Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 6 (1930)
- Issue
- 7 (14.2.1930)
- Date
- 1930-02-14
- Page
- Seite 133 (sequence 13)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 67% known words query
- IRI
…/4795427-8801021-8801126--05287-4800446- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
4?'םסר&ר^סס ב<"סםסר 012. 1 (302) /ייע 133 זײן ביז פיר. און נאך אים װעט זײן היבערט. א ם ב א ר ן: זײער גוט םטענהא*: װאם טוט ער איצט, ראלײ? א ם ב א ר;; ער פארענדייןט א ברױו. ם ט ע נ ה א 5; האםטו אים רעיצײאט? א ס ב א ר ן: װענן װאם? ם ט ע נ ה א £ : װענן צענזור אםבארן: םײנםט עס טאקע ערנםט? סטענהאפ-. צ• כיםײן עם ערנסט? פאריעט״ט ז*ך, װאפ דען? אםבאר;: טארםט עם א'ם ני״טט טון. ס ט ע נ ה א פ : אפיצ־על דארך איך אײענען ארע א״ערע ברױו. כאפט עס דעד רוח. פעטעראן ׳טטעא דיך פאד, װען דו ב־םט אויק ם״ן ארט — ם׳װערט אפנעיטיקט פון דאנעז א בי־ױו״ פון רעם בחור... און ע• איר נאך . אםבאר;: נאי״טקײטן, ער װעט װעגן דיד נארנ״טט יטרײבן םטענהאפ: פונװאנען װ״םטו ־אס? (פויזע) הײנטיקע נאכט האב איך נעהערט, וװ דו ביםט אװעק אוייז הער װאך. נאך דײן אװעקנײן, האי א־ך ז־ך אויפנעהויבן. ביהאב זיך געפילט זײעד יטלעכט. כיהאב א•; גאנצן געהאט פארגעםן, אז ראאײ איז אװעק םיט טראטע־;. לנםרי פארגעם;. כיבין נעװען ׳טלעפעריק. כיהאכ :אר נעװוםט, אז םיאיז עפעם געיטען. ראן אױ עי איײננעקומען םיט טראטערן און םיך אנגעקוקט כיפאריטטײ, אז נאכן ארײנקוםען אהער פון רער פרישער נאבט-רופט, האט ער אװדאי דעריטפירט דא דעם ריה פון די הלבנע איכט, פון ׳טטיטורעפ און פון װיםקי םיאײנציקע, װאם אזא ײננר װי ער קען נייטט פארטראנן, איז א נייטט־פרייטער ריח האט ער םיך אזוי םאדנע אננעקוקט, פונקט װי איך װאלט אים דערראננט םיט עפעם צװישן די אוינן... פונקט יוי כיײאאט אויױ אים אנגעפאלן און װער װײס װאם נעטון. אםבארן: טרײבםט איבער, שמעלםט זיך פאר םער, װי- פיל םיאיז ם ט ע נ ה א פ : (לאכ=) כיטרײב איבעח םידארף דא נישט איבערטרײבן... א ם ב א ר ן: פארװאפ קענםטו אים ני׳טט באהאנדלען נלײך םיט אלע״ (ראלײ קוםט אר״ן פון ז״ן אקאפע מים א ברױו אין האנט ער בל״במ יטט״ן, באמערקנדיק די פייוצלינגדיקע זוטילק״ט. װאט איז נעװארן זװליב זײן אר״נקומען.) ר א ל י י: כיבאדויער זײער, כיהאב א״ך נעיטטערמ א ס ב א ר ן: א, נײן, ראל״, אלרײטן גײםטו צו דער ביקסן- אינםפעקציע? ראלײ : יא. אםבארן: דארפםט זיך ני׳טמ ערנערן, אויב די האלץ- ט״לן װעלן אפילו זײן נישט אזוי רײן, — רער עיקר זענען ד• דערלעך און די איבעריקע םעטאלענע טיילן ר א ל י י: נוט. אםבארן: זע, צ• דארט איז פאראן א םך אײל, און באפ א קוק צו דער אםוניציע אין ד• קעםטלעך פון די סאלדאטן יאליי: (גיים *ו האיט *ו דעי מיי און קעיט זיך אום) *װ קען םען דא אװעקלײגן בריװ? א ם ב א ר ן: אט דא אויפן טיש ־אליי: א דאנק והויבט אן איומלעקן מיטן צונג׳די -אנדן *ון קאנװערט.) םטענהאפ: <רויק? לאז רעם ברױו אפן ראליי: (איבעראשט) אפן? ם ט ע נ ה א פ : יא. איך םוז צענזורירן אלע בחוו י־ א ל י י: (י־טאסלם) אך. אבער... כיהאב דארט גארנישט נע- שריבן װענן... נארנישט... װו זענען םיר רא? םטענהאפ: אזוי אױ ראם נעזעץ, אלע בריװ םוזן דא נעלײענט װערן. ראלייי. (נער״עז) א, איך... איך האב זיך עם גארנישט פארנעשטעלט. (טוטייט צעטוםלט, רערנאך זאגט ער םיט א דראבנעט געלעבטערל) איך... איך םײן... אויב אזוי, װעל איך דעם ברױו צוריק- נעםען (קנעפלט אפ די םונדיר-קעשענע אר״נצולײגן זװריק דעט בייװ.) סטענהאפ: (חויבט זיך אויןו, דערנענטעים זיך עו ראײ• און ׳פטעלט זיך אװעק הארט פאי זײן פניס) ניב אפ דעם ב־ױון ראלייז (דעי־עטוינט) אבער... דעניס... םטענהא8: (פארװארפט דעם קא# אדין■ חינםן און לאבמי ק״ערינקער, אלטער פעטערל ם״נערן דו װײםט טאקע נישט באםת? י• םאכםט זיך אזוי, כדי כיזאל זיך בעםער פילן, נײן? אסבארן: װען א םענטש נײט אראפ םון זינען, רעדט;־ נישט רערםון און דערצײלט עם קײנעם נישט. ריהאלט עם •״ זיר ם ט ע נ ה א פ: נו, פעטערל, אויב אזוי, איז אלרײט. (שטיל ,,זן־ א װיילע.) כיהאב נעהאט אט דעם נעםיל הײנט אינדערפר•, נטײענדיק אויף דער ליניע, בעת די זון איז אויפנענאננען. אנכ. ־אםטו געזען דעם זון-אויפגאננ? װי פרעכטיק ער איז געװעןן א ם ב א ר ן: יא, םיהײנט א גלענצנדיקער םרימארנן םטענהאפ: כיהאב נעקוקט אויף די דײטשע טראנשײען ייי.:; פון רארטן — װײט הינטער זײ... םיאיז שטיל נעװען, םיהאמ ד־•; שארך נישט נעהערט און קײן לעבעדיקער נפש איז נישט נע- יען בלויז א רחבותדיקער פלײן צעשאםן און צענראבן, װ• א ים. ייאס װערט אלץ מער בלאטיקער און בלאטיקער, ביז ער װערמ א־נגאנצן פארגלױוערט, אן שום באװעגוננ. האםמ נעקענמ הער;, יוי א שפילקע פאלט אראפ, אזוי שטיל איז עם געװען, הנם דו װייפט, אז דא געפינען זיך באהאלטן טויזנטער הארםאטן, אלע נער״ניקמ און נעשםירט גרײט צום שיסן; מיליאנען קוילן ליגן אין ־• קעםטלעך און קויל-בײטלען: טויזנטער דײטשן, װאם װארמן און טראכטן דארט דאםזעלבע. דעמאלט איז בהדרנהדיק נעקומען צו מיר יענץ נעפיי... אםבאר;: כיהאב נאר קײנמאל זיך נישט פאדגע׳עטעלמ, אז די זון נײט אויױ אזוי שײן און םילפארביק, ביז איך בין אנ- נעקוםען אהער און אלײן געזען. נרין, ראז, רויט, בלא, נרװ... כיעפעם אויפערנעװײנלעך, נישט אםת? ס ט ע נ ה א פ : יא. — ט״םן, אהערן םייםן: (פון יענער ז״ס) נלײו, העח פ מ ע נ ה א פ: ברעננ א פאר קװערטלעך און א פלעשר *ןו^קי ם י ס ן: נל״ך, העח אםבארן: (שט״כלם) שוין םיטן באגינען? ם ט ע נ ה א פ : איצט א־ז פונקט נומ םיא פארשאלטענע קעלט דא. א ם ב א ר; : (בלעסערס א זשורנאל) זעםט דא דעם דױפאדראם? א ־אננע צײט זענען רארט 'אננעגאננען די נעיענן ם ט ע נ ה א פ: װאםערע? זינזאנ? א ם ב א ר ן: יא. דארט איז פאראן דזשארדזש דאבײ ם ט ע נ ה א פ : הארפער איז טאקע דארט נעװען, בעת ער אױ נעװען פרײ. ער דערצײלט, אז סיאיז נעװאלטיק שײן ראבײ איז ־איט אומפארנלײכלעך קאםיש. (מייסן ביענגם אריין װיםקי, װאםער און קװערסלעך.) א ם ב א ר ן: א שאד װאם איך בין נישט נענאננען אסאל באקוקן. סטענהאפ: םײנסטו דערסיט צו זאנן, אז דו האסט נאך קיינםאל נישט נעזען די םערד-נעיענן? א ם ב א ר ן: (לאבם) נ״ן. כיפלענ שטענריק פארברעננען א־ן נארטן, ארומצוימען און םלאנצן. אין די אװנגזן פלענ איך זיצן א״, ל״ענען און מיין װײב פלענט פארצירעװען שקארפעטן, אמאא אויך שפילן פיאנא מיר האבן נעםײנט, םיאיז נאר קײן םלחםה אויױ דער װעלט נישטא. ביז םײנע צװײ קלײנע יאטלעך האבן עכ םיר דערסאנט, װען זײ פלענן זיך שפילן אויף דער פארלאגע ד-ט צינעמע םאלדאטלעך. םטענהאפ: ארעמער, אלטער פעטעדלן קענםט זיך נאר- :•שט אפנעװוינען פון ז״. א ס ב א ר ן: א שאד, װאם איך קען נישט פירן קײן מלחםה, ־ענע 'אטלעך םײנע. האםט באדארפט זען, װי זײ םלענן עם ״־ונטערװארפן די םאלדאטלעך אונטער רעי סאםע און צודריקן זײ יכז די פיס סטענהאפי. (לאכפ *זן נעמם א םײנק) האלסטו איצמ בײ .כיסל םשקה? ם ט ע נ ה א פ : אויף דינםמ נײסמו ערשט א זײנער עלף אסבארן: יא. איך דארף איבערנעטען טראטעד;. ס ט ע נ ה א פ: דערנאך װעט דאלײ נ״ן א״נם א זײגער און ׳.עט שטײן טיט דיר א שעה צײט. דאן װעט ער שוין קענען אלײן