Literarishe bleter · 1930-01-23 · 4 (23.1.1930) · p. Seite 72

דיע 72 7'ססר$ך'שס 3?סםסר 11ס 4 (299) 107 ״העדשעדע אסטדאפאליעד״ פײ דעד ״װילגעד טרופע״ (א ־*מועב מימ דיי. מ. וױיכע־ש *ארעננט װערן צו דעם מין. װאס װערמ באצײבנט אין אײרא6עי**ין י־ד ■ע-םואי מימ דעש :אמעז — עאנװערזאציע״צמיק. — ווי אזוי וזאס זיך אי־נגעגעבן די אויפירונג? — פאר אן אויפירוננ פון דעם דערמוונמן מין האבן מיר :•־£8 אין ײדי־צן בעאהע״ ר,ײן מיאדיציע. פאדםן,;ראטעסקן״ פאלקם־קאמעדי׳ה האש מען בײ אונז זווין אויפנעפײט, אבער פאי א ,,סאלאן־קאמעדיע א•- קא£אמעם' מימ הארבע מענעי־ און ־צסירעװדיקער רייבמקײמ האב כ־ד נעמוזמ זובן א ני־עם וועג. איך האב דאםמאל אויםגעקייבן א פ־-י במיליזירמן פםיבאלאגיזם. אזוי איז געװען פארמיאבמ די אויפיר,;; די דעעאראציעם, די קאםמױמען. װי װיימ דאם האמ זיך אײגגעג״עבן ־־ קאן איך ני״גמ מ־מפמן. אין דער פיעסע *מפ־לן די ארמיסמן ווייסדיץ, קאמ־ע• נאמאן, מאנסדאי*־, בילנבויס, קורלענדע,־, דיאמאנד, בע־־גמאן א. א. א־■ אין דער א־־נציקעי פי־ויען־ראר — די ארמיסמין קרעבזעד — זלי אזוי האמ דאס פויליקום אויפגענזמען די פרעמיע־; — דער זאל״ װאס איז געװען אויספארקויפמ ביז צ.־ב דעמ־ ארמ, האמ דאס ־רמיק אויפגענומען מימ פ־־ײד און גרויסעי• הנאה. מידאן מימ •דמאיקע אםלאדיסמענמן אין האיציקן געלעכמער אפמ איבערגע־•;• דאס *מפילן און סיהאמ זיך געפאדע״מ פון די אימיסמן גיויס מײסמ;- ־מאפמ צו באהעי־ימן די כימזאציע דעי־ ע־־פאלג האמ א־־יבע״גע׳דמיגן א־ד זערע דעיװואי־צונגען. בריװ איז רעדאלציע ג. -עדאקצ-ע: אין נומ' 11 יאי־נומער 1920 ,,גײכינקע בײמעלעך״ איז איבע־ געד־וקמ מײן איבעי־זעצונג פ•״ עדג. פאעס ליד ״עלדא־אדא", דע־;• פעימ אינגאנצן די •מורה: ,,פון עד גאר 5אע". דעם פאידײסלעבן סעות אדער פעיעי בעמ איך דעס רעדאקמא• הי באסמאמסקי, װאס ימגעלעי צו פאריבמן. דעי נומי 14 ״גייינינקע בײמעדעך״ איז מיר עײממ םימ א וזי• צוריק אין האנמ איײנגעפאין, אנדער־מ װאלמ איך *מוין לאנג װ;:־ דעס געמאידן. מימ דיך־איה ז. טעגעלאװײ:: באר אדבעכעי. פרײען געדאנל ווילדע פאנאמ־;;* פאר ארבעמער א״ אויפרוח צו ארע ןו״טײאוננע; פו; דער געז. *וױנט־קורס; צו ארע קולטור-אינםטיטוציעם און ערײנט £ו; ה־מיבע פײינמ! דעם 4׳ב רעצערבע־ :•ארגאנגענעס יאי ראבן פא־ביענס די ביסליאנזעק *ון דעי געז. או־וננרקורסן װאנבאדק 213 ביכער, אננעזאסרסע כיס •סװע־ער מי דורך ׳וגנב־עבע א- ביעסער סאר די יעצבע גיאסנס, זענען פארסיענס געװארן אזיפן •סײסעי ־•יפן דורך •־װאידע מיסיאיסערלעבע קראען, •סונאיס פרן יעדן ״י ־;• געדאנק. פרן װיסן א.־ו אויפקרעױנג. די דאזי־ע ױגנסדעבע^ אדבעבעי סאין אין יעצסיקן מאג אינססיסזציע, יעדעי פי״נס פון פר״ען געדאנק רארז אין יעצסיקן בזי מענס געבן הייש די דאייקע ױגנסלעבע ארבעסעי, סיאנע־ן פדן פי געדאנק. מיר רופן אלע ־ויסוי־איגססיסדציעס, אדע פי״גס פיז פוייד געדאגק *ו שענקען ביבעי פא- דע־ ב-־-יאבעק פון דעי געז. או ״ קודםן פאי אדבעםער אין װאנבאצק פון נעז. אװנט־קורם; פאר ארבעטער אי; וןא־הז אררעס פאר ביבער־זענדונגען; .1>1פפ112 .״וסק ,}1פסו1ס^^\ ,)1־£ז(1 תז־י3^/ .ק;■• מי־ האבן •בױן געמא-דן, האב די ״װיינע־ ס־ופעי אונטעי דע- ■־עז־מ־ פון רי מ, װײבע-מ אויפגעפי־־מ אין קראקע א קאמעדיע ,.א מעימה מימ הע־־מע-ע אסמ־אפאליעי־" פון מ. ליפ*8ײן. מ, - האבן געהאמ א •ממועכ מימ דעס -עז״גיסעי• די, װײבעימ װעגן דעי אויפי-ונג. — דאס איז די צװײמע פ-עמיע-ע. וואס די ״װילנעי מ-ופעי פי-מ אוײ אין װעג (די עי״ממע איז געװען אה-ן צײמ5ינמ ״ײדן־׳ממאט״. אין ביא־ייסמאק מיט צװײ הד־עים עוי־יק אונמעי ב״■ רעז־מ•). דעס פאקמ פון גיײמן אויפירונגען אין װעג, קאן אפ־מאצן דעי, װאס *ממײמ :אענמ צוס מעאמע- און ווײסמ, מימ װאס פאיע *מװעייקײמן און מניעות -אס איז פא-בונדן. די פא-ממע-וגגען פדאגן נײממ דעס הוהס פון פרא־ ײינציעלע אויפי-ונגען. :א־ װע-ן צוגעגײ־מ מימ דע־ גאנצע- געװיסנ־ ־ממענדיק אן. :א־ ג-עסע- א*ז דע- פארדינסמ פלן דעי• מ-ופע מימ דעמ א:פי-ע- מ מזאה ב-א־מ, װען מנעממ אין אבמ, אז דאשמאל האמ זיך די מ-ופע דע-ווײל נ י ־מ מ גענוימיקמ אין קײן נײע- 5־עסע. אויי מיהאמ אוי,* א נײע- אויפ־רונג, איז עס;א- א באװײז, אז ד• מ-ופע יעבמ :ײממ םישן מאג. מיהאמ זיך :י*ממ אפגעיממע־מ פא- ג-דיסע הוצאות. דעי םא-ע- װ. װײנ״ױיי האמ צוגעגרײש נײע דעקא-אציעס און פיא־ יעקמײמ קאסמױמען, װאס זענען אויסגעפירמ געװאין אין יעס װאי־ממאמ פון דע- ש-דפע אגב. באגלײמ װ. װײנמ-ויב די מ־ופע אוי־* איי מוינע אוץ האמ התזגהה איבעי דעס דעקאדאמיװן אפאראמ און רײבן מעאמער״ אינװענמאי, װע־־בן די מרויע פײ־מ סימ די גאנצע צײש. װ פירש אויך מימ א מעבנײמן פע-סאנאל און א מײל איקעסמע- עס איז אויך ספעציעי געקוסעל קײן קיאקע דער קאמפאזימאר הענעך קאן, װאס האמ אײנגע־ממודירמ די ניגונים, װעלסע עי האמ געימאפן צו דע- פיעסע. אויך לאה ראמבויס, װאס האמ אויסגעפירמ די מלאסמי־צע מענץ. מיר האבן געמוזמ פ-ובירן צװײ מאל אין מאג. אפמ אפייו אין יענע מעג, װען מהאמ אויך צװײ מאד געימפילמ. אויך דאס איז מעגלעך געװען בלויז א דאנק דעי איבערגעגעבנקײמ און מסירת־נפ־מ פון די א־מיסמן, װאס האבן *מוין אפילו אויץ די לעצמע פיובן גע־ •מפילמ אן א סופ-ע- — װאס האצ איי צו זאגן וועגן דעי 2יעסע גופא־־.' — דאס איז די עיידמע או׳פי-דנג פון מ. ליפ־מיץ אוי? דע- בינע. די פיעסע ־יגמ אין מײן -עפע-מוא-מעקע *מוין דאס דרימע יא-, דאס ־ממיק, װאס דע- מהבי דופמ אן ״אן אייסגעמיאבמע קאמעדיע״ איז :״ממ קײן זאמלונג פון הער־מע-ע־אנעקדאמן, עם באהאנדי^מ אין א פ־־נעי פאיס דעמ פ־אב-עס פון םוזי־מן און אמוזײמן מענמ־מ, דעמ לץ הע־יסע״ע. זײ ב־־מן זיך אוי.־8 עמלעסע שעכ מימ זײער הלב־מה, און דער ב־יש גײש זײע- װײש — ביז צו דעי יביצין. אבע־ דאס געזועמ ניימש איייי א פײװא״ן אופן, נאד פאדקערט, אויף א פײנעה אסת־ קאמעדיענהאפהיקן אופן# װ*ס לאזם זיך װייזן אויי* דער פײנסםער ב׳נע. געבדיש איז די קאמעדיע ־ס״אכענדיק און זי צײבנש זיך אויס מיט א רעבעדינןן, פײן-געימליפענעס פי^זע־דיאיאג. זי דאי־* אײגנשלעך