Literarishe bleter · 1930-02-21 · 8 (21.2.1930) · p. Seite 143

זײס 143 ליסעדזןדי׳שע 73זזססר נזם. 8 (303) * ראם װיכםיהםטע פוז װיבמיהסטז פזן ש.?. שבײדזזרםזזן ■. שםוטם םרס דוד הזזרםאן װייר, װײב נרעפערע װי פוגב רײכבט; צעצעגאט. או; או־ב א־ך האב א•; אזעיבע טעאטער-געזער׳שאפמן ארויבנערוקט ד• פראגע פו; א; א״גענעב בני;, איז דאס אויפגענומע; געװאר; במעט מימ ב־טוק, עפעם װי א װונטיב אראפצוברעננען די רבנד,. און צו װערן דע; גישט דורך אנדערע יטיבטן נעבוימ נרויםע בנינים, בו־ט רען נישט דאס דעריניעזע ״רנטוב יאר-יעררעך גדויםע יםוק, בתי מדר״טים איז י־ביגות: ־א, יענע פאר ז״ערע בתי-מדדיצים זענע; בבה צו מע׳עיב אבעי מיר, רי מארערנע יידן, האב; ניין מאב רייד א; איגהארט א־ך װער אויר א װיירע אפװייכ; או; געב; א קריינעם ב״- •בפיר, װאב איז זייעד כאראקצעריבטייב פאר רעם בני;. פאר יעדער פרעמ־עדע איז מי■; טערעפא; אי; א באיאנערונגם-צויעטאנד, דאב דערנייט אזוי װייט, אז איך ב־; געצ־װננע; אראפצונעמען דאב טרייבי־ או; װייםט איר ציריב װאם - זאגט הערמא; מיט אן א־- ראנ״טן יעמייבר — פ ר יי - ק א ר ט;. או; מיינט איר אפיער, חרירה, אז דאב איז א; ארעמער יידייםעד דיכטער, א קינבטרער״ נ״;, דװקא נאנץ בבבידע, רייבע יידי׳עיםטן. אזוי איז רי יאגע פונם יידייע; טעאטעד, אזוי איז עב געװעז; פאר ד• ״װירנערי,, מיט די ״װיר- נער״ או; אװ• אויך איצט. מיינע װערטער קריננע; רא ־טוין במעט װי א טאג-מעגרעך קריעת-טמע-ר״ענע;, איך האב זיי •עויז פיר מאר איבערגעהזרט, אבער אזוי א־ז עם ראך, ר־ ראגע האט זיך ביז איצט נאך גישס נעענדעדט און םיי; טיפםטע איבערציינונג איװ אויב פ־װעט נישט גע־טאפ; װער; א מארערגער בני; פאר; יידייג; טעאטער, •עטארבט עם אפ םיווער; מיר אפט אװעקנעיצטערט פראג; װענ; דיכטוננ, רינ־ע פונם ייד״ט; טעאטער, או; םימויר קרומט ז־ך ראמארם םם׳ט פו; איראניע; דאס גוטע ייד״עע טעאטער גוםבט צוריב מאנגר אי; א בני;, און מירערט װעג; ריבטונג או; רינ״< דוד הערמא; באפט אפ דעם אטעב או; ער זעצט פאר; — םיי; *־•םטע ארבעט ב״ם ־יד״צ; טעאטער האט זיך אנגע- הויב; אי| 3יו<װ. םאיז געװעזן די צייט, װען גארדי; האט אי; דעו ייד״םער גאב נעג־רט א־לם רער ייד״צעד ׳עעקבפיר. דאם א־ז אװעק אזוי װייט, אז אפ־רו אננעזעענע יידי׳טע •םריפט׳עטעיעד און צװ״ט; ז־י אויך פדץ, רינענזאן או; א טייר פו; ראמארםטיקע ״די׳םע קרי- טיקער, װערכע האב; יטפעטער ־טארױ באקעמפט גאררינע;, האב; ערנסט גענומע; זיינע רראמע;. איך בי; אפ־טר ראמארם נעװעז; דער איי; או; איינציקער, װאב האט באט־אבט רעם גאדרינע; פאר א פראג אוי־ דער ייד״טער נאב. א•; עננע קרייז;, — ראמארם זענע; נאר אזערכע פאדגעקזמע; — פרענ איך ■טאד־ באקעמפ; נארד־נע; און געהארמן א״ אייז טענה;, אז גא־רין איז געפעררעבער װי ד־ •טםר״ס, געפעררעכער רערמיט, װאם יפנים זעע; זיינע זאב; אויכ מימ רייט; גרייך. איך ב•; אין מיי; קעננעד״טער •טטערוננ דערנאננע; אזוי װ״ט, אז א־ך בין נ״טט בכה געװעז; צו באמערק; או־ך ד■ פאזיט־װע זייט; פונם נארדינ־זם. אי; דער צייט האב איך געיטאפ; א קרייז, א מין םטודיע, װאב זאר דעי־ציע; ױננע כהות פאר א בעםער; ייד״ט; טעאטע־ מיט א בעבער; דעעפרטואר. םיד האב; יטטיי געארבעט, נעגר״ט ז־ך או; אי; דעד זערבער צייט האט אנגעהויב; װאקב; די אפאזיציא- נערע •טטערונג צו גארדינע; אי; די •טדיפט׳טטערערי׳טע קרייז;. פרץ, װייטעד האב; עפנטרעך אננעהויב; ארויכטרעט;, קריטיקיר; •טאר,־• ראם ראמארםטיקע י־דייטע טעאטעד או; זיי; רעפערטואר. — א־; דססו בין איך צום עד׳טמ; מאר ארויםנעט-עט; מ־ט מיין םטודיע אי; װאױטעװעד ״טעאטער רעטני־׳ אי; זאקם״ט; נארט;. דאב פראנראם איז באיטטאנע; פו;; פרצעם ״ם־בו״ענט״, די •טװעב־ טער; שרום עריכמכ ״מזר-טוב״ או; איטב ״מיט •םטראם״. די אויפ- פירונג אי; ״רעטני״ האט זיך פאדװאנדרט אי; א גרוים; ױם-טוכ, או; דער ערפארג פו; דער אויםפירונג האט א •טטוים-נעטו; ראם ער- טערע ייד״טע טעאטער או; ם איז דא; געיטאפ; געװאדן די ״פאר- אייגיקטע יירי׳טע טרופעי מיט א. ר. קאםיגסקא, ריבערט, װייםמא; א. א. פרץ או; א׳ט האב; םיך •טטארק צונערעדט, אז איך זאר זיך םאראייניק; מיט דער טרופע. איך האב גישמ נעהאט קיין גרוים חיטק דעדצו, אבער איך האב זיך רעצידירט. די ״פאראייניקטע״ אויױ כמיערנע, נאענט פו; באן-הויף, אי; א ריזיק; הויז, װאם איז באראד; פיט שװערע באר־• קאנען און גזימם;, א־נם שטענ- ד־ק; געפ־יף פון ראקאמאט־װן, אויף םאמע העבבט; •טטאק גע- פינט זיך די װוינונג פו; דור הערמא;, װאב א־ז א״נגעארדנט מיט ק־נםטרעד״ט; געיטמאק. ביר־ דער או־ױ די װענט, מאסקעב פו; פאחטיידעגע אקטיאר;, דעקא- ראציע-פראיעקט;, מאקאטעס או; טייטטוכרעך, מע״טענע, קינפטרע- רישע קיגקעט; או; אנדערע ארי- נינעצע קונםט-געננשטאנד; פור; א; די •טטוב םיט א טעאטראאער;ידאן ב איז •טוי; בארד מ־טאג-צ״ט, או; הערמא; •טפאנט נאך א־־ב אי; זיי; ״גירדענעםי• •טראפראק או; װייבע װייבער״טע •״יך אױך ״גײדעגע״, ערעהיי ״די ג־רדענע פאנטאפערעך״ פון ״דבוק ... — א ״טמועם פאר רי ״איטעראףישע ביןןיןןןר״ .ןעג. טעאטער-. -- זאגט ד. הערפא; מיט זיי; טיפער ברוםט-׳טטיב — ־ועג; מיי; טעאמרארער טעטיקייט׳.״ זייער נער;. איידער אבער איך װער זיך אומקער; צו דער פארגאנגענהייט, מוז א־ך זאנ; א ־א־ װע־טע־ װענ; א זאך, װאם ראזט מיך נ״טט רוע;. כ־װיר זיך פיטוט פי״ער אביבר אדאפרעד; פונם הארץ. אייב טעאטער איז ביי ־עד; פארק א״נב פו; די װיכט־קםטע;אציאנאר-קורטורערע פאקטארן, איז עם ביי אונז, א•; אונזע־ יא״ע רער װיכטיקםטע־ ביי אנדערע פערקער װירקט א נאנצער ־אדפרעקב פו; פאקטאר; נעזעענע אי; אפירו נ״טט געזעענע. ד;אצ־אנארע א״גנארטיקייט רר־קט זיך או־ם א•; ארעם, אפ־רו אין ־ע־;אפ, אפגערערט •טוי; םון מוז־־ען, טעאטער;, "־־ר; א.א.װ.,— איץ .־וידקט. מיר, ייד;, רעב; אומעטום אי; פועמרע בב־בות, װאב װ־רק; אי־־ אונז טאנ-טעגרעך, יעדע מינוט אפירו, באװוםט או; אומבא- ״ובם, או; רעריבעד מוז דאם טעאטער-פראברעם ביי אונז זיי; דאם ־ייבםיקבטע, דאב טעאטער מוז זיין ביי אונז ד־ קוזיטניע, װו כזאר ז־ך פארמירן און קומע; צום אויכדרוק דעד ״ד״טע־ א־־מארט. , ראם בעסערע יידייטע טעאטער האט פאד; מארערנעב ״רנ- '־׳־: :א־ארפט װערן דאם, װאם פאר; פרומע; ייד איז אמאר נעװע; דאב :•ה-המדר׳ט, — דער אנרען. דער אניטפאר. אבער װאם טוט באמת ־׳;־ דארערנער ״ד פאר; טעאטעדץ — גארנישט, ממ־ט גארנ״טט. רעד ברע;-פונקט, ראפ װיכטיקםטע פון ארעם װיכטיקן, אויב -־ד ־ויק האבן א בעםער, א מאדער; ייד״ט מעאטער, דארױ ז־י; ך¥- ב״ע; א; איינענעם בני;. ארע דערנרייכוננע;, אפירו די גרענ־ צ;רײבטע מוז; נ״; ראיבוד, כר-זמ; מיד האב; ני׳ט־ט קיי; א״נענעם א; אן אייגענעם טעאטער-בני; רייפ; זיך כםדד די פעדעם, "<*: נעװעב װערמ א־בערנעריסן אין דער מיט, עם שאפן זיך נ״טט '״; ט־אדיציעפ, ם־פערן די ערעמענטארפטע באדינגוננען פאר | א כב־־דיקער אנטװיקרונגם-ארבעט און קינסטרער״טער טראדיציע. ־צכ ״ר״טע טעאטער איז אנגעװיזן אויױ גרות או; צוזאמע; רערמיט דד<; ידידות. א בני;ן א בניןן או; נאכאמאר א בני;ן — ׳טדי־ט ״ע־צא; אוים מיט פארביטערוננ. ־איך ארבעט שוי| 25 יאר ביים ״ד. טעאטער און פאר דעד 1* '-' זינ־-ען •טוין געמאכט נעװאח פרװון פון פאר׳טיידענע נעוער- ן״־^נ■׳; ׳;פעפ צו טון כאח טעאטער, אבעד די תירױ איז גישט נע- ױייטער, װי יטאפן פענילעכקייטן פאר צװיי אדער דריי ױננע;, דערביי האמ מען שטענדיק פונם ׳טו״טפיקער, פונם װאס דאם איז זייער עקזיפטענץ, םו; זיי חאט מען אזיככ־רו; ךײייייס■..^ ן׳צקנר־ק פארראנגט די װייטגייענדיקםטע מאסעריעקע קרבגות,