Literarishe bleter · 1930-02-21 · 8 (21.2.1930) · p. Seite 154

4 7'ס8ר?ןרי*ו ב??םסר 1^0. 8 (303) #1ן זײס 154 7 סנד״ם םענדיד אין עדום עדיבםס ״טוביה דער םילביקער״׳ אי־ו ־ד; אינם ײאסער־סרעגער פון ה. לײװיקם ״היריד דעקעיס״. אי,־ ש־יל :אראקסער־קאםײדע ריןלן, אין ,ױעליע םיאיז ׳5=-;;די;| פאראן א היבעז ביל צראגיזם, יןבער אזזי פיל םראגיזם, װ• איך היו־ פונען אינם ײאסער־סרעגער פון ״היריג לעקערם״, האב איך ני־טס געי.■;׳ אין קײן שוס פון די אויבן־דערמאגםע ראלן, און דעריבער איז זי : םיר די פ״ערסםע ־אל, ײ״ל זי האם מיך אמפײנסםז בלום געקאבב חנה יעװין ןײארשעװער ״סקמלא״) אין דעי דראםע האב איך לעעםנס ווײניק געשפילם *יז גא"ינ:| ־עפעיםואד, אין ײעלבן איך האב געשפילם, זענען םיינע שטארקסטע ־8ל; געװעזן: באםיע די יתופה און אסהרקע אין דער ״שחיםה״. איך םוז זײ אבער סודה ז״ן, אז אטבעםםן האב איך זיך דערפילם אין דעם ײדי- קדיין־קונםט־םעאםער, אין ״םםבםיו;". איך האב דארם געשפילם אין א ריי סנענקעפ, אין וועלבע *׳; תאב זיך גום אויםגעלעבט און דער עיקר אינם ״ראביגאם־בילדל״, ווא־ ן איז פאר פיר ספעגיעל אנגעשריבן געווארן. שנזיאה יאנ־וי (יװאר׳שעװעד נײער ײדישער טעאטע־) ״א יר :יעלדאן ליידער בין איך איגם געװעז באגרענעזנט אין טיין םעאם־׳ר לער םעםיק״ם, איך האב זיך נאך נישם אויסגעלעבם. די באליבםםטע ראלן םיינע זעגען דויראן אין ראלאנם ״װערןז און פאד אלעטען די ראל פון איבען אין ״די תאײה אונםער די אולד| יײיןײר״ יצחק נאזיסיק (נדינדער פון ״סםבטױן״) םײן ליבלינגס־רןןל איז פנחכל אין גאלדפאחגנכ ״בײרע?*: רעמלס,'. זי איז פאלקסמיםלעך, פריםימױופ דאס איז דער עבמער ײדיז מיפ״ און דער עיקר, די ראל איז דורבאויס טעאמראליש. מײן מעאמער־קרעדא איז: טעאמער. איך דויל אין בעאמער ז;ן מעאמער. פון דעם מאקע״ פון םײן ליבשאפמ צו פאלקם־קונסם, ה$ב איך אנגעשריבן א פארקם־שםיק מיב געזאנג א. ג. ״רײזעלע דעם רבינס״ די זאך האמ געהאמ א שמארקן ערפאלג אויף דער ײדיידער בינע. די ליגיע סון פאלקס־קונסם פיר איך דורך אין דעם רעװי־מעאמע־ װאס איז געבוימ הויפמזעבלעך אוי(״ ײדישן שמײגער, אלין* פריםימימײ מעמ און סא־קסשימלעבקײמ, אבער אוםעכוס מעאמיאליש. הטחה נאטאן (״װילנער טרופע״) איך האב פאר םײנע עדף יאי בינע־מעמיקײמ דורבגעשפילם א :ך גומע ר$לן, אבער די באליבמסםע נײ מיר זענען: לוקא אין גארקיג ״אויפן #פגרונמ״, םימרעמן איז יערגערכ ״םכול״, ד ו ד ש פ י ד $ אין *מלדם עליבםש ״שװער צו זײן א ײד״ דער קאפיטאן אין פיראגדע־אג ״סאן, תידי, צניעות״ און דער יץ אין סרצעם ״בײבאבמ אויפן א־־בן מארק״. פונקם אבער װי א מאמע׳ ײ־ד־ בע ת*ם א סך קיגדער, קען גי־דב גענוי זאגן, װעלכעס קינד איז דאש באליבכסמע בײ איר, אזוי קען אין ישמ קלאר ענםפערן, װעלכע פון די ראלן זענען די באליבפב-יע ־ײל אלע די ראלן זענעז אויסגעאדבעם און אדיפגעחאדעװעם אויף וויפיל מײן ביסל מאלענמ ערלויבמ מיר. אז איך קום ביגע פארן פובליקום, װערן זײ אלע םימ אײנער און דד :•ש*פם געשפילמ. אײ אויך ני בײ סיר, װ מימ פלײס, אויף דער זעלבעד ליב די ראלן, װעלבע איך קאן אנ״ רופן: ״ם״נע יאלן׳/ זענען דער מאמע אין ד״־י *ממיגליץ״ םישקע ציגאניאק אין די ״ד געהאנגענע/ אסיפ אין גזןןגא־כ ״דעװיזאיי' און דאשקע חזיי־. דןוך האב איך זיך אמ־ממארקפצן אייסגעלעבמ אין דע- רא־4 פון שול־ מאן אין זשולאװםקיב ״שבתאי צבי״ בשרר האב איך ־־יב דראמאמישע ־*ארן, און דעריבעי־ מאקע איז בז"* נאענמ און ליב די ־־א״ פון שולמאז. אין דעי־ דאזיקער י־אל זענען פאראן שמאיקע די־אמאמישע סאמענמן, װאם קומען צוס אויכדרוק;ישמ אזוי פיל ב אקמיא- .;ןןו־יק ,״אזאזעי״ו מײ־ פידן זיך אמליבםמן, אכד בעבמן״ אויב מיר האבן א ײדיש פאדקש־לידר. בײ ק״ן *דום אומת קען די קלײן־קונשמ־בינע נישמ האבן אזא עי־פאיג װי בײ ײדן. בײ אונז ײדן האבן דעס גרעסמן עי־פאלג בישרײדע פיעשעש, און בבלל איצםער, נאך די *ש ע י• י פ ש, װעמ דאש מיסמישע פאר־ נעמען דעם אויבן־אן אין מעאמע־ און דאב האמ די מעגלעבקײמ צו געבן די קלײן־קונשמ. די גרעשמע מעגלעבקײמ צו עקשפע־ ומעי מאבן עקספערימענמן, און ביס־ אדעי־ יענעי־ פא־־ש און אידעע די פיעצ״זסמע און קאמפליצײ־ש־ אנהריינדיק פון איי נומע .ע״ינען דעש עו־ש. פאי־ ד ק־יין־קונשמ איז גלייגצײמי מעאמער־קינשמ. אין א פיעשע. אויב אן אקםיאר םאבמ עפעס קאריע ע־שמן אקמ, קאן ע־ עש פאיריבמן אין צװײמן, אדער אין דרימן, , אין דעי־ קדיין־קונשמ פדז מען *שמענדיק צידן און אומבאדיגגמ מ־עפן מזז א*ז א ר־ײנער סצענקע׳ װאש דויערמ קוים פינף מינומ זיך כ־ע־ן ארן בא׳צאפן יגמיפינג. און דאכ איז גײממ פון די לײבשע זאבן. מי־ פי־ן זיך גומ אין די עבמע פ*דקס־לידדעך, ממש גענרמעגע .ש פא־ק מימ זײער גאנצער פ־יםימיװקײכ און פידמות. מיר האבן אויך ליב בא־אקכעי־יסמישע גראמעסק־לידעי־ און גי־זו־ ׳שק־שצענקעש. אבע־ אמליבשמן איז אונז דאכ פאלקכמימלעבע, דא פישומע ש, װאש רעדמ אמישבאיקבמן צ־ב הא־ץ און צי דעי־ :•שמה פינס ״דיידל אמע־־באז־בעי־ װא.־׳עעװער ג־־ער ״דײמער טעאטער) אלײן גע־ װעלבע ראל איז זענען פאי־ םיר גאנצע רײ גע־ *שמאלמן, װעלבע זענען םיר אלע ייב דאש זענען: יאנשאן פון די ״7 גע־ האנגענע/ קאפ־ פאיבאן אין ״גרויםן געװינסי/ גב־יאי אין עמינגעי־ש ״^עי־קעלע/ פיץ אין דער שמיליזיר־ צער פאר־שמעדוגג פון גאלדפאדנס ״דא התסודי/ איציקל קלעזמער אין יעקב פאמש . אין גארדן לאנדי/ מאמ״שעי באס אין י. ב. צפורש ״דער אויפ• ־ששאנד״. די אלע אויבן־יעי־מאנמע ראלן האב איד זיך ־שמארק אויםגע־ י־ אממ־שמארקשמן ה*ב איך זיך דערפילכ אין דער ר*)ל פדן פ אי*^,