Literarishe bleter · 1930-01-31 · 5 (31.1.1930) · p. Seite 91

זײס 91?ישעדזןדיישע?5סססר נזם 5 (300) יואכ ראט ארײננעיזוקט א־; ־ויכע א-; א•;;•דעריקע פענפטעי -- עי איז געװע; א ־.־עקרעך פאדאײז־קטע־. א נראז ׳צײז פ־ז א כוע;ט-.י;-קאפ או; פ;י= אנצ-עא־; א־ז;עױע;;אר;אטיר־ לעך. ־עז ראט נעקענט א־ויב;••; פי; טיר אינרערפד• און נעפינע; א טענטיט; טיט א;ערב-אננעקװא*ענעפ פניט, נײט אזא קרוטרענ; -- - ׳<*- ׳<*- -<- — א רוערט :״ט ארנטער.. :י*טט;עװען ק״ן הידױט, אז א־ויכנייענייק פו; טיר איג- רע־־פ־־*, האט טען נעקענט געפי:ען, אז די הי:ט טיט א״ננעצוינענע, א״טנעקדאכענע פערן האנן אננעװאדן דעט אפ־ט״ פאד טענט־טן.״ *א, ױאכ האט כיען דען :י*טט נעקענט טיעפן אי; נאכ דעטארט. װי:טער צװ״־ארן־צװא:ציקכטן יא־ אין יא:ר םון דעד כאציארעי־ רע־ואי־וציע. איכאה נע:כא; האט יכרין נעהאט זיי:ע ציר״ חדריכ אננעפיקעװעט טיט ארדאכ גיטכ. אפירו א קאטערינקע האט ע־ א״ך געהאט א יטט״ג טיט א נער י־אנא־יקר. צ־ױי נ־אטאפאגען. א קאץ, ־ואכ האט ריב געהאט טיטן פיכי־ א טיכעפע טון רי כטרונעכ פ־; דער הא־פע, נד־ ׳טעקכפיד א־; נ״־א; זארן העי;. א־כאק נענבא;, װע; איך האנ איכ נעט־אפן פאיא־א־; אי; א־עכ. האט ער נע־אט א כך צר רע־צ״ר; פון ־ע־ יעװארצער יזאץ.; יצט־נ, נאטיצ ער האט;ראט טיטן פיכ רירן די ••••װ• — ״*•*•)*•* ><•* * 1 ־ - <| י <-א >• *| צ ב״ אינ אי א״;;.נ;א די; פון װ*:ר״כ א״נעב כויט רי :<*: אי:;ײ ז״׳ ױ״ר באדא מע; אץ ־אבט ־״::<:* םק״ט;, װאם ע־ האט א־ ז״ערע יםװא אץ > - א,; ״צטוב. יזן נת״כע *צטיטורעכ באױ״ ׳;, האב; זיך ארי־ יבטוב > האט ••י• ־ <; צ־ ל - ׳' -- -יי — ק״; :אפ;, װ״רע זענע; געקומע; פץ - ־עם — ךי .״ט״״ו ײרט רע־צ־ ::<־ עט א ״טטיט:־*;, האט ז־ך א״־ רי אי־" :; מעד נ״טט קומע ׳ב*פ; וננעד... א ה רײזט ט<; איז ־־ צ״ט ־צ״רט, אז א־ן יענע :אן האט מ־ר רעו םענ; מעז האט ארן קזמע;. װ״ר יעמארט ׳ן י״ײי״ ך ד*^<— ך נער נ״עױען ־זאט מען : ׳ז ראך נעװען א צ״ט, ײען כיא־ מ״ז נענעם;, נאר נ״טט צו רער; - אר״; איז נעװען רע־װ־רע■ איכ רעד נענעס;. רי תאיה״ נערוקט וײף א־כ ראט זיך א: •. <- < - <•״, . * <1 1 <י פו; א טך רעט האט אז א־ן א־ן יטטום א־יין אץ; יױ צו ״.־יעפ; צו טע־ יואם האט ראט י ״ע — םאציארעד רעװאריצ דעד ־עכ ז :<; פיז ע־ נעזען; פץ ז״נע געקע:כ אםער דאם האט מען >*•••!ינגא:צ; רע־יצ ע־ ני״טט א באגעננט, -איאר; א*ך ראב איכ פא־ ײ<; טייט־צן. װ״ר א*יכ ר״ר ײט: ״װי• ן• ■ :אםא־־, וױ זוכער פון ץ נעװע; :וער פ־י א־־ז ::<״ איז נײצט א״ נ-םט נענעס;, און מיר איר חיין *טטיעורעכ האב פאי דע־: טאקע ר■ קאץ אװעקהרנענע;, אפירו, איך זאר פאר; איך וױר •ע־־צ״רן ד״ז פון ־טטוב. :אר ד די : אט פא־טרים; ז״ ה: ״ײר =י• זינען גא־ני־טכ פאי־טטאנען רעכ :ירת איך ,האם ת־ אז א״ר, ב״ א״ך. ־םמאק זיך געױיכ :י״טט או; יזעז יװצ־ע. װי מע ־עװא דער ו אב־ *רות: א'ן ע״כי ר אנװערן ־עם טעם גא:צע טע:טיצה״ט זאי אז א , אז יאבטן, ־ אויכד;ז •םטרעבן א־־ך קען ז־ך פ,ץ דעמראזיר ז־ו זאגן רע־ צ״ט; א :וענטיםן מאכ; ארט פאר ע םארא־פט ז װארז ־אט ר<- אץ יצר איז ב״ רע■־־ ױגנט. אפי ר־בע דעם געפיר פץ טויטן האט — פין ױך װיר נאר רערצ״רן איך יצטיקר אמת. פא־א; א ער צונענעב; — װי כויר ראט זיך •עפעביעד די םאציארע רעװא^וציע אננעהויב; צו ר״נ; אײפ; יצםר איך פא־יצטיי עם אוי־ בײי; א־פ;. או; איר קע;צ עב אפ״.יר פא־יעטי-; אוי־ א״ער אופ; — האם ע־ קארט פארענדיקט. א״ אטת; האט ער די אוינ; צוגעטאבט, ביטויר צונעטאבט :אברעם, װי ער האט אד״נגעב־אכט אי; ׳צטוב א ניפםענע טא־אנע כטעט גרוים װי א טענטיט; א טאראנע, רי הענט פארר״גט אי־פ; הארצ; און טיט אראפנעראזטע או־נ;. ער האט פאר איר נארנ־יטט באצארט. איטיצער האט זי ארויסגעיטטערט דרויס; און נ־יטט נע־ װען, װער עם זאר ז־ך אוטקוקן אוױ־ איר. ער האט נעט״נט, אז ד• טאדאנע װעט ארײנברענגען הײטאעכקײט אין זיין הייב, וואם איז נעױארן טעד ענרעך אײ;' א ׳טפײברער, װו איעדער אײנער האט ארײננעיטר״דערט זײנע אוטנױטיקײטן. אװדא• האט די טא- דאנע זיך נ־יטט נע׳טפירט אזוי נוט בײ א־ם. עם איז איר בכאא געװען עננ, װי עם א־ז א־ר ה־יא־קן זון ענג געװארן אין ד• טענ א סך א;דערע אין ז״ננרײב;, האט פאריטטאנע;, אז אין רעב בא- יטטייט די עצם רעװארוציע, װאם עיטירות װעט איבעדב״טן רעם װױנפרא•;. ער האט עם באיט״נפע־רעך ארו־םגעזע;. ער האט, .׳," פיר אנדערע באנדיפ;, אז אױב ע־ זאר ױך עם אר״ננעםען א־ן זינע;, װעט ער װערן א טיריאנעד אויך. גערט איז טאקע גארנ״טט אבער, ראטיר זאגן — א ״טנירר-פערר, א ריטענט, א ניררע־ן זיינעי־ר, ־אס אז מע; ריינט א; א •טופראר, אז טע; פאקט א; א קעפטר או; זאר עס ׳טט״; אפירו הינטערן טיר, אונטע־; בעט — װאקכט יטױ; אררם רעם דער א״נענע־ טהזת. זאר רי װערט אפירו פו; רעם ק״ן א;ו;ג;י־טט האבן, אבער עד זז״םט דאך, אז ז״ן טהזה װעדט אנגעקװאינ;. פונדעםטװענ; האט אים ז״; הויט צ יט״נק״ט אונטערנע- זאנט, אז נאך קיין נארד או; ז־רםער זאר ער זיך;״טט יאנ;. ראם עדיטטע, װאס עד האט געבראבט אה״ם, איז געװען א קאבינעט- זייגער אונטער א ק״רעכדיקעד באיטטאנען פון ־דיי באזונרעדע ״אב האט איר נענעב; צ• עם;. פיטוט, ז• האט ריב םטרינעב פי; דער באג־ררעטע־ הא־פע.; ז״געד איז דיעד אוטיז פו ז־ך נעהױרעט יעכ, װאב האבן י י יעי״י־^ײי• ״געד האט געװי *טיבויט; פאד געקראגן פא׳ א ־; ״טױע־ ױ* ברײט, גרריכ א; ון זיך, אבעי אפגע״צפאדט פ *<כ, האט ע־ באנירטע ג־אצי ױב; א ױערט;ס װארט אוי־ * א צינר. באט־ט רעם ברויט האי. קוקנדיק או־פ; ז־ינער, אױו־ ד־;עזע; א װערט פו; ארראם גוטם, װאב פץ ארדאם גוטם, װאס װארט, עד זאר זי אריבעדטראג; אץ ז״נע אפגעראזענע צװ״ ־דרים, ד־ט א; ארויבבניק צום עפנטרעב; א־ם אץ הויו־. מעיאנבאר״ט •1 אז רעד זייגער האט נעקרונגע; בײ רי;, האט זיך אים א״פנעװיז;, אז רער זייגער בענקט צו־יק אהץ, צוריק אץ רי הויכע פענפטער. האט *ר צום ז״נער יטטיר געזאנט: — א רעװארוציע, מיין פר״נט. ביםט אד״ננעפאר; אץ נוטע הענט. האםט;עקענט אריינפאר; האט ער א; אומעטיק אר יזיייי• יוי• כד• רעם זיינעד זאר א פאר טענ אדום געבראבט צװיי א־ירב־רדער פ.ץ א באקאנט; יאנריטאפט-מארער אוץ־ איץ בירד איז ב״ א װאסער געזעםן א פ־־טעד או;;ע־ארט; זיץ ,ױענטקע אץ א יטט־ר; ,ױאםעד א״' רעם אנרער; םירר האט זיך א ט״רר ם״ם םרעג ט״ך אויםנעטץ צזם באר;. פאד א צעז ׳טטיקריעך צוקעד איז אים נערונגע; צו בא- קומען א בױםט פ.ץ עעקםפירן און א בױםט פון בייראנע;. די בװםט; פון בראנז זענען געװען יטװעד, האט ע־ באראפט זיי א״נצ־קװ״ז ברעננע;. פאר די בױםט; האט ער נעמאבט א פראץ איין־ אדיבעד- נערעקטע קעטטרעך. ע־ האט געװופט. אז ז״ער ארט איז נ״טט אוץ־ ר־ צװ״ קעסטרעך. אים איז;ייטט;אר קראר נעװע;. אוץ־ יואם ז״ װערן ם״ אים יטטיץ. עד האט ז״ אץ רער יטט־ר נעטרייפט: — מע; ײ״םט, מע; װ״טט װער איר ז״ט א,ץ ם״ װאה פאר א רייט איר ז״ט געיטטאנע;... א רעװאיזציע, מ״נע פר״גט... ז״ט װיםן, אז נייטט אץ ק״ן יטרעכטע הענט ז״ט איד ארײנגעפאר;. פאר ־ט״נק״ט. יואם האט א >1• איר ז״ט ב״י א מענ גאנץ אומנעריבמ א־ז אים אר״נגעפארן אין די הענט א הארפע מיט א באניררעטער ראם, אױבן אויפגעםױנן וױ א יטװאנען- הארז מיט א •טװאנען-קאפ. עג האט נ־״טט נעװופט, װ• אזוי קאדעקט אנצוזדען ד־ פטרונעם. אבעד יעדע פטרונע באזונדעד, אז ער האט א צזפ נעטון, האט זי אים א צע׳טראקענע נעפארגט און ארו־םנענעבן א ציטעריקן קראננ. ער האט דער הארפע מיטגעפ־רט. װי דער יטט״- נער, געטרי־םט: — א דעװארוציע אין ראנר נעמוזט אזו• ז־־ן. ם־טט נ״טט נעפאננעניטאפט. ב־פט ב״ א נומן פרי א און אנװייזנדיק צו דער װננער פרוי, װאט האט זיך ם״ם ט״ך אויטנעטון צום באד;, האט ער צונענעב;: — אפירו זי באנר״פט יטוין אױך, אז א רעװארוציע איז;ייטט קי־ן מרחמה. א רעװארוציע מ״נט, איבעדקערן ארץ מיטן קאפ אראפ אץ מיט די פים ארוץ־. 4. ררויפן איז אומנענאננען הונגער-טויט, מ־ט א נערברעכער הו־ט, א געיטװארענער איננאנצן אים נעמען ערנםט האט מען :ייטט געקענט. ׳טטארק גע׳טראקן האט ער אויך :י־טט. מענט׳טן האב; פאד אים יא מורא נעהאט, דערדאזיקער הונגער-טויט, מיט טיפום