Literarishe bleter · 1930-01-31 · 5 (31.1.1930) · p. Seite 80

ליעעד אדי־עע?ג?עעעד נזם. 5 (300) ז"0 80 דאכן באט״ליקט א•; די ״ריט. כיעט.״, ארן ככ־עט דןײן איין װיכ- טיקעדע ״ד״כע דער־כ״ינוננ, ױאכ זאי דארט נ״כיט זיין כאיכדיכ;. דערקרעדט. אנאייזידט אדעד פאדצייכנט דעד צוגאננ - אזוי גע- ־־פענעד אכ־עקטױועד ד• ׳כדיפטיכטערער - פון אאע ריכטונגע;, נענױע־ - - פון ארע טעטפעדאטענט;, װ״ר די ״ריט. כרעט.״ דאכן ־אך א״טנעאדפעט, װי פון װך אר״ן, א ג ע ט יי נ ז א ט ע כראט- פאדכ טיט זעיכסטפאדיכיטענדיעך-פאזיטױוע גדונט-פד־נציפן כנוגע א־נזעד טאדע־נע־ יעאפונג א•; קורטו־ ד• יעטערונג איז ארזא א; איינה״טרעכע און װאכ ע״ך דער איטעדאטור-פא־־כונג אדער ר•- כרעט.', 1;י*טב אײסרןדיסטאךיזידב אז;ז ר־קריטיק, קאבן זיך;אך בײ טעראטז פו; אייע ו; טויעי טיצ סאדױס-בא״שמיכזבע :קמן ייבטז;גען אין א.ײב;א;נס־פז בויטוע •יע־ עצכ י**יוי• ז• ׳וערפױקט אץ דער מערמ ־ער ־טו אזױ ״. א:ײז — ,־׳ינט ך דאגכיעב ט ע ־. ין ר*עב ייטעראר״ען טײר# :אד א ין דעב פזבריצ־בט״טן טײר,; :י*טט א?•טיע־א- :״עדיע ־א־־ ניען ױך אר״־ע״צרא;; אױה דער ״•אױינץ, אי; די >}י*ע *צטע: אין ״עטעטרעך, רװ די .ױיט. בדעט ״ ::א־ט־אגן די זדיטען פין א*:- זע־ *באפ־;;, וװ זײ ב־ענגען א־״ן אזוי פ־ײ א־־פקרע־־;; אי; ײיבט, װו ז־י פא־פרא;צן צי־ רי ריבע צו אי;זע־ ריטע־אטור א־ן װעקן ד־ י*;;ע בוז־ת צ־ י־עבן און :װט א־ן גרײכצ־יטיק ט־אגן ז־י פאנאנרע־ איבע־ דער;א;צער כ־־־כע־ װערט, איבע־ ־ט־ב אין רע;דעי נריכן אדן ידיעדת ױענן א־;- זע־ י־יטע־אט־ר, א קענגזײב־יקע־ *בטראב, װאב ב־עננט ריארעט־ ק־־ט א*;;עטײטבאפט אדן דע־;ע;טעיט די בױער > ט״דקיב א*; אז** דאבן ־־ ,,־*ט. ב־עט.״;עיעאפן יקן צ ע : * בײב אפ•• איב טקד•־ פון דער קריטיק אדע־ פאדשונג, אדן ד א כ טי־נען טי *צאצן ־עב טאטעריאר פון די ״ריטעראר״טע ברעטע־־, פא־ן ׳1יטע־אטור-ק־בטאריקער ארער פאר־צע־ פא־*ט״־ע;ע צײטןי פון דעי ־עראקציע־א;פירו;; אין רי ע־יעטע יא־; ־בײ ־ע- .־ע־אקצ־ע פון ן> איז זי;עװען א טע־ קעטפע־״טע אטאי־ אפ־רו א צ־ נרײ־צנדיקע צ״טנװײז - א־ז זי נעװען א טער פ־יאזאפ״צע און פראביעטאטיז־ד;דיקע. דעימאך חאט זי זיך א״;-;ע־בטערט ארב א טעי דזיקע אזן זאברעכע .טיט א בך פאקטייבן ן טען האט באדארפט, אויך;״טט ק״ן אויבצוגעפעען די אמעטײנע װערטן אין זיך אױי* דער באד״טו;; פון די ״י־טערארייטע בי־ע- ר־־עע י!יטעדאטוד־פאדיטונג. די 300;וטעדן גיב; יבטע;** א *טט*ר אט־ יק,, פי־ביו;י יק,;י*צט;א־ ־* א*י;ע;ע,;א־ אײך װעג; ~י - :*־*;עפי;ע* טי־ א; אפקראנג אין . ״׳, ־-. _• <-. , ־ .י> ו ••*״ - **־ ־־ י־־;יע א ־יבטירע א־ן ע־נעץ א־ז;״צט אזײ ג־ײב ־־ *״צפע״י, ־י־ א*ן ־ע־ א־־עען־װעי־ט, א־ן פו; אװזע־ע די אט־ה זענען :**־ *צי־; י־א;; א־ויב א־ן ד־ װ״טע א*; ב־־יטע *־עי־טן א־־ין אבע־ א; אטהע־ לײאי־ פו; טאטע־־א י־־ע־ה און דאט: אז טען קוקט ־י־ך טיט אטאר די אי־ע;וטע־;, אט ־־ ־עד, ט־ט די ט־־זנטע־ א־ט־קרען פ*ן הונדע־טע־ ׳<״<; י קיבטא־• אכיעי. מאטיעױאיו, א ר ע װעיט װענ; במעט דע*״ נא־יע״ ••^•4••(• •••*••••••••••••ך••* ^•< יטזוײנ;דיקע אזצ״ אנטפ־־עקט זיך אן יטע־אטזי, ־<־*בײ;ז;נען בין א*;זע־ ר בדאי כ איז ינפא־- •••••*•••• ^וו .. ו ■״<,-<, -׳■ | >} יכאצ;. ״-—; - ױאב איז;א־;י*צט אבצי כטעק גיעכױיער אפי ױ; פ־; װא־ט^ יכטאנד- ןא,. ב־־יטן מאט״ו; א•; כ־אנ-אי-כ; דעד ״: טע־ פאד ־״צדײ- ״ט ־ועיכע־ ד• פא־ ־יאטייטקײט י• £י:קט אי; בזן דע־ כיכטע די װײטעדדיקע קאפיטרעך.;עניב טאטעדיאר דערצו טיר װערן עס פ־וװן טון אין אין ־י ״גרעטע־״ זענען געב־אבט ב-איז בטעט;ייצטא קײן אײן באדײב־נדיקעד ײדי״צעױ *צ־יפט- ־, פא־־צע־, קי־־טיקע־ אדעד ־עצענזענט, װאב זאר זיך נ״צט צ ב ה יכ/ קבר פזן דעד דדססאדי־ע־עסג^דעעי^עד געזעל&אפס ־ע. ד 7 ע; ־<. װ 1 ב ע ר ל י / מ א-נטעי ט״; רעדאקציע און װ?ום פ?ענט א•; די?עצטע צ־ע; •$.־ זעיט; דעדיכי״נע; אונטעד א; אנדעד רעדאקציע איכ זאטיכוך א־צט א־ז ככתטא אױך די ״סטאדינא״ א״ננענאנגע;. זאי ד• דאזיקע כיאגראפיע פון דער פאד־כיטארכענעד װיכנ- יכיאפטרעכער אינכטיטוציע דינע; אלכ פאטעדיאל פאר דעב נ״- נעכו־דענעכ ״״דיע; װיםנ־כאפטרעכ; אינםטיטוט״, װערכעד יכ-אפט א־צט פיר פון דעם, װאכ םיד האכ; אויפגעטו; אי; יענע צ״ט;. זאי -עד נ״עד אדנאניזאציע זיי; כא׳שערט אר־כות-ימיפ, זי זאר קענע; װ״טער ציען די גאדדענע ק״ט פון אונזער ג״כטיקער קויטור; 1. אין בעפמעמכעד 1801 איז ךער־כינען אין פעטערכורנ, אין א זאמיכ־ך פון ״װאככאד״ או; א״יא כאזונדער ביכל, םיי] װערק: ״װענן דער פארעונג פו; ״די״יערינעעיכטע אין רוםראנד או; װענ, גדינדוננ פו; א דוס״כי-ײדישער היכטאדי־כיער געזעיעאפט״ (אי; בא- דעפ פו; :אפ; קאט אנ־ יצעד א דארטן האכ איך געגעבן א; אויפפירצעכן פרא;, װי צו :ט; — נעיכיכטע פון י־דן א״ פוירן און רופיאגד אויך; פון געדרוקטע און ארכיװארע קװאק, מיט א פראיעקט כטאריעעד געזעל׳כיאפט צו דעפ צװעק. פיט ױננן פאטאכ האב איך געױפן די איגטעלינענץ צו ׳: אזא װיסנ׳כאפטלעכע אדגאניזאציע, אכער א־ך האב ילויז געו א יכװואכע האפנוננ, אז מען זאר דאם קענען פארװירקרעכ;. דענירוננ פו; ארעקסאנדע־ דעכ דד־כ; האט דאן נעברענט א•; א כעמ־ט״כ; פיכע־ ער׳שט אדיפ פכה פו; יענעכ יאר האב; זיך ׳ב; דעד נידו׳ש מאסקװע או; א םדרת;ייע נזירות. דער יידי ארטע קוקטוד- ״חכית מפ־צי זעריכ־אפט. *זוע; האיכ-ט״ט, '*ױכעקן ־אכ; אקא־יכט צעיכטעדט צװ , רענ י :טא־״כי-עטנאגדאפ״כ* א-ינאניזאציעפ אין פעטעד ה־ככרת״ (״אפ*״1 אי; ד־?אנג ידע געזעייכאפט; ־כ;״ט, װען ־־ כאריכעװיקעכ האכ; כאהעד״כט ־וכ- זיעניען נאך ניעכר•:; דעיכטריעך פון דיעי ארטע־ א נדו־כע וױכנ״יאפטרעכע כ־בױאטיעק כ״ דיעד ־ אדכ־װ מ־ט א מ־ז״ כ״ דעד ה־כטא־״כ-יעטנא- כאקט״כ זיענע; נאך פו; ״ענע־ יאנ-. אכיעד עכ קולט-־-עיכ-רוה ״א־ע״, א ד״כע;־אפ״כעד געזע־׳כאפט האט מע; דאכ יעצטנכ אװך קאנפ־כ- ק־־ט, וױ כ א־ז נעדרוקט א•; די *—טונגיע;. װ״נע;, ייא;; אױפ; :״עכ ה-כך דאכ נר״כװעדטר זא;ט: ״אז מיע; :עמט א־אפ דעכ קאפ, קיאגט מען נ״כט או•־ ד• פאד- פאיעניע האר״. װע; א מ-ר־א; ״דעקראכ-דטע״ ״זק ״כטא־כ; אױכ פ•; הונגער, װען יצװערי טױזנט ײה״כע מ־כפהות אק פעטעדכ א?״; יכד״ע; א•; ז״עי מיעמאדאנדוכ צו דער כאװעט-דענירוננ; ״איד יכליסט אונז אויכ פון די קאאפעראט•,•,•;, א־ר נעמט אפ ד• כרויט-קאדט;, יואדפט אונז בעכיעד אד״; אין דער דוױנע אדעד איז ־יע־ ניעװא;״ — א־ז נ״כטא װאכ צו קיאכן א״י דיעכ גיעװאיט- ט.״ט פ־; צוױי קורטוד-א־גאניזאצ״עכ. דא וױר א־ך נא־ יכטעלן א מצכ־, א״ניעד פו; ד•;עזעייכאפט;, װאכ זענע; כא־כ״כפט צוכ טו-ט. א־ך גיכ דא א קא־־טר זכדונות װענ; ־ע־ ״•—יכעד ת־כטא־״כ-עטנאג־אפ״כעד גיעזיעריכאפכ״, װאכ א־ך האב ז• ־דא״עקט״דט מ־ט פעדצ־ק ־אד צור־ק או; מ־ט- כאנד־נ־עט מ־ט ־עבע־ צװאנצ־ק ־אד צוד־ק. ־אכ קאפ־טר האט גיעזאיט ־ע־״כ״ניע; א•; ״•וכ־ר״-כוך פו; דע־ צ״ט-כד־פט ״■עװ־ דיע־כהא־א כטא־־נא . יואכ ־־ ניעזעייכאפט האט אכואר א־״כניעגיעכ;