Literarishe bleter · 1930-01-23 · 4 (23.1.1930) · p. Seite 73

זײס 1??יסער&ר^שס ב?זזס*ר סס. 4 (199 ם 7 ' ן 1 {? $ ר ש ע ה י! א?וודעעד ענטפער א1יף עװײ ענםפעדם דערפאר!) אונױוערסאל — הײנפ װי קאן איך קומען און זןןגן, אז עס איז לויב איפ, לוימ אלמין, גע-ןריבן... ״ער־פײקבלה,,? (מ״צמעות, אוניװערםאליזם און קנלה זענען קעגנזאצן אזעלבע). זאג איך: גאידאן. ווינאװאם. עס קומפ מאקע ני?כ אויס. איז נײדס ״בײנאבפ אויפן אלטן מארק״ — איז אן אנדער זאך. געיסריגן, אז פרץ איז ״קאבאליסטי״די,? יא, גע?יריבן. װאב־ז׳סע איז די מענה? אבעי א. אלמי לערנס מיך אויך חבמת־הפילאדאגיע און ער דעײ זנ״לפ מיר, אז ווען מיזאגפ, א *טפײגער, קאבאליזפ — מײנפ מען נײפפ דװקא קבלה־ספריפ, װארופ ־־־ זאגפ ער — ״קאבאליזם איז גע־ ווארן א סינאניפ פון מיםפיק, פון פונקלקײפ״. דאנק איך זײער פאר דער אינפארמאגיע אין סײן, אז װען מיזאגפ ״קאנאריספײפ״ אין א י י ן א פ ע ס מיפ ״לומדײפ״, און מיזאגפ עס דערצו װעגן א ײ ד י *פ ן קינכפלער״ און דערזנו נאך אזא מין ײדייפן, װי י. ל. פיץ אלײן, לײגמ 4יך ממילא אויםן יפבל, אז דא מײנפ סען ײדייפע קבלה, ןופ פונקפ װי מען מײנפ, אפניפ, אין דעפ פאל — ״דיזע לומדוח, און נײפפ.. אלװעלפלעבע. און מבה דעפ דרך־אגבדיקן סינאניפ: ״מיספיק״ און ״מונקל־ קײפ״ — װיל איך פונקב אזוי דרך־אגבדיק באסערקן״ אז װען מעפער־ לינק, רס׳פל, מוט־א־זאג אין זײן בארימפן ״אוצי פון די ארעמע,,: ״װאס מיסבײ-ער עה איז א קונספװערק — אלץ אײביקער איז עם״,— האפ ער, מעפערלינק מײן איך, אן אנדער באגי־יך, מ״דמעות, װעגן מיספיק, אײדער א. אלמי. און נאך זאגפ אלמי: דאט זענען פאקטן. יא, אבעי נייפפ אין די פאקפן גײפ עס, נאי אין זייע־• נאלײבפונג. און די נאלײבטזנג איז א פאל׳פע. און איצפ מבח דער דעי־קיעיװנג, #דעי• דעם ברױו אין רעדאקציע. פון קאיעגע ב. גלאזמאן. עס פריימ מיך, װעס קאלעגע גלאזמאן האפ געפונען פאי־ נויפיק זיך א קלײן ביפל צו... פארענפפערן. סיאיז — װעל איך ואגן אוימ זײן לפון — זײער •פ״ן םון ז״ן זײט. איך װיל, אבער, די־ױאגב א באמערק פון, אז א חוץ װזןס פון זײן דער־ קלעױגג איז מיר, לײדער, קנאפ־ײאס קל$י געװוןרן — האפ זי זיך. די דערקלעױגג מײן איך, א היפיה ביסל פאי״פפעפיקפ. איך מיין, אז אזוי צי אנדעריפ באריבפיקן דעפ אינפעױוױ, װו פי־ץ ווערפ אזוי לײבמ אױיסגעיפאקלפ פון איבל, װאלפ מען עי־פי־זובל געדאיפפ קורץ נ^בדעפ. ײי דער איגפעױוױ איז דעייפינען אין ״ליט. בלעפער״ ארעל, לבײ הפחוד״ נאבדעפ, װי ער איז (מיפ ביײפע הוספות) פארעסנפלעבט געװארן אין ארנענפינעי ״*רעסע״, און־נײפפ אין א צײפ ארום, נאבדעם, װי ער איז צוסעליק דערמאנפ געװאין אין מײן איפיקל. פײן איפיקל ״קעגן בי־צן דעם למדן״ (״ליכ בלעט.״ נומ. 41) .י- אױיפגעױפן צװײ ענפפעיפ: אײנעפ פון בױך גלאזמאן, א צװײ׳פן £•ן א. אלמי. א. אלמי דעיצײלפ א מיפל מיפ אן עי־דציטערנײפ און מיפ א װינכל ־*עינאך קװעפ־פפ ער מיפ די גלײצעס: װען? װו? װאפ? ביהאב ־ אגגעזעצפ בונקפ אוי־ אים און גראד אויך זיינס אן איפיקל איז ־אױועיפס״. סיד״װבפ זיך ג*רנײפפ אן. עי האפ נ י ״פ פ גע״צױבז״ פיפ פיצן האיפ ״צוס ״פמאלספן״, ע־ האפ נ י ״פ פ געמאבפ ק״ן •־־יעװיזיע, עי־ האפ ני״פפ א. א. װ. האב איך פיך אין תחילת יפפארק געװונדערמ אויך זיך אלײן, דא• איך האב דיר־ני״פפ, מיר־נײפפ געמאכפ אויף א מענטיפ; א בלבול,; כיפ א צעב־־אבן הארץ, גרײפ ת״פובה צו פון, האב איך גענומען א•; פײן ארבױו פרן אויס״פניכן דעפ ארפיקל פון א. אלמי, גע־ איבעי־געלײעגפ נאבאמאל און ־־־ זע א װונדע־: א־־ץ, װאס װערפ געזאגפ װעגן פדצן (ס״ א י ן, סײ צװי״פן די ״פורות) ״פטיממ ב פײן איראנײפן באריבפ װעגן דעם אין די ״בלעמער״. פרץ איז :קע — אויב גי״פפ אינגאנצן, איז על־פי־רוב — לאקאל, לומדײפ־ ::אליספי״פ ובדומר., דעריבע־ לײענפ מען אים נײפפ און מזעצם איפ ידפ איבעי, נײפפ איפ און גי״פפ די איבעי־יקע קלאפיקער, נאר צופ *ק העין גײפפ די מאדערנע ײדײפע ״פרײבעי־ די, װאט רופן ״צוריק 2־צן" —־ און אזוי װײפער. יא, עט יפפײפ דארפ נייפפ. אז מיפ 2־צן האלפ ״צופ *פמאלפמן״, ע־ דאס איז, פיפום, דערפאי, װײל דאס האב איך אין מײן ארפיקל •*.*פ גענ־אבפ אלס ציטאפ,;א־ איך זאג עס דארפ אין סײן אײגענעב פע• — או,ן דאס איז ״פוין גאר אן אנדער יענפע. עס הײספ, אז נײ ק אימיב באפראבפונגען קומפ בײ סיר אויס, אז מימ 9י*צן :•:־ — אי־אנײפ גערעדפ — ״צום ״פמאלספן״. דעסגלײבן האב איך *״אי :ייפפ געזאגפ, אז ארמי האפ פאקע אין דעי־אמתן געמאבפ א —־עװיזיע. גי״פפ ער האפ געמאבפ א פרץ־רעװיזיע און ני״פפ עס איז ••;•;, ה־ילה, אן ערדציפערני״פ. איך זאג אויך, אז עס איז נײפפ מעי־, א װינפד געװע' — לאמיר זאגן: אן אנפי־פױן־װינפד. אויב איך פא־פ געזאנפ: פרץ־רעװיזיע ־־־ איז עס אין דעס פאד, פאי״פפײפ ך, באניצפ נעװארן א י ר א נ י יפ און פאקע מהאי פענלא איז בײ מיר :ב ו.*א־פ געב״אבפ געװאי־ן אין גענזנפיסדעך. אמת, אויך די אויטענפי־ אזוי־צו־זאגן, פרץ־רעװיזיע פארדינפ גענעפיסלעך — :אר װעגן;ס ראפ מען יפוין געיפמועספ. װײפעיי. איך יפרײב: ״בײנאנפ אייםן אלפן מארק״ — קומט יס — איז געיפריבן על־פי־קבלה״. זאגפ אלםי, באיפר ער האפ גע־ אז נראד ״בײנאבפ אויפן אלפן מארק״ איז (א דאגק דיר, גאפ, £ י'*נ* גדויענועלד וןנסע וורזומ