Literarishe bleter · 1930-02-14 · 7 (14.2.1930) · p. Seite 122

3?עטער ננס. 7 (302) 3^?יעעדאדי׳עע ז"9 112 יאזט זיד יי־ גוט; וױלז עפעכ אױפטון■ אט ה#ו נישמ א#;נ האט א ׳ער־־בער םארבעטן צו ז־ך חברים, אויםצוהערן א -ראטע פו; א צײייט;. ק״ן סך זעגען נ״שמ נעקוכען, אבער די, װאם זענען ־א נעקוטע;, האבן קי־ן חרטה נייטט נעהאט. אזערבע רעזוננען פרעגן פריער שוין או־ך :ארקוטע;. איינארדנען זי־ ײאס }ופטעד.;עבן יענע. װאם אינטערעכ־רן זיך טער טיס א ײערק, די טענ- רעכקייס פאד אדער;אך רעד רעזוננ צו באקענען זיך;ר־נסרעכעי ט־ס -ער פארנעיייענטער זאך — דאם רארך איצט געטון װערן. ר־ נאענטע פעריפעד־ע און דער עננער ר־סעראר״טער קרייז •וערן װ־רק; אניעננדיק ני׳טט בלויז או־פן פאעט, בערעטריםט, ־׳־אטאטיקער. זי• װערן אויך ארויםרופן א טיינונג בי־ איע ־ענע. ־ואכ קאנען זאגן א ט־ינונג, אבער האבן צואיב פאר׳צ־ידענע טעמיב נע׳עװיגן. זי• װערן אויך נעבן ד־ טענאעכקייט;ייע טענט׳ען קוטע; צים װארט־. עם װירט ז־ך טט׳ש נישט נאויבן, אז צװישן טויזנטער ■•;נע רי־ט, װאם ענדיקן ־אר-או־ס •אר-אי־ן טיטר׳טואן, זארן ז־ך נ״םט נעפינען יחיר־ם טיט א;רעסעדן א־נטערעס צו ריטעראר־יט או; ק־נסטרער״ע ־עאפ;. שו־;-זיטע האט םפארט׳ ט־אנ׳ן און פארי- ט־קאטאנ־ע פארבאפט ר• נאנצע ױננט׳.׳ עם טוז אנגעקניפט װער; א קאנטאקט טימ — אקארעט־׳טע קרייזן, פונקט װי עס טוז פא־- ׳־••בטערט װערן פא־ ־* אטת - ט א ל ע נ ט י ר ט ע ױננער־יט פד א־בעטער-קר־־זן רער צוגאנג צו ריטעדאטוד און קונסט. ראס װעט אד־־נביעננען פר־׳עע כחות. ראם װעט אויך נורם ז••; אן אנרערע באצױננ צום נעשאפענעם װערק. װי א־ן די אטא- ריקע צייט;, װע; פרץ, בער-טחשבות, ניגער האבן ביי אונז נעפםקנמ ר־טעראר״םע שארות־ װאס האט ז־י ארע אויסגעצייכנטץ ריבע צום ק־נםטרערי׳םן װערק, נעפארט־ ט־ט באהאװנטקייט א־ן ד־ פראנ; פון ריטעראר־׳ען ׳ג־אפן. אחרױת-געפיר פאר רער ארויםגעזאנטער ט״נוננ, ־אס טאטיװירן יערע אפ׳םאצוננ און רי פעיקייט או־סצ־- ר־־קן זי־ערע נעראנקען אין אן איבערצי־ננדיקעד פארם. אט רי טערות װי-װייט זי־ זענען נ־שט א־־נגעבוירענע — קאנע; נעיצאפן װערן אין א פאס־קער סביבה און אפירו ד־ איינ- געבוירענע קאנען זיך אױסרעבן או; אנטװיקרען ברויז א•; אזא םב־בה. ר־ נדו־סק־יט פון א ריטעדאטור ארער א קונםט-צװי־נ טעםטן טי־ שטענד־ק טיט די העכםטע רערגרייכוננען. ט־ט ־עם, װאס דער דייטש רופט אך ״שפיצן־רייסטוננ•׳, ר־ װ־רקוננ פון ר־ט־עראטור, קונםט, טעאטער — טיט דער נאענטער און װ״- טערער פעדיפעריע: טיט רער קורטור-סביבה צ ו אונזעוע לעזעדן טיר הערן פון פארשי־דענע זייטן שבח־ם אויפן אדדעפ פון ר• ״ר־טעראר־׳צע ברעטער״ אויך די רעזער קארנן נישטי אין זייערע בר־װ צו אונז רויב-נעזאננען די ״ריט. ברעטער״ נייען ײייטער ז־יער װענ — צו אינפארטירן װענן ארץ, װאס סיטזט זיך אין אונ- זעי־ ג״םטיקער ײערט און צו באהאנררען טיט דער הירד פון די אנגעזעענסטע ־ידי׳פע ׳שריפטשמערער די ארע װיכט־קםטע פראנן און פראברעטען פון אונזער ׳טאפנדיקער קורטור אין נאר רער ױערט. טיר װענדן זיך צו אייך: פארברייטערמ דעם קר״ז אבאנענטן און רי־ענעי זאר ־עדער איינער ׳טאפן צװישן ז״נע פד״נט און באקאנטע נ״ע אבאנענטן פאר רי ״ריט ברעטער״. װען יעדער איינער א־ן ז־ין שטאט און שטעטר זאק אונו געבן נאך א״ן אבאנענט, ײארטן טיר נעקאנט רי ״ברעטער״ פאר- בעםערן און פארנרעםערן. דער קרעצקין-פאדראנ גיט נישט ארוים רי ״ברעטער״ ר׳צם פראפיט, און רעריבער קאנען טיר פ א ר ל א נ ג ע ן פון אונזערע פריינמ אונז טיטהעלפן ביים ארויםנעבן די ״בלעטערי׳, װאס זענען אזוי טייער דעם ״די׳טן רעזער, װו ער זאל זיך נישט נעפונען. טיר װארטן פון אונזערע רעזער קאנקרעטע טעשים. נייע סססז אבאנענטן פאר ר־ ״ריט. ברעטער• א־ן א־יניקע ׳טטעט האבן זיך יטוין נעשאםן גרופעפ צו זאט- יען אבאנעננ*) פאר ר־ ״ריט ברעטער״. נ־׳סטפארנ־נעד״. ־ענער ביטול צו אי״ז, װאס אנרע־ע פי־װון טון. רער ׳עװערע־ קאט־ פאר; קױס או; ר• צעפאדנק״ט פון אונ־ זע־ נעזערשאפטרעך רעין איז אויך די סבה, •ואכ ביי אונז אין יער״- בער-קר־יזן װערט אזוי־וו״ניק נערייענט טען רייענט בדרך־הכרר־ נעװ־ס זענען אויך פאראן או־םנאטען — װ״ניק ־ירי׳צע ביכעד און;אך װ״נ־קער פרעטד-׳םפראב־קע נעטט טען;אך אין באטראכט, אז א גרויסזגר ט־יר יער״בער האט נ־שט געהאט קיי; טענרעכקי־ט ־ורבצוטאבן א נא־טארע־ ב־ררוננ, אז ־־ קענטענ־־ע; ז״ע־ע האב; ז״ זיך רערװאי־ב; א•; ט• און טאטערנ״ע פון זערבםטבירדוננ —־ ״עיט נאך טער פא־שטענדרעך ־■ אפנע־םטאנענקייט ז״עדע. רערצו ט־ז טע; צ-דעכענען, אז קױפ; ז־ך א בוך, טאכ; א נםיעה ק״; אויכ- יאנר, זע; און הער; אױפ; א־ט, װאס ׳כרי־בער טארער, טוזיקער. ארטיסטן האב; א״פגעט־ו; קאנען ױך פארנ־נע;;אר יה־ר־- סנ־ייה נ״עט א•; א קר״נע־ טאס װ־רקט ט־ט או־ך ראס, װאס אונ- זע־ ר־טעראטוד, טעאטעד און קונסט חאבן נ״עט קיין נאענטע פעריפער־ע. א־בעי־נענעבענע פ־־ינט־, װאס זארן נ״סט װעלן ז״ן טער ־.־• קאנםוטענטן ןא־ן אטער־קאנער ייד-״־ן טעאטער האט טע; ז״ אטאר נע־ופ; ״פאט—אטן״ן. א־נטערעס־־ט ז־ך עטעץ פון אונ- זעי־ע רעזע־ רט׳סי־. צופ־ר ט־ט איטעראטור, א־ז פאראן א ׳עטאר־ קע־ חיםד, או ער זינריקט אר״ן אונטער ט־ט רער פע;. און עם ״עט געװ־ס נ״עט ז״; ק״ן גוזטא, אויב טע; װעט זאג;, אז א ה־פ- •סע־ ט־יא פון אונזע־ ריטעראטור-אינט־ערעסאנט־; זענע; נראפאטאנע;. עפ א־ז נ״סט געװע; אזוי פון ׳סטענר־ק א;. ב*ט• טענרערע. •סרום-עריכם, פי־ץ האט ראס י־די׳סע ב־רנערטום או; רי ראר־קארע א־נטער־גענץ, — פא־ פדצן אױך א ט״ר נפון ארבעטער-קראס או; סאציאר־כט־־סע א־נט־ערינענץ — נע׳סאפ; ־ענע פער־פער־ע. אן ״ערכעד קי־; יסום דויערנר־קע װ־רקונג פון ריטעראטור, טעאטער, קונסט קאן נ״סט געטארט זיין. א־צט האבן ט־ר נ־׳סט ר־ ראזיקע פער־פעדיע או; עס ר־גט או־ך נ־׳סט א־ן אונזע־ טאכט צו ־סאפ; ױ, ז־ װעט ז־ך •סאפ; פאטערעך ט־מ דעם קאט־ פאר דער עפנטרעך- ־עכטרעבער אנעי־קענוננ פון רער ייד״סער טאסן-קורטוך ט־ר קאנע; בײיז הערפ; אט רעם קאד־- פירן. אבעד ט־ר טאר; ז־ך נ־יסט באנונענע; טיט רעם אר־ין• טיי־ האב; ר־ טעגרעבק״ט נאך אויף אנדערע אופנ־ם טיטצװוירקן, אז א ״ר״סע קורטור-כביבה זאר געיסאפ; װער;. און ־נם דער װענ א־ז א װייטעד או; ־• ׳־עזורטאטן װעק נ״סט זיין איבעדאשנדיקע, בי זטן ט־ר װערן בר״בן ח־נטער׳סטעריק אויפן פאריט״סן און עקא- נאט״סן נעב־ט, טאק; ט־־ ז־ך נ־׳סט אפזאגן אויך פון אט די קר״נע ט־טרען. או־פ עטלעכע פון ז״ װיר א־ך אנװ־־ז;. אט האט רער װאר- ׳סעווער ״ר״סער פעז־קרוב געהאט א נריקרעכ; א״נפאר איינצו- אררענען פען-טיטװאכן. טען א־ז או־םן געװע;. אויפצובויען צור־ק ר־ אויריטא—ע פון ריטעראטן־פאר״;, װאס האט;אך עקזיםטירט ט־ט עט־רעכע ־אר צור־ק א־ן ד־ ״שטורם-און רראננ-טענ״, און א־ז •ספעטעד א־ננאנצן חרוב נעװאר;. ט־ר ארע האבן געהאט פפקות, צ- ראס װעט ז־ך א״נגעבן, בפרט. או ־אם טאר א־ז נעװען גע- פיאנט א שט־ענד־קע אינםטימוציע, װאכ איז נישט אויםנעדעכנט או־פן צופעריקן אר״ננ״ער פון נאס. נאד װ־ר אויפבירדן א יסטענ- ־־קן באזובעך און הגם נ״סט ארע ״טיטײאכן״ זענען נעװען גרי־ך גוט ארנאנ־זירט, נ״סט אלע ׳־ערנער זענען נעװע; ײי נעהעריק צו- געגדייט — האב; יסוין רי ער׳סטע אייננענעבענע פעז־אװנטן א־- בעי־נעצ״גט רי אינ־צ־אטארן, אז ז״ האבן אנגעטראפן אויץ א ראנק- בא־ פובריקום עס א־ז צו האפ;, אז ד־ קוטענריקע אװנטן װעק ױך נאך טער א״ננעבן, בפרט. אז די ט־עטעס רארפן ארוטנעטע; איץ װ־־טערדיקע נעביט; פון ריטעראר״סן און קינםט־רעד־׳סן ׳סאפן או; זענען זי־ער נערוננען צונעקריב;. אויסבירד; אזא ׳סטענדיקע אויר־טאריע — ה״סט אװעקײ־נן א גרונט׳סט״ן פאר א נאענטער פער־פער־ע, װענן װערכער א־ך האב אויבן נעדערט. צוזאטען טיט רער או־ד־טאר־ע, וואס עפ יהאט א־ן ט׳סך פון ר־ רעצטע ־ארן און •סטענריקער א־בעט נעיסאפן רעם פארקס-אונ־װערם־טעט ב״ רער ״קורטור-ר־נע״, זאר ז־ װערן -ער קערן פון א ־ספעטער-־קער קור- ־אכ יארערפעני׳ס פון אן עננערן קר״ז פארן ־סר״בער און קינכט־רער. װי ער זאר קאנען זיך חברייס דורכשטועס; או; באי־אט;, א־ז רעיט־ט נ־־סט פארענטפערט אבע־ א־־ך א־ן אט רעם פרט 53482348482348234848485323534823235348235348484823 23484823234853234848482323482353232348235348535348