Literarishe bleter · 1930-02-14 · 7 (14.2.1930) · p. Seite 123

זײס 23/ אנ־םהים ידושה ־ײפרעך פון וזחריב (״פםאקאס״) — א•; פדײע £ע.־ז; (י ח..)?. אז אי;עערעפא;טע' כדיװ צו א״;עד פרוי ר < ״ ק ע; א•; רוסיש <םון פעטדאנדאד 30 דעדץ 17*11 אין װעאכן א;םק- בעט איבערנעבן אן ענטפער א ״גרופע פון קודסיסטינכ״, װאס האם ײך נעװענדס צו א־ס דעם א1 דע-ץ נאך אן או־פקרערװג פון רעס יסװערן און קאספריצ־רטן פ-אברעס, װאס אװ אנט־טטאנען פאר ־ער ״ר״עעד ױננט;אך דער ־וסייעער פעברואד-דעװארוציע. אנ־ םק• יער״בט א•; רעס ברױו; .ט־ר רעבן צוױיס; א סך ׳סטראטען װאס ׳עטױםן ױך, קר״צ; זיך או; ב־רר; א געוױדבר, און -- וױ יעדער נעװירבר — פירט ע־ א•; א; אפנרונט. פון א״; ז״ט, זענעז ט־ד א נאציע, װאס אװ דודכנעדרוננע; ט־ט א יעטארק; װיאן צ• רעב;. און פון יער א;-עיע- ז״ט, זענע; :ו•,- ארו״נערינגיט טיט א פ־ע״דער קורטו־ װאס ד־װנט אר•׳; אין אייע פארן םון אונזע- נ״סט״ק; רעב;. איננאנצ; זענע; ב״ר א קר״; פארק. א יעט״נע־ װ■ פארטוגארע־ אבע׳י יעבנדיק צװי-טן נרויסע -ונדערטסיר־אניקע פערקעד, האב; ס" זיך צונעװוינט צו ג־ויס-בועכטיקע אפעטיט; און צו וועיט־דאםיעטאב;. ־אס ארװערטרעך ״דנטוס. ז״ענדיק א״; פארק, א־ז צעריי; או•־1 איינצמע טייר;, װאס ־עדער פון ז״ איז יעטארק פא־בונד; טיט יוערכן סיאװ אנדע־ פארק. בקיצור, טיר יעבן א־ז סד טדינות, .־עדן אויר טז ייסונװז או; זענען פאד־ באפט כויט ״ז פאריס״דענע ׳סטדעבוננע;. א\ז דא נייסט ר״כט צו נעפינען א נר״יװירקנײקע רינ־ע, א יסרוס צװי״ס; צענטראטעטאי און צענטדאפונאי א סינטעז צװייס; נאציאנארן און ארטענטיס־ יעכןי. װ״טער רעדטי אנםק■ טיט באױיסטעױננ ױענן דע־ נרויסע־ ־וסייסעי ׳־עװאױציע, װאס אװ אויך א נרויסע תקופה אין דע־ נעיסיכטע פונס ״די״סן פארק. ״װיבטיק אװ נייסט ראס, װאס ־י ״דן אי; ױסראנד האבן באקוטען ־עבט צו װױנע; אוטעטוס. װער; אפיצירן א־; טיניםטאר;, נאר דאס, װאם... סיהאט זיך געענ־ ־יקט דער צװ״טו־זנטיעריקער פע־יא־ פון ני׳סט אנע׳־קענען פא־ ד• יידן די פױע טענטיסרעכט טצר ־ער קריסטיעיער א״ראפעי־ יסער ײערט, דעס אס טערין אװ דער ״ד ארייננעטראטן װי א נר״- בעד טיטנריד אין דער נרויםער פאטיר־ע פון דער טענטיסה״ט, דאס האט טיטאטאר באפרייט ראס ״רנטוס פו; דעם קאטז פאר זיינע טענט״סנרעכט, װאס עס האט;עפי־ט אין טיסך פון דעד נאנצע־ קריםטירעכער ערע״. אוז אט איצט — ״סר״סט װײטע׳־ אנסקי — ־א׳־פן ד• יידן רעבן טיט זייער ״א״נענעס נאציאנארן רעכן״ אין אין דער זעריער צײט נעטע; א; אנטײר אי; טמבהיסן כױ פון רע־ איטפעריע. אבער כדי זיך נייסט אונטע־צװוארפן רער אסיטיראציע, רארפן ד• ײדן זיך הארטן ב״ ז״ער א״גענער נאציאנארער קורטור אבער זיך אװך ני׳סט טייסן א•; ד• נאצ־אנארע קורטורן פון ד• אנדערע נאציאנאױטעטן פון רוסיאנר.ראסזערבע אװ אויך יסײך ־י סאציארע און קראסנא־נאניזאצ־עס, װאם דאדפן זיך צוזאטענ־ יסטערן רויט די נאציאנאריטעט;. ד־ פרארעטאריעד פו; אקע רענדע׳- יארן זיך פאדײניק;, אבע׳־ אין פארם פון א; אינטעתאציאנאר, װו •עדע נאציאנארע ארנאניזאציע דארה נייסט דערראז; ר• אד״נטי- יסוננ אין אירע פריײאטע עניניס טצד די אנדערע ארנאנװאציעס״. ראס איז אין קורצן רעד אינהארט פון אנסקיס ראנגן כרױו *סװ יײטן), ײאם כאראקטערװירט בורט זײנע ׳סטיטוננען א־ז 17*11, נאך דער רוסייסעד פעברואר-דעײארוציע. 8. א טאנוםקריפט אנסקיס (א•; רום״ס) — אד״נפיר-װארט, ײאם ער האט נעזארט הארטן דעס 1יס און <_-ס דעצעטבער (ײא־- יסײנרעך 1017) אין טאםקװע אויר ד• אײנט; פון דער ״ד״סע- טוזיקארייסער נעזעױסאפט, אונטעד; קעפױ ״׳סרוס־עריבס, פרץ און פרונ״. צוריב אוטאפהענניקע םיבות — װי םיאװ צו זען פון דער באטערקוננ — האט דער רעקטאד ני׳סט נעהאט די טענרעכקײט פערזענרעך ארויםצוטרעטן, און אין דער רעצטעד ׳סעה האט ער זײן רעפעראט אױפנע׳טריב;, און •. ־ ע נ נ ע ר האט איס איבער־ נערײענט. — די ראזיקע רעדע האט אנםקי ארײז איבערנעזעצט, א׳ין דאס װעט אי״ננײן א־ן די רעצטע בענד פין זײנע ױערק ס,•*1 קומנזו ריסער^ד״שע ב?עסער ניכ,. 7(302) ד *ד צ. ש א 3 א ד; .71 י? נ ע א װינקעלע פוז אין 3־טן פונקט פו; זײן צװאה בעט ־ס. אנםק• זיי; פר״נט .יאזא ניקאראיעװנא יאנאסזאן ״אויפזוכן זײנע ארט־קרע;, װאס זענען געדרוקט נעװארן אי; די ארטע רוםי׳סע צײטוננען או; זיסוד- נאר;, כדי רי, ײאם װעק ארויםגעבן זײנע װעדק, זאק האב; פא־ זיך ארץ, װאם ער, אנםקי, האט אננעיסריב;״. אי; א נעוױסע־ טאס איז דער דאזיקע׳' ־וירן אנסקים דורכנעפידט געװאר;, אי; א•; רי ישוין־ארויםנעגעבנע אנסקים 13 בענד און אין די 3—1 בענ־ װאס װעק אינגיכן ארויםנענעבן װערן דורכן ״פארראנ אנסקי״ (א ט״י נעפינט זיך •סוי; אין זאץ,, װעט װ• טעגרעך ארײננ״; דאם ארץ. װאם אנםקי האט נעיסריב; און ײאס האט א ריטעראר״ס; װערט פונדעסטװענ; א־ז;אך דעד דאױקעי טאטעדיאר יו״ט נ״סט אויסנע׳טעפט, און םיאיז נאר א םפק, צי אנםקיס װיר; װעט אי; ־י נאענטםטע יאר; קענען אױםנעפירט װערן. װארוס ד• ארטע ־וםישע צ״טוננען און ז״סורנארן, װו אנפקי האט זיך װען נעדרוקט זענען נ״סט ארע פאר אונז איצט צוטריטרעך, אזן רער עיקד ד• נרויםע טייר פון װערטפורן עטנאגראפיש; או; א׳־כױואי; טאטעריאי, װאס אנסקי האט נעזאטרט, אװ רנטרי נעבריבן אוטבאקאנט אויך א םך ברױו אנםקיס געפינען זיך ב״ פאד׳ס״־ענע פערזאנע;, װאס האבן נייסט די טעגרעכק״ט זײ צוצו׳שיק;. אנכ, טראנט א טייר פון זײ א; אינטימען באראקטער, װאם — מיט אנםקיס צװאה ןפונקט — דארפן זײ נייסט פארעפנטרעכט װערן אזא בא־ דאקטער טראגן די ברױו פון אנםקין צו רער דערטאנטער פײ טאנאסזאן. אין 1921 האט זי, דורכפארנדיק װירנע. טיר רי דאױקע בריװ געװעםט איבערנעראזן אוץז איבערנעב; אי; עפעס א זיכערער אינסטיטוציע, נאר אין א פאר יאר ארום האט .ױ רורכ; אינז׳ס. ר. פרענקער זײ צוריקנעקרינן. סיזענען נעבריבן ב״ טיד במיז עטרעכע זאכן, װאם זענען באיסטיטט פאר דעם ײדי׳ס; װיםנ״סאפטרעכ; אינפטיטוט, װײר ער נעפינט זיך אין נאענטער פארבינדוננ טיט דער ״היסטאריש-עטנאנראפי׳סער נעזער״סאפט אויפן נאטען פון ׳ס אנסקי״. אט מיט דעם דאזיקן ״װינקערע״ פון אנםקיס ירויסה װיר איך אינקורצן באקענען די ױיענער פון רי ״ריטערא׳־״סע ברעטער״. ־אם זענען: 1. א פאטאנראפ״סע גרופע פון די יסר״כער, זיסורנאריסט; און קארעפאנרענט; (30 פערזאן), ײאס האבן בײגעװען דעם בא־ ד־טטן בײרים־פראצעם אין קיעװ (1912) אין דער ער׳סטער ר״ זיצ;: אנסקי, יערפאטיעײסקי, קארארענקא, באנט״ס־ברויעװיטיס. 2. א פאטאגראפיע פו; די געזאטרטע דורך אנסקין חפציב אין זײן װיסנ׳סאפטרעכער עקםקורסיע ,העננרײכטערס. טנורהס, הנוכה־ראטפן, בעכערם אר״נ). 3. דדײ אנזיכטס-פאטאנראפיעם פון קאטעניעץ-פאדארסק און א פאטאנראפיע פון נ, טעאיקאװסקי טיט דער אויפ׳סריפט /אויף רוסיש): ״בעםער ׳ספעטער, א״דער ק״נטאר נ״סט פונס ארטן רעװאמציאנער פארקיםמ ו״נאראדניק״ן רעס ארטן חבר — נ טשאיקאװסקי״. 4. א פאסטקארטע טיט רו־טע טאנברוטע;, אוץ= ײערכער טיט אנםקיס האנט איז אויפנעשריבן אויך מסי׳ס און אויװ העב־ ־עיש: ״אר תרחק טטני כי צרה קרובה כי אין עוזר תהריס כ״ב •״ב״; דערב״ אנםקים װיזיט־קארטע אין רוסיש: ״םעטיאן אקיטא- װיטש ראפאפארט, טיטנאיר-טיטארבעטער פון דער רוסישער קײ־ זעמעכער געאנראפישער געזערשאפט, טיטארבעטער פון דעם אר־ ־וסישן ׳סטאט-פארבאנד, כאפורטעכטיקטער פונם ״דישן קאטיטעט צו הערפן די קרבנות פון דער טרחטה, קיעװ, קרײן-זשיטאטירסקא- ־א 20" ,־. א טין םאנעט־עקםפראטט אין יסײנע פערזן — אין רו- ס״ס (טאםקװע, יאנואר 1917); װאם הײבט זיך א; מיטן פערז; ״אטסאריאנקי דא רוביאנקי״ דאס ריד ״עלנט״ טיט ײדייסע או; -סישע אזתױת (נעדרוקט אין 8-טן באנד>. 6. א מאנוסקריפט *פיר פארריכט) אין רוםיש ״בונט בונ- טאװ״ (אויסנעטעקטי. ..רעװארוצ־ע פון ־עװאמציעס״) — 8 קא-