Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 6 (1930)
- Issue
- 7 (14.2.1930)
- Date
- 1930-02-14
- Page
- Seite 130 (sequence 10)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 61% known words query
- IRI
…/4795427-8801021-8801126--05284-4800443- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
4?יסעדעדיץבע ב?עסער 011, 7 (/30) / י£ א װאי־ געטון דעם קאפ אזן א יסטארר,;;יס;עטו דקע כ-ט ע הע:: װאט; א טא ״כא טאקע, יא טיטארטי, ז״כיד־אק, דזע׳;ריגיגי האט ער הײטיטרעך און דערפר״ט פון ניצוא- סכ:ה א טו-אוים נעטון דעפ יגיװא־צ; פערץ, יעט״ן;ע- פעכ א או:טעדנעהאקט; צוגעראבעװעטן ״דיש טואופה, ־נעקדאכ;, רויט-פיקפענעם קערנערי און נעזאגט צו דער א בעטנדיק פויעריש הכנעהדיק קורכר, אויפהײבנדיק אין דעד רופט;: --- טנהטקע, געזונט זארםטו זײ;, גוטע ײדינע, כירעבן, כ-אר- דין ד• אויך אביסר נערט, נא, פאיריכט טיר דעם פערץ, נאט ײעט ~*ך גאי״יײנען 12* א **^ןךן ׳ *יד יי רעכעד או; דא רײנ א ראטע, זעסטר יא װי םיאיז צערים; םיפי- טער״ אז קיין זיטונקע האכ איך :ייטט, ערנט אט װי רער ׳טטיין אי; פערד, נ־עטא װער םיזאר פירנױוע;. א, א. און כאטים די טנהטקע האט ני׳טט נעקאנט פארעכט; ק״ן פערצ; און ז־ האט נעװופט, אז טיבאריקע װעט נייטט באצארן קיין איין נד״צעד אפ־רו, האט זי זיך פונדעסטװענן דערפרייט מיט דער אי״ג — ג־ב, ניב אהער, טיכארקע, — האט זי געזאנט — כ־װער ניט פאיעכטןי װעסט האכן א נייעם קאזיטוך, װעםטאך טחיה זיי;, סיװעט דיד זיי; װאדעם כיז צו דער פגירה. העדט איר, טענט״ע;, כיא־ז יצוי; װיי צו פרעה;, אז טירארױ ביי טיבארקען פארדינען נערט, א יעיינער אוד־, טיכארקע דער באד-גוי, נאר װאפ-זיםע דע;, טיטאד :ייסט א־ויסראז; קיין קונה פו; דעד יטטוב... גוט איז װיפיר נאט בא״יערט, טייא ראכםט, יאםערע. האר ניי נאר, זע, דער טהות; ־״:ע־ ׳סרום-כער יצטיצובעט נ־יסט קיין גויע״יע ראזיסוכעס׳. ביי י״ט איז רא א פיריע יסטוכ טיט יספע און טע; יסעפט נארד טיט ראפעטעם, און רא ט״סטיינפגעזאגט, דא רינט טען אונטער; אויװ; או; טע; ראכט. דא א־ז טע; נרויםע פדיצים... דא װיר טע; נייסט פאדד־נע;, פיפאםט :י״סט צו פאדעכטן קיי; גויע׳סע קאזיסוכעם.׳ נו-זיסע זארםטו װיס; זיי;, טײ; זו;, אז אדבעט איז נייסט ק״; כויסה, — ר״דיק גיין איז א כויסה, ־א, יא, נעמט אייך קיגדער, נוט א־ן ז־; אדיין, װאס די טאטע זאנטן — און זי האט טאקע יסוין אנגע- זאטירט די אייזעדנע בריר אויה דעד נאז, נענוטע; מיכארקעפ צע- פריקמ;, ׳סװעד;, אויפנעקדאכענעם פערץ אויפ; ׳סוים און הארטגד־ק א :א־ר א■; דעד מפט; אקענ; ריכט-יסיין האט זי גענוטע; ׳סטא־קען או; צירן דעם פאריב. אכער דער װייכעד, נדאכער פאדעפ-׳ספ־צר האט ני׳סט נעװארט אריין אי; קרײנעם, פארזיסאװעדט; אויע־ר פו; רער נאיר. — יסאטס נא־ עמעצעד נייט, — האט די טנ־טקע א זאנ געטון צו זיך אריי;. ביהאט ז־ך עפעם ראנג נעכאבדעט אונטעד דער טיר נאכט- רעך איבעד״סדעקנדיק גענדאברמ או; םיהאט זיך ארייננעיסיט דער טנחטקעם ׳סװעםטער זראטע די ארטנ־ טיט דער קופע קינדע־ ד• דויט-אננעדדארענע, פארװײנטע פניטרעך האב; ארויסגעקוקמ פון ד• איינגעפאקטע יסאר;, װי קריינע רו־טע, אן-פעדערדיקע פוינרע; פו; די נעםמ;. צװייס; זי', װי א קװאקע. האט זראטע מיט די קריט- רעך-ברינדע אוינן, די פיב א״נגעפאקט אין זעק, נעשארטן און נע- ט־פעט. בערא, דאב ערטע־ע ״נגר טיט דעד הארבעד נאז, אז צ״ן פון פאדנט, האט געטראג; א נר־נעם פארזיסאװעדטן קופעדט אויפ; קאפ, או; זראטע האט נעהארמ; צװ״ טרוטיקעם אונטער די ארעטס. — פעטער, טוטע, ז״ט נעזונט — האט בערר א זופ געטון טיט דער :אז — טיר זענע; געקוטע; זעך נעזענענע;. — פאד נעזונטעדהייט, האב דיר א גוט; ׳סריטנװענם, בערע- :ױ — האט טנחטקע א ראך געטו;. — ראה, מו טיר אכטוננ אויך דער שטוכי ז״ט נעזונט. קוטטם קינדעדרעך ט״נע. טמזרים, בדענע; זארט א־ר מיטן טאטן אין קבר, װאם ריהאט אייך א־בערגעראזט או־ף מיין קאפ. די טנחטקע האט א נע־סריי נעמו;: — װאם איז דא-עם;׳ װואהין רויפט טע;, ביםט מ׳סוגע, זרא- טע, װײ א־ז טיר, ב״נאכט׳■ זי װיר רויפ;, די טאטע טיינע, עך זאג, טען זאר זיצן אין דעד היים או; שוין, אבער זי װארט נאד געיאנט אין דער װערט א־״ז זדאטע האמ נעבראכן די הענט, גע״סרעפט די קינדער — קומטס, קיטטם, עופערעך מיינע־ ׳סװערבערעך, װײ איז דער מאמען, עכיר נייסט זיצן אין דער ה״ם, עך האב טורא צו עד האט אזי?יב א-ײ;;עג?אזן פון אויםנעי: ב האב א ניעכיה — א :ייבט זײן. ס־איז צום ■ ױעי;, געצויטט נעװאדענעד יהיטע ױיידקײט. בריבן אין ־, טיט א *טטעק;? מיט א; או• *נק, קױײאט און ־־ <*♦** ־פקרות. דיע־ טענט״ס, דע־ —י י < * װע־;. ביט־ו פו; אים אד״בנעיסי; כדענט. טנהם נענענט זיך פאױארע, גר״כט אויב די פרײצע, קנאקט א״ב ד• כ״נע־: אי, ביגוט. או; טיט ז״ז געװוינט; ׳ספאט-׳סט״- כערע, כאהארט; ױי א כ•;, װאב ג־מ הכטה-האניק או; קאן או־ך א יסטאך טו;, אי; דעד תאדיק״מ פו; ז״ן טו־ר, זאנט עד צו ט־- כארקעז א גויע״סע תודה גיאט אזוי ז־ך, פו; דע־ א״נענעד הנאה װעג;, א יסטיקר גויעיסע תורה: — העי, ־אק ־א פידו נא װא־ני, טאי יא װביך זאבױ. — א יאק טעכע זאבױט, בענעקוץ א טינע פא״סט׳סא׳,) — כא, כא, כא, — ראכט מ־כארקע — כא, כא, כא — יא, יא, — פאטאקעװעט טנהם יא, רעבט טוז זײן אויף ~ע~ װערמ, דעכט דאם פאדטיקע נערכרעך-נ״ע פאם האט פרוצים מ־ט איבעד- שדעקנ-קן קראפ א פאר געטו; צו דע- ע־ד אפנים, אז דעד ראנ- ניעד בחוד, יאםר, האט דאם ־אפטים איטנעװאדפ;, ב״ז א יסטויב נעטו; דאב טיט; פוכ. ט־ט ראנג;, א״בגעבי״כט; פניב או; כדענענ- דיקע אייגן גייט עד צו, ר״נט אדו־•־ דעב נוי א יסװערע האנט א״פ; אקפר. א נעיאבענע העױיה, װאב זאנט נ״סט צו ק״; נוטם. אי; דעד אנדעדע־ האנט יאיט ע־ די ־אק טיט דעד יסארף אנגעגדייט, ױי אד״נצי־אק; אי; א יסט־ק הארץ. עד אטעטט יסװע־ טיט צע״ספדייטע :אזרעכע•־, ױי א דעל-ג־ראקן פע־ד־ יאננ ױאניע־ט זיי; פאינעפלסער בי־ית איבעי; נױב א״נגעטריקנט *ע׳ױעכזר־£:*ב. איז דאכ עאקע ניי- באי־קע פו; זיי; נעבביק; הי־ב, ױאב דאט געריבן גייב טאט; די צינג פ־; נװיר׳■ יא, ב־איז ער, :ייגארקע, פונב הרוב. א ה״זעריק קייי• טיט א ררי*. — װו כיבטי נעװע; נעכט; כ״נאכט, טיכארקע׳ הא, זאנ גיכע־ 1 טיבארקע טוט ניך א פאדקד׳פ ד• :אז, וױ א ניב צי טו;, דעד- יסדאקן הװכט ע־ אונטע־ דאט ׳סטעכיקע טאדדערע, די װאנצע צ־טעדט, װי כיי א קאטע־ — װאב אװ ד״; עבק, הער — אזויי.. ביאיז ט״; עםק... כיװ־ר וױכ;״. אדן אז כייוער נ״סט זאנ;ל הי האק האט א כר״ו געטון טיכאיקע; אונטעד די איינ;. יאםים כד״טע צ״; זענע; געװע; טםוכ; יאכנ־יק צעיספרײט. די א־בר פי; ז״; ־אק זענע; נעװע; צער־ב;. ביהאט זיך אדויםנעזע; װ״בע װאטע. א —כנע קוד־טיסר האט א ניייץ געטו; אי; יסטוכ, װ־ סיװארט זיך צעכ־אב; א;ראז. דעד גו־ ־•אט;עטו; א טענצר אינטערי װ• פו; א ב־■ אי; ד■ פיאטעב — װירבט הדנענע; א טענטיסי א געצרטטן? גע ױאר—ד. :עװא—יד, טענטיס; גוטע. ־אטעװעטב. א טערדע- א טע ,־דע־ טנדב דאט זיך א:נעױפ;: — יאבי, יאז איב געטאך, דעב ברב טיבארקע, קוב נא־ *הער, העיצ־־ר עפעב נייעפ. דואב הע־ט זיך עפעב׳• הא׳■ יאפר האט פאװאריע א־אפנענומע; הי האנט פו; מיבארקעב אקםר, א װא־י נעטון די האק אי; װינקא, קארט און געראם; גע- זאנט, קארט א•; װאדנענדיק•. ־ — :ו, עך װער מעך יסו•; מיט דיר אן אנדעױס מאר אפרע- בענע;, מיפאקקע. ם איז נאך ה״נט נ״סט די צייט. נעדענקי םיאיז :אך נ״סט ד• צ״ט. א•; עד האט זיך אװעקנער״גט אונטערן אוױו; טיט די אוינ; צ• דער םטעריע א־; פאיגריװעדט געםריב;. א הארם פנים, יאםרם, טיט דע־ ראנגע־ קנעכערנער :אז, האט ז־ך יסטום געיסניט; א•; דעד האיב-טונקרקייט, ־סאדף, האדט או; נרוי װי אייז;. מ־כארקע דאט א ט־פן אטעם נעטון מימ אננעבראזענע באק;, או ) און אז איך װעד גײן אין דעי מדהמה אריין, װעד איך הרנעכען. און *ז פען װעס דיך הרגענען? מיך? נארוזספ׳