ־ ■־אםע אין זון-׳עטראר אײנגעקװעט׳שטע זירבערנע בעכערם נרויסע ־וי טעפ, ױאם פאר׳שםעקן םיט נגידייטן סרך רויטן װ״ן און ביע- ־עד םנהםקעב געםיט איז אצ־נד געײען עפעם ױם-טובדיק געהויב;. װײך און פרום-צעװאדעםט״ װי א ׳עטײנער הו׳טענא-רבה, :אך הו׳עענות-־ביאגן, װען םיקוםט אה־ים פון דער יםור םיט אן אוים- :עבעטן נוט קװיטר, א־בעדגעבעטן ם־ט ארע יטונא־ב, און םיגרוםט זיך צו דר׳םנען, צו זאגן םופך צו רעמען כיױנגװא־נ, םיזאל ײאקםן צו;אט און צו רײט װאדים אט טוט־ ז־ך אן עפן ד־ ט־ר םיט פד״רעכן נערוי׳ע א־ן ם־ט זינגענדיקן כקריפ פון פ־יציים-אפגעפוצטע ־שטיײערעך װאם גראנצן װ־ ־עװאדצע ״נפיגרען. א פדי־ל-קער סר־יפ פזן ה״- יעעה םענדעי דער ־ונגעדער זונדר. א־ז אר־־נגעקוםען םיטן צינארר א־ן םויר-װינקר. ז־ינע בעקלעך זענען רויט-צעפראםט פון פראפט. ד• רוםטיקע אויגן-םײזרעך רויפן, דאם גר־נע קאפערו־כ־ר װויריונ- ג־ים װי תםיד אנגערוקט אויף אן אויעד און דער םאנטר צעקנעפרט, גרײך כיװארט אים געװען ׳עט־ארק הײפ פון צופיר הער׳ען איבע־ א נאנצער װערמ, א דוערט, װאם זי קעד נאד צו אים ארײן, װאם זי אױ בא־כאפן נעװארן אײננכ פונזײנעטװעגן, צוריב זײן וװיר- טא;, צדריב זיינע געװאגטע און נעגריקטע םםהדים, ׳ם״נע םײדרעך נערט אין קע־בענע, בבוך חב־יב און הבםערעך גענזענע פיפקעס און א ג׳םםאקעד ט־ינק ביאנפן. העהע, סיא־ז זײן יצײנע װערמ, דעם;עראטענעם ב־ודר םענדעדפ װערט, טאטע םאםעפ אויגן רײכטן- או־ױ םיט פרײד װי זײ דערזען אים: אפיאו םיכארקעס ־םנאהדיק פיצו־ ױירט-אן םיט פרײנטרעכן ־עםײכר און זיינע או־גרעך צע- פינט־רען זיך םיט םודותדיקן װינקען צו סענדער;. א ׳ג־ט״געך דועםט קויפן א ב־םר םציאהרע, הע? באדעכטיק ׳כםעקן זײ זיך ארום א־ן ארדי, פונדעדװײטנם און באדעכטיק היטן זיך די בריקן: — א, ם־בארקע, א גאםט אין ׳םטאט, הא, הא, הא. ׳םוין ראנג זיך ני׳צט געזען. נו, װאם טוכטו עפעם, ראבעװעפט. יאבעײעסט•. און העיםטו, םיכארקע, דו הינט־יעעד זון, װאאט איך דיר כח געהאט ארײנצוכםאריען אין םארדע םיזאר דיר פינםטער װעדן אין די אויגן. :א. נעם א ציגארל טיטין צינד דיך אן און רײכעך און פענדעי טוט אים גוט-ברודערי־ע א זעץ אין ז״ט םיט דעי פויםט, או־ע םיכארקע טוט זיך א בוינ.- א-ו. םנהם טוט א ברוגזן הוםט םיט אפגעװענדטן קאפ דעם זונדרם ־דכיב זענען א־ם ני־עט צום הארצן עי האט פ־ינט ק.ירות און פעטיע. ער ק־יגט זיך קיינםאר ני־עט םיט קיין ־עכנים און ־ער־אגט זיך נייעט ׳עםהת-תורה םיט־ פידהײכעםדיקע ײדן אין פראםטאקייען יעולעכר, צו אתה הראית. צי קוםען דען ני׳עט ארע צרות און רײד פון די םרחםות? די םאםע אבער קװערט א;. זי װערט בײיטער װ־ רעננער פון נהת. דאם פ:ים יעײנט װי א ראםטער;: — — כענדע־ — זאנט זי — םענדעך טו אים נאר א טאפ דעם ערר... ראז ני־עט ארוים פון די הענט... םענדעך םיכארקע י־אכט־ דערווייר און רויכערט םיציגאיר טיטי;. עד װייםט, אז דאם בחורר איז א גוטעי־ םרודעך םיט אים קאן םען א ־עםועם טון װעגן ע־םק... םיאיז נייעט יענעך דער ערמעדעד ברודע־ ־אפי םיט דער האק .. וואם רינט אצינד הינטערן אוױון און ד־- םעט... אט דעך םיט די;;ב־־עע אייגרעך ־עי־ איז א םענטיע, ם־ט ־עם קאנםטו ז־ך אויםטענהן: — הײסט עם, זאגן םענטיען, אז םיהאט־ זיך א־בערגעקערט ־־ װערט — םאכט ם־כארקע — אט;עם א יעטײגעד ם־ך ארײז, װאם בין איך נעװען פדיעד און װאם בין איך איצט? פריער בין א־ך אדוםגענאנגען א־ן םאי־ק, נעפײקט אין ברעך ״דערעך יידערעך א־ן באד א־ײןן א־ן ה־ינט? הע, הע, ה״נט בין א־ך םיר א פריץ. און ד־ ז־ע־דעם האבן פא־ ם־ר םורא. איםת-םות. א ־עטים האב איך איך קום אין ־ע־ גםינע, נרײך םיט אלע בארעבאט־ם און גיב אפ םײן יעטים פא־ א־נזער םרוכה, פאר באטקא פעטרויע. א פד״עי־ פוינר ב־ן איך םיך איך טי, װאם א־ר װיא און יטוין — פאניע םיכאי׳קע — זאגן צו םיר םענט׳ען