Literarishe bleter · 1930-02-14 · 7 (14.2.1930) · p. Seite 129

זײם 129 ״?יסער&די ם * בלןןםסר 012. 7 (302} ■*. ם. פ? ק ס! װ י / ד ע ד א 1 צ ד (דערצײ^ןנג} צװיי ׳טטיק קארע. א צעקריפט, ׳טאעכט ׳טטײכערע האט םארקװעט*טט ז״נע אײגערעך ב-ז צװײ שצארע ׳טפערטערעך: — פען קאן ני׳טט װיםן... פען קאן ני־טט װיס;... כעכעכע... פאד פיר באדארך פען אמאר אויך מורא צו האבן, ׳א, יא... פענט׳ע; איר הערט׳ר נו, פנ־ט, האטט ני׳טט א ׳טפעק טאבאקע, העיז אך, אך, טאטערע הײריקע, נייעטא הײנט קײן טאבאקע, ״דן האבן ני׳טט קײ; טאבאקע פער, זאג א־ך, אבער די בארעבאטיט אונזערע מענה;, אז סיאיו ריג;, די ײד;, זאג; זײ, האב; ארצדיננ, טאבאקע או; טיטי; או; בדאנפ;. נאר ײרן באהארט; אויף ׳טפעקוראציע... פײנפטו םע; װײםט ני׳טט, פנהט£■ די גוײם װייפ;, האהא, זײ ווײםן ארצדיננ. נו, מיעט צונעמען ארצד־נג, די טאבאקע, פיגערט או; כיברוט װעט פען נעםע; — פיכארקע האט א קרופען קדי־ו געטון פיט די צײ;, װי פיט א ׳טטופפיקער זענ. ז״נע אויגערעך, װי גיפטיקע ׳פפינען, זענען ארײנגעקדאכן ט־ף אין רי רעכער א,־; פו; די פו־ר-װ־נקרען האט גע׳טפריצט װ״פעי נאװער — ־א, םיײד־יעע ברוט װעט פע; נעפע; — פאר׳פאאטענע. פ װעט קויר;. װאם האט א־ר דא צו טו;, ײדערעך פאר׳ט־װע, פ א־ז אונזער פרוכה. פארנעפט אײך, ׳םוין די מיגוט, פארשן די פנ־פער זענען גער געװאר; װי רײם. די פנחפקע האט א פרענ געטון פונם ארקער: — ,װער, װער װעט נעכ־ען םברוט, פיבארקע, זאג נאמ — אונזעדע... אונזעדע קאזאקארעך... באטקא פעטרױרא... פעטרױרע קוירעט דארט. און דא װעט פען אויך קויר;. סיברוט, םיברוט... די ײדענע האט זיך א יעטער נעטו;, די הענט אונטער די זײט;, פיט צעיםאקרט; קאפ פו; דחפנות, װי צו א״נעם, װאם װײםט נ״עט, אוי־ װאם פאר א װערט ער רעבט׳: — אוי, א בראך צו דיין םפאר־ק, פ־בארקע, רי װ״פט נאר נאר נ־יטט׳ דײן פעטרױדע װעט דאך האב; א יטװארצן םװ־, עד װעט דאך אײננעפען א פ־תה פ׳טונה. פ־כארקע האט געעפנט פויר א•; אויעד;. — א ׳עא טאקע... הע< נײ;, דאם װײםט עד נ־־טט־. א יאק־ זיעע< א בטא קאזאר, הע׳., א רעריםדאקענער יעפײ האט א יעפריץ נעטו;, װי דורך א ׳טפריצע־ פו; די צ״;. טונקערע אופז־בעדקײט האט א בויער געטון א־ן ז״; טעפפן פה. ער האט געקראצט פ־ט ארע פינף פיננעד די קודרעם אונטעד; היטר. װי אז,ײ< די ־ידן... ארעפאי האבן זײ נע- הרגעט דעם נאט זײנעם, בדיכטאם... פע; װײפט דע;, װאם זײ קענע; אפטו;... פו; ייד; ב־סטו קײנפאר נ־יעט באװאדנט... ער װארט א בער; נעװע;, צו םדעג; פנחפע;. ער קא; אים, םנהפע;, עוי; ז־נט דרײם־ק ־אר. א; עררעכער ײד, אן אדעפא;, פנחם װעט ני׳עט זאג; קײ; ריג;. אט דעד מנחם, װאם ג״ט תפיד אין די נוײיםע ׳שטיבעד איבער די דערפער, מיט; זאק אויף די פרײצעם. אבער פנחם, װ״זט אויס, האט אצינד ני׳עט קײ; צ״ט צו דעד;, ער ׳עטײט רארט נע- בױג; םיט דעד קראנקער פרײצע אי; אוױון-װינקר, אינא״נעם פיט ז״; זו; יאםר, או; זײ מ״םטעדװע; עפעפ א פאס אויף אײנצוזויערן עפר, צי קרויט. פע; זעגט דארט פיט א זענ, מע; האקט פיט א האק. םיװײזט אוים, אז די צװײ פענטש;, דער טאטע מיט; זון, זענע; ׳עטארק פאדטון אי; ז״ער אדבעט, װארי; זײ רופ; זיך ני׳םט א; א ,װארט. נאר אט טוט פנחם א דרײ-אוים דעם קאפ צו אים, פיכאר- קע;. צעװארעפמ פון דער ארבעט־, ׳עמעק; ארוים םו; פנחפפ נדוי- רעכער, הארטער בארד נערויטרטע באקן-בײנעד דער גערער עטעד; אונטער; היטר איז ־צעקנײטשט. װערט; קענע; דארט באיעאפ; א,־; צעטמעטערט װערן, אין די דאזיקע קנײט׳ט;. און די אוינ;, אביסר צעיאטערמע, פארטראנטע, קוק; מיט ראנג;, עארף־גע׳טריםענעם בריק אויף טיכארקעם פרצוף, פרװו; שטום א ׳עפיז טון אין מ־כאר- קעם אײגרעך; רעבט דארט א פענטשרעבע נ׳כיפה, אי; אט די אייג־ רעך װי שפינע;, צי נייםט. אט דאס װיר ער װים;, םנחם, פער נישט. װארי; םישט״ט דאך בפירוש געשריכ[, אז גאט האט באשאפן דעפ א שטיק װינט האט פרוצ־ם א בראז נעטו; אי; פ־ט-שטוב, פים א אופהײפרעך פרעפדן ברום — אזש דאם נערע םרעפר, אין;ארו־בערט; נאפט-רעפפר, האט בר״טער א ציגגר נעטו; או; ניך א־־ננעשרומפט, א; אם־עם, אט-אט פאררעשט זיך דאם. א װינט אי; בט־ב, באטש דער דרו־ם; איז נאר קײן װינטיקער נישט נעװען או; פ־אםטיק-אויפגעשטערנטע ברו־ע נאכט האט נעשרפהט טרוק;, שטום-שװײננדיק און ש־טיר. אפנים, אז רערזערביקער װינט האט אויפגעריםן די שטוב-טיר. ׳־ארום, אז די פנחפקע האט א רויף געטון זי צו פאדםאכ;, האט א־ר אקםר אין הארב-פינפטעח ארקער א שטו־ס געטױן ז־ך א; עפעפ. א :יענט״ב איז דארט נעשטאנע;, א ראננער, מימ אן איבערנעבויגענער פרי־צע■ פ־ט האר-פאט־רעם אונטער; שפוישענעם היטר, און ז״; שאפענער פערץ איז געװע; איבערנעקערמ םיט די שװארצע װאר־ קודרעפ פו; אויב;, אזוי, אז פיהאט זיך געקאנט או־פדאבט;, אז עפעם א הונט, א ,רויפ׳:־, שװאדץ-צעקודרמער, שטײט רארט פאר- :יעקט אין הארב-טונקר, או־פנעיכיט־ערטי אויף צװיי ראפעם, אנגע- נרייט צום שפרוננ, או; זײנע קרײנע, קײרעכדיקע, גד־נע אײנערעך אן װייפרע; גריע; טיט שטופע; בײז; פ״ער, נריע; או; ראקער;, װי שיאננען-אוינן. די פנחמקע האט אים תיכף דערקענטי: — זע נאר, װעד איז דאם, פיכארקע״ א װיםטעד, א פינם- טיע־ער .־רום אויף דײן קאפ, אויף דײן רײב און רעב;, כיהאב דאך;יעך נאד דערשראק;. כיהאב געפײנט, גאט װײפט, װער םיאיז, א -ה צ־ א שד, הײנטיקע צײט; װאם קאן פען װים;... פיבארקע;א־, װאפ טוםטו עפעפ דא בײנאבט, װאם װירםטחי א העזה אב־םר פ־ן א נוי, א ננב, צו קופע; בײנאכט איבערשרעקן פענטש;. פיבארקע, דער נעװעזענער באד-גוי, א־ז געקופען נענטער, אפ- געקראפט אי; פ־ט; שטוב די שטױור פונם שנײ, א קװיטיטיר נעט־ון פיט־ ז״ן די;, װײבעריש קורעכר, חניפהדיק או; גאר דערפדײטי: א דאבדי װעטשור, דאי באזשי דאבדי זדדאװרי. אזו־, ־צו :אבט ב־ן א־ך געקופע; אב־םר, צו נוט־ע פענטשן, אביםערע זיך אנ- ־ואדעפע;. ער האט־ א האדב נעטו; די פרײצע, געקװיקמ זיך או; צונערײנט די הענט צו דער הײםער הרובע. א•; ז״; הארט;, צעקנײמשטן פרצוף, װי א געטריקנט שװעפר, באװאקפ; פיט האר-שטעבערם װי פיט דערנער, האט ארויםנע- שט־עקט א געבויגענע, שארפע נאז פיט א דינעם שפיץ, װי דעד •׳״אבר פו; א רויב-פוינר. די פנחפקע האט אביםר ארויפנעדרײט פיראפפן-פרעפר. זי ־אט־ א ראך געטו; מיט; אן-צ״נענדיק; פויר: — פיקאציר קופט, א נאםט, מיכארקע שכור. א טפהי. כיהאב נ״;ך טאקע נערעכמ פו; דאנעטװעג;, װוע דען. אז גאט הערפט, ניראבט שוין יא אפאר אי; א ױבר א שטיקר װעטשערי, טראגט אן י,;־ רוה פיכארקע;. — ציפעם... אהא, פיקאכט דא עפר-ציפעם, — האט פיכאר-?ע א זאג נעטו;, או; ז״; שנאבר-נאז, געקארבט מיט דינע קנײטשע- יע־ האט צװײ פאר א שםעק נעט־ו; אין דער רופמ; — װו האט פע;;פ;ב נענוכען עפר, הא* א־ך ג־י שוין דערצײרן דעם נאטשארניק. או; ער האט זיך נעראזט טיפן צו דער טיר. די פנהפקע א־ז א־ב :אבנעראפ;, געכאפט פאד א פארע או; צוריקנעשרעפט־. אירע הי װנ־־קע באקן זענען במי געװאר; פון צאר;. זי האט א ט־ײטיר ״ ׳; פיט א צורהכעידיקן פיננער דעם נוי נרײך אין פרצוף ארײ;. — 'א, ציפעס, דיר אויף צופיקעניש, הזירישע פארדע. װאכ- ד-; א שט־ײנער מײנסטו, מיכארקע, פאר דיר ערעך אויך פורא '׳־■;;, הא< עך נעם דעם פײער-שטענגר און צוברעך דיר די ביינער, נא־ טראג דיך נישט אפ פו; דאנע; מיט נומן. םענםט נײן מסר;. או; די ײדענע האט ניך או; בדיהש באהארטן דארט אויף ד•׳■' ק־ך דאפ פאדענדיקע ט׳עפר געקעכץ. פ־כארקע האט ז״ער שטארק נעריב; די דאדע הענטרעך װי