Literarishe bleter · 1930-01-31 · 5 (31.1.1930) · p. Seite 94

?יעעדעדישע ג?עסעד בזפ. 5 300) /ײש 94 44 ד ה 1 .י ם. נ י י ס $ ן / ״ # ו ז ע פ ו ז און זי ׳עארפט די װ״סע צײן, און זי גיסט דעם ׳סװןןרצן פעך, — און זי טריפט דעם גרינעם גיפט, — אנטצױף, אנטרין, פארמײד•. װי ױסף, רעט דײן גוױ און זעעי און ראז נאר איבער ב״ פוטיפורן דאם קצײד. די הײה איז הײציק און פארהויאן, און װיםט און האלט, און די שטאק-פינםטערני׳פ איז געדיכט, — נאך קומט דער צדיק, פצײצט ראם איכט, און םיבאװײזט זיך אדמם געזיכט, — און פון אצע אבות סיהײאיקע גע׳טמאצט. און ׳נזאד איז נאר פון תורה די דערצײאננ, — א מ״ן איז דא, און א פארהויצוננ, און עס זעט זי נאר, װער םיאיז מיט ננאד באגנעדיקמ, — און װײ צו דעם, װאס זאנט: דאם אות איז צ״דיק, און פארטיפט זיך נישט אין סוד, — יעדעס אות דערהויבט זיך צום געפעכט, יעדעם אות קומט און מאנט זײן רעכט. יעדעס אות שטײט און צאזט זײן דין בײ נאט. װען דײן בעט איז פון צויטער נאצד און עצפנבײן, און םיבעט פון װײב איז פון זאמדן־שטײן, פון הארט;, — זאצסטו דײן בעט פארצאזן, און צום װײב נײן מיט באזוך, און צונעמען מיט נוטע רײד און םיט צערטצוננען באצארטן, און אזוי דײן ציביםאפט טון געשטאלטיקן, אז דו זאצםט דײן ײײב קײנמאצ נישט פארנװאצטיקן, — זאצ זי צוגעצאזן זײן צו דיר און םארטרויט. אות ברית איז הײציק, — גאמ האט זײן שבועה נעשװוירן בײ דיין דיר, און מענצעכק״ט איז װײם, און ײײבצעכקײט איז רויט. משױז איז ארעם, איז דער מײן: ארעם, װי צבנה, װאס געניסט פון זון דעם ש״1; משיח איז ארעם, װארום זײן ציכט איז אן אפשײן נאר, באננאדט פון נאטם נעזיכט און דער בית-מקדש איז דער האצז, א האלז — א טודעם. און אויפן האצז איז םישענםטע צירוננ, אויה אים הענגט מען אצע פראכטן און אצע פרונקען, םיבית־מקדש איז די מיט פון אצע מיטצפונקטן, דער האצז איז אצץ, און דא װערט מענטש נעקעפט, — מיט אומברעננ פון בית-מקדש, װערט אצץ אראפנעשצעפט אין טיף... אצץ פארצירט מען מיט זײן פארצירוננ. און די מצאכים ענרעדן זײער נעשטאצט און זײער ציכט, װי א געײאנד, אמאצ — א פרוי, אמאצ — א מאן, װײם און רויט און נרין, — פארשײדענע קאצירן בצענח, זײ ענדערן זיך, װען םיענדערן זיך די אומשטענדן און אצץ איז טרוים, און טרוים איז דער באפעצער. צוציב א טרוים האבן ױספן די ברידער נעטון פארשטויםן. און צוציב א טרוים האט פרעה ױםפן נעטון דערנרויסן בױ צום קיניג... אצץ אױ טרוים, פון שטראי• און צוין דער באזעעצעד, און דערצײצן טרוימען צו א פײנט איז א פעצער, — אין דער טיף פון הארץ טו די טדוימען בינדן, װארום םיטן זאג פארפציען וײ, פארשװינדן װי די אינדן, — ־ײן אויער נײנ צו טרוים, .־וארום דורך טרוימען טוט נאט זײנע צײכנס קינרן. נאכט איז גצות און גצות איז ־אך גאט-געיאנגר און ־אנגצער זיגט און שט־־גט אין ־אננ דערצײזט אױ יעקב, נאך געראננצ, ערשט נאך דערצ״זוננ הינקט ער ראנג. און עד דערזעט. אז עד איז קדאנק: ערשט דאמאצם זעט מען ארע װונד;, װען די קײמן זענען א״פנעבונדז עפר ואפר, — אש־ און שטויב, — אזוי אױ מענטשי גענידריקט אין דער נידע־, נאר מענטשי: קצויב ־••; פארונג איי־ דאב אש אױ איבערברענט און דודבנעפראקערט. און אן נוץ, — נאר דער שטויב, ער בציט נאך ױי־עי ־ ־ ־ע־ שטויב ײע־ט ווידעי־ אויפגעאקעיט, און ד• פױכט און בצ• געד״ט, — אש אױ אן נוץ, — אוי־ שטויב װעדט נאך נעזייט. און יצי-הרע איז דאך מויט, דע־ יצר-הרע פארגיפט דיך טדאפנװײז און פאמעצעך, — װי א צץ, — עד רופט דיך, צופ װײן און זנות-שטוב, װו סיאיז פי״צעך. היט דיך. נאט פיװוט דין־ א־ן צ״ד און אין הכנעה, נײ צום מצך. און פדום איז, װען זוימען װערט פארצענדט פון רענר;. װען זוימען ײעדט אויף דער עדד פאדדאדבן, און נאר די חושים חיהש צעכצן צוםטיק, — עס זיפצט דעד זוימע;: נישט נעצעבט, און שוין נעשטארבן. עפ איז די גרעסטע זינד, און װי םדום דאם ענדען: װען ס מינערט זיך נאטס צורה, או; ז־ין נעש־טאצט װערט פארצוםטיקמ און דר״סיק טענ פאר טויט װאנצט די נשמה, און זי קצאפט אין די הימצ-טױערן, און זי טוט אויף שװעצן פון נן-עדן און ניהנום צויערן, און זוכט איר אדט זיך, — און א טרויערן באפאצט דעם נוף, — און א חשבון קומט, דער חשבון פונם טאנ פון נעבויערן, און אויפן פנים פונם נוסס זעסטו יעדן טאג דעם שנוי ,— און די נש־מה קאן זיך ניש־ט קײן ארט נעפונען. נאטס ש־טוצ אױ נרוים, און פארבארגן אינם רוים איז, — אן אנצײכעניש איז נאר דער שטוצ שצמהם, — און אצע חױת און אצע פצאנצן זענען אויפן ש־טוצ אויסנעקריצט,— און דער אויבערשטער זיצט, און די נאטםפארכטיקע קומען און גענענען, און םיט זייערע גופים טוען זײ פיפ־ם-בענקצ אונטערצענען, און אונטער זײנע פצינצ טוען ז״ װוינען, — און זײ פצעכטן ארום זײן קאפ בצויע קרוינען און סצם איז דאך םיני, — אזוי באטרעפט די איתױת-צאי — און צ״טער אױ באהעפט פון ערד און הימצ, — אין סיפצאטערן די מצאכים-פציגצ, און אצעס, װאס אויף ער־ האט זײן שטערן אויםן הימצ. — יעדעם נרעזצ, פצאנץ, געטיער, נעפצינצ אין די ערד אױ פון הימצ נאד א ׳טפיגצ. ד• אפקעריקע און די זונה שפ־ײט איר קציפה אויס אויף אצע נאסן פרעך, און זי שיר״ט, די זונה, און זאנט יײ צו געציסטן, און זי פאכעט מיט די בריםטן,