Literarishe bleter · 1930-02-21 · 8 (21.2.1930) · p. Seite 145

* 1"ס 145 ^יי״* ^יסער^רייסע :נלעפעד נזע, 6 (303) ס? ך ד יא;? י ס ש / װ $ ר ש ע אוז דאם װאדט איז געװאדן גוף ע־ק, אינעד א בדך, ניט יאע עעאטער דע: ,ע־ טענניק צעפעטטעטן פןנר־ק־נ די טעניעכק״ט צו נעניס; א קונסט־דאדט נאקנוענ, נ״עט ירעטעדנ־יק ק״; נרע- טע־ און נ״טט אניטטדענננדיק ז״; חיטוכ; אינטערעקט אנעד דא קוטט ון־דעד דאס טעאטעד טיט זײנע נעזעצ;. ד־ט זײע װ־רן צו נ״; כס־ד א־״= דעי־ ריניע פון ר״נט־סט; וױ־עו״טטאנ־ פון דעס פונריקוס-גע־טטאק. ־עדעד רעז׳ט־סע־ און יעדע־ ד־רעקטא־ קנערט עס ׳טטענד־ק טיט ־ע־; ני־עס או־טאר ־ואס קוטט צו טעא- טער; דו אזו־נעד א־ן אזוינער זארסט טון טא; װ־ס;, אז ־ע־ װענ, װאס דו װ־רסט א־צט באטרעט;, חאט־ ז־־נע א־־נענע סטעז״טקעס. אויױ װערכע או־ך דו װעםט םוזן ני־;. אוינ ד־ װעםט נ״טט װער; אונטערג־־;. ־אס קנערט ער אזוי ־טײ; דעב זערנ; פסוק. ־וערכ; עס קנערט טיט ־עח נייעם טיטאדבעטער א צ״טונגס־רעדאקטאר דאס טי־נט ער: פאס דיך צו, װער ר״ם, רײנ ד־ך א־־ין א•; דער פא־ס פי־ז נעכטן און פארא־אר;, װער א גורס פאי־; עורם — צופאסוננס־פעיקע פאס; זיך טאקע צו, קאנ; ערפאמ, קאפ; אפירו נערט או־ך א־; ט־ט דער צ־יט װע־ן װיכטיקע־ ד־ נעטע; פו; זי־עי־ע ־טטיק װ־ ז־יערע א״נענע נעטע;. אנעד ד־ אײננעיטפא־טע פר״ב; פון אוינ;. עס א־ז נ״טט אטה. אז איבסע; האט זיך צונעפאסט צוס טעאטע־־עורס און דאך א־ו ז־י; װערק נעװעזן אזוי ראננ דער נרעםטעד אײ־אפע״טעד טעא־ טעד־עדפארנ. ער האט נעטרן א?עץ =ישן פוה א״־= ד־ נינע־נרע־ טער און זײ זענע; אים געװאח אונטערטעניק צוזאטע; ט־ט; פו- נר־קוס א־; זא־, װײל דאס פובריקוס מוז סוך־כר־םוף האנן טעא־ טער טעאטער יעטי־מ דערװ״ר א־נער יעדעד קאנקורענץ אז נעארג ק״זער האט נעקענט א־יננעטע; ־אס טעאטער טיט זי־נע יטװערע או; קאטפריצ־דטע עקפ־עס־אניםט־יטע דדאטעם, איז אפן דעד װענ פאי יעד; גוטן או; ענערנ״שן דיכטער אן קאטפראטיםן צוס אויסגע־ ט־אטענעס װענ און צוס יטאנראן פון דעס ־עזשיכער, אדער טעא־ טער־דירעקטאר און צװײ טאא צו טאכן קאטפדאטיםן טימ דעס פובריקוס, אײנטאר צו קריכן צורינ איס אײז די נינע־ברעטער או; יטפעטער צו ׳טט־י; אויף ד־ הענט פאר אים אייה די זערבע נרעטעד — איז דאך קײן דיכטער ני׳טט מחויב, און עס איז אינעריק או־ך. די טעאטעד־דירעקטאר; און רעזיטיםעד; אריענט־ר; ז־ך אויף ״טט־־ק. װאכ קענען נײן הונדערמער טאח עס איז פא־יטטענדרעך אז דאס קארקורידט זיך זײ צוס בעסטן. אנעד דעס —כטער קארקו- רידט זיך אזא ט־; יטפיר צ־ס עי־גסט;. א ־טט־־ק, װאס זאר דווקא און אונטער ארע אוט׳טטענח קענען נײן הונדערטער טאר, טוז זי־ן אי; ת־ך אזוי יטיואנעדיק װ־ א יטװיס-קאסט־־ס, װאס פאסט אויף ארע רענדן... עס טוז זײן פוינזאס װי א ׳טותפותדיקער רורכ און אוט־ נאיטטיטט װי א צינײנערי;, װאס זאגט פון ־־ הענט קעגן אזא מין עקספרואטאציע פון זייער א־ך טוז; קעטפ; ד־ -כטעד, װאס האנן נא־טראס; אײנצונעטען ־אס טעאטע־ נדי צו האב; א טד־בונע פאר ז־־ער װארט. װערן זיך ־־ טעאטער; א־- יענמירן אויף שט־ק, ־ואס קענע; נײן נרויז צ־ואנציק טאר, װעט װאקםן די דראמען־י־יטעראטור, װעט ז■ האנ; א טטש טאטעטאט״ט נעזיכערטע טענרעכקײט צװי׳ט־ן צען אײנפאכע װעיק ארויסצובדענ־ נע; אײנס א יטטארקם א־; צװייטן צען יטטארקע װערק אײנס, װאס א־ז נענ־א^ או; א־־ביק און או־נ דאם װאי־ט פון ד־בט־ער איז נע־צװונגע; צו װע־; נ־־, װײר אנדעדיט קעז עס ה־ינט, א•; צװאנציקפט; ־אדהונדעדט. נכרר נישט־ זיי; און נ״טט װ־־נע; צװייטן אונז, דאן זאר עס ז״; פארקערפערוננ. פארגופוננ פון דעס דיכטעי־ס אטת; או; נרויס; װיר; און ני׳טט נוח, װאם פאדקויפט ז־ך צו אי־עטע; פא־ א - טעאטער־ פ־רעטן אין דער דענענע־אצ־ע פו; ־ער פאעזיע דורך דעס טעאטער, אין איר גאננ אײנצונעטען ד־ נינע, װייר עפייטע דיכטעד האב; אנ־ערע װעגן אויך פרײ, װײר דאם איז א־ר אײנצ־קעד װענ, װאס א־ז איר נאך פאדנריבן, דארף זי אין אײן געשראסענער פראנט- ריניע קעטפן קענן דער ריניע םון ר״כטםט; װידער׳טסאנד, אוי־ װערבער עס װיר; זי פא־פירן רי נעיטװוירענע טעאטדאד;. טענרעבקײט. אדע־ האט זיך װען-עס-א־ז װער א־נעד א ד־כטעד־׳ פארשטעק, אז דאס נעקענט —ך דער טאדע׳־נז װאס א־ז גע־וע״ אי; װארט, אנהויפ, או; נעװעזן נײ נאטי און גאט איז געװעזן דאס װארט, װעט דװקא איז אונ- זער צװאנצ־קסטן יארהונדעי־ט ״טטײן אויפ; ־אנד פון באנ־ קראטן נאך נירט עפעם דע־ ׳טפאנענדיקער ראטאן, נאך נ־רט עפעם די קורצע נאװערע װאס ראזט ז־ך אדײניטפארן א־ן די רעמרעך פון א צ״- טוננ, דאכ פאעט״טע װארט א־; ־ראטאט־יטע פארמע;. אי; פאעטעם און אי; רידער־ פאי־ס גירט עס ־טוי; נטעט גארנ״טט. און פונקט װי אויף א״געס, װאס א־ז יטו־ן נאנקדאט, קען יעדע־ װאס װיר א־ם ק־ין נערט נ־׳ט־ט ר״ען (װ־ארוב נ ׳ט ט רייע; קע; ־אך יעדעי־), אנװ־יז; םיטן פינגעי און זאנן דעות. אזוי קאן ה״נט ־עדעד װאס ־ועט סײ-װי קײן דינטוננ נישט רעז;, אר״נזאנן דעות א־; א־ר, אויפזוכן א־ר נאבעס־זינד נאך פון די מײדריטע 'ארן און ענדיק; ז״; מייכר טיט: אװדאי, װאם דעןי אז טען גײט א־ן אזערנע ־■־כיס- און דא א־ז נישט יט״ך קיין סענטיטענט; — ז״ װערן פון אי־ו־םקװעט׳ט;. און דא איז נײטט ש־יך קי־נעס קײן טרער תײן מעד־טאציעם — זײ װערן פון פראנטעד נ״טט ארויספירן. פארק. ריכטיקער פיבריקום, א־ז װי ראם קארן אין פעיח װ• די בויטע־ א־ן װארד, אז דער װינט טוט א נראז אין א נעװיסע־ ר־כטוננ, נויג; זיך ארע זאנגע;, ארע בוימער אין יענער ריכטונג. ז־• נויגן ז־ך אטאר ככרר ני״טט, אנער װען שוין יא, איז שטענדיק ארע צוזאםע;. קײ; ־וידעדשפעניקע זאננען, און קײן װידעי״טפעניקע כ״טער זענען דע- טאאט נישטא. או; ה״נט האט דער װינט א בראז נענעבן קאנטרא ־יכטונג, קאנטרא װארט. זײן עקםערענץ דער רעזער טוט ננעדיק נאװיריק; איצט נישמ צו זײן דיםפאנ־רט צום או־פנעטען א־־ף א האר׳ן־אוידיענץ דאס אין ברוט און װײ נעװארנערמ װארט פו; די דורך ארעמען דערנידעי־־קטע און צו ארעטען אונטעדטענ־קע דיכטער-מאיעםטעטן... און אוינ דער רעזער װיר נייטט רעז;, װיר נייטט קאנצענ־ טרירן ז״ן אײדערן יעטערן, נישט קנײטיטן זײנע צארט-זײדענע נרעטען, נישט ארײנשפיזן זײנע ברוין-שװארץ-ברויע אוינן, נישט טקריב־זײן זײן נארדענע צײט אויף צו רעזן א בוך, ראן (און ד־ טעאדיע פון װינט אין פערד שטיטטן מוז טען איס יקערפן אנטו; ז״ן פארטא, נעםען ז״ן װײב, אדע־ ז״ן נעריבטע, קו־פן א נירעט או; נ״ן א־; טעאטער. דארט אין טעאטער, אויף דעס םוראנאט פון ערד. או־ר יטװאנ- קענדיקע בינע-ברעטער, א,־•־־ דעס פאן פון א סוראנאט-תיטר, אי; דעם טויר פון א רעבעדיקן דיכטער־םוראגאט, א שוישפ־רער, װאדט װידער אויף אים, װאם איז שוי; איצט רעזער־םוראנאט, דאם א•; כרוט און װײ נעװארנערטע װארט פו; דעם ד־כטער נרויז ראס װארט איז דאי־ט נישט םודאנאט — עס ברײבט אוטעט־ס און אץ ארע פארםען און געשטאיט; עכט אז מען קען נישט אר־נער, טוז מען ארויף —■ אויף די בינע־נרעטע־ ארע ענערגישערע דיכטער, װאס זעען זי־ער װארט נעפ־ינ־קט ־און נעעפנטעט אין זײערע רירער־ביכער, און א רידער־בוך א־ז װ־ א נאנםעז־פאם, קײנעד גיט עם נישט ק״ן װיזע. ק״נער ראזט עם איבער דער ש־װער נישט אריבעד, זוכן געצװוננענערה״ט ־צ• כאפדײען זיך דורך דער בינע. און אזוי װי בינע א־ז םוף־כר-םױ־ ׳־וטינע, נעפינען טאקע די ענעדנישערע דיכטער סוף־כא־סוף דעס ריכטיק; יױעג צו איר. און אויב םפארט־קינא־ראדיא יהאט באנומען בײם רעזער די