Literarishe bleter · 1930-01-23 · 4 (23.1.1930) · p. Seite 69

9 זײם 69 4 ײדישעד ליטעדאטוד אזן האט געפדױוט עם כאדא״ביל,; אץ ױי;< *עאפױגען. זױ א;ר<־יע איז עכ אבער פין די״בוילײע-ײדײטע נזהבי׳ים די וױיבר זעט גאד כעגאדאזו־כ״ע, .לוי אן עמטע פדדר װאכ זזא־־ט אייפן התן פיי־ טע;, פאמאכט, װען די זזן ג״ט אזזער,־׳. אזן ״דעדפא־ א־ז טיר ריב דא צז זיצן ב־ז *צפעט א־ן דעד גאבט אזײי א *עט״ן״ ו״ײ״ דעי־ זוייד״ו איז באטיכ ער אגטציקט זיך ט־ט א־.־־ אזן ד״טט; ״די זו״כי־ גייאנצט :״, זזי א יצזזעדט א גע״-אדפטע אזן *כפיגיט אין זיך די י״גען פין בא־־ג. איצט רעבט אי־ץ, רו״י׳ אר״ז איז באגאכן טיט *עט־אמ (,,קאז^ימיעי־זװ ־ עעיאפע אזן ,,נעבענטיעט ז״ט, אי־ יױקע פאיייעכ פזן װאסע־ עטצ ,דארט, כטיאפע דאך אטעטט פ־ן כענאראװיט־עעכ רוייכר־ •עירדערזגגע; א נעזױסע פדעטדק״ט, צי זועלבעד עי א־יײ איז ז־ך טזדה אין דעד א־״נפיד-װידטונג פזן ז״ן ״קאז־עיטיעדזיט״, װייל דא איז עד;י׳טט געבױר;, זוז ע־ װעט אפיע־ א־ע־ *עטאדבן. די װ״סי־ איז זערבכטפאדיטטענײעך;״עט בלזיז הינטע־■ גיזנט פאד פאעט״עע ׳עאפזנגעל, װי, רדיער, א. טלאךכ ״אי; פזיר;״. ייר״-יג גי׳זייבנזע ב<- אזיכ א כ/זסט פאר זיך ב״ איר ג<-ינוע~ ײא״ ״רי װ״סר זאר :דען זען פרן רארב״׳ און ״רי סונזער װ״סיל ״£״ ך.- פארװ־גן ״״ן :עב״ס — און פון יו״; נ־ױס; רןענ־נ־״ך װעט ז־בגען ז־ א איר״. די װייםא איז אויך א :וקור פון ארבעס, פ•; ציע; חװנ־ פ־נסח פא־ פי״יערס. פ־יסאחעס, איבע־פי־ע־ס צ־ו״בז אנ־ע־ן אויך יעװיסע; פי; דא־סז קריפעס פייע. אננעיארענע דיס װ״סע ׳סס־ינער-ד״׳ך אװםנעהאקס סו; ר״נע ירוססן-פערנ ס״נ־פאנע; ד־דע ארבעסע־ פאסערעך. א״נגעיספאנס אץ נראבע יעסריק פ״ רי פרענ; פו; ד״; ױי־סל, ז״ יסרעפ; ױ״ס; יססיי; פא־ עס־צנס א ־ו-הויז. פאסיסן ריסס״ס, פארױעסע. דעס נאס; פ־יענ או; חאוסע; פון פראנפ;, דו־קע יספת־ס. אויסצורוע; ז־ך אוי־' נר־נעס ׳ססעקע־יקז :־או״ ו*כ. י4. •זזנײדע״מאן — ,,זוכזץיי פרן ״ג׳ילדיגי״״ע פײגלי,) סענרא פרן ־קיר װאריסאװסק־ס ״װ״סר-ק־כרער״ רארעװעס פערר־גקעם. עד א־ז אפנעריס; פו; ״דייס; קיפו־;, רערסא־ :אענס צ■ רי פויא״סע או־סרארערס א•; פ״סערס אז סענרר ־אזס ז־ך ס־ס רי פאיםאקעש אויס ד• ס־אסװעס און זויסס זיך צו יאנ:, ז־צס זי־; װ״ב חנה-גיטר אי; איר •סםיםא או; זאנס תקיר־ס. פעה איי יספנוה- ריקער כאסע ז״צס יוזעפס װ״ב או; זאגס ,.פאס״סעזי״סעס״ פא־ן ה״- ריק; ביאד פ״דע פעס; ז״, אז ז״ע־ע סענער זאי; פיסי־פ אה״ס- קוסען פון ז״ער פ־אצע. נא־ יסװא־ או; נ״ססיק זענע; ־ע־פא־ רי נ־״ס־ססאס״סע ארפעסס-סאס־װן א־ים -ער ,װייסא פ״ אי:ז. פ״ איס;, אפ״סי א •ן ז״ן ״עס האס זיך :״סס געאיינס״ יאזס זיך ־• װ״סי ק״ס פ—; ראסזעאבע איז נזנע ־, •. ז־ננערס ,.איס-יססאס״, װ• פ״ - פ־ענעס פ,־; -;׳־ װ״םר יספיאס זיך אפ פאביאנס ס־אני-קאס״סע־ אינצ־רענס סיס ז״נע הו־ז-ה־האעך. אז; באסיס אריס ב־יק קאסס, יסיפ; :רעסע־ע ארן קאענערע אאד; אזיס פין זיך ס׳סאות, אזן קזאות װ״סע איז עבא- דיקע, רזרםגעזאפסע פץװאםער אץ װינס סראנ; זיך אץ איפס איז ב?זזםזזר ײם. 4 (299) ה. 1{ ' ל ם ש ' 2 ס ק ' ןם&ענסםזןבא{? ױײסל־מאטיױז אין דעד (־זך) יסוץ אץ װאבנסאנ הערס די זו״םא ״ד״סע קרעבצ; אץ ״רי- יסע תפיאות. װעאכע סי׳ס; זיך צז:,״ך סיס רי קריכסאעכע ״פאסיסע- ייסעס״ צו איץ או־פ רעס בורא-עזאס. רערנעענסערס זיך אבער רער יסבת-קזריס, נרייס ז־ך א״ך ד־ ״ד״סאעכע װ־יסא סקבא-פניס צי זיץ די יסבת-סאבתא. סיאיז דאנעריסס־ק נאבסיסאנ, זוע; די ק־נדער זענעז פדיער אפגעאאזן נעװאר; פץ רי הדדיס א.ץ ז־ך א אאו נעגעב; צז רער װ״םא, ־סט״ט ז־ך א יידענע ב״ס פדענ א.ץ װאיסס די ק־נרעראעך אכבור ״סבת, בעת א זעקם-יעריק ס״דא ר״סס זיך א נאסע פץ רער סוסערס הענס א.ץ קאאגס הויך. יססיפן בעת-סעיסה אוי־ א אארקע רי הרר- װננאעך אץ פץ דערװ״סנם קוסס א; צו יסװיסע; א בערא־נקע אי; יסװיסס זיך רויק, פאסעאעך װי א יסאסץ דורכן יססעסא. ,יואיס; װ״- פער נרעס אץ;עפעס; פי׳סעדס פאגנעז פ״ס א״־= יסביה. ״און :א- קעסע פני-יעקבאעך אץ רי ארבע-בנפותאעך, אוװ וױ ז״ װאאס; גאי־ קיץ נאות-קינרער נ״סס נעװע;. באד; ז־ך אץ האדעװע; זיך אץ װאסער װי אסתע קינדער אװק דער יסױס פ,ץ דער אסתעד סאסע, א.ץ דער ,־וינס ביאזס, פאריספר״ס די א״װנם או־ר רי אארקעס, אופסערט בערר, סאבס ציסער; פאזת, אץ פאסיסס סיס ציצית פץ ארבע-כנפותאעך אץ פניס אר״ך• (יסאוס איס — אסעדיקע, ״איבער דער נרענעץ״) װאס פאר א קאנסדאסס פ.ץ רער אקאריסט נעיסיארערסער א״ננעזעסנק״ט פון ״רן ב״ די װ״םא-ברעץ אקענן רער װאנאענ״ס או; בהאה-ציסערנ״ס פץ די איסװאקעס-עסיגראנסן אץ רעסזעיב; ייאדא. נאך אעבעד־קער װערס בי־ דעד װייםא אץ א זוסערריק; פר״- סיק נאבסיסאנ. א; אסתעד ערב-יסבתדיקע א־ד־איע. ״הינסער רעס אאס; יסוחסם הויז ניסס זיך ־אם װאםעד ב״- נאסס זענען זיך ראיס טובא די טויטע פונס קעננאיבערריקן בית- עואסא, נאר פר״סיק פארנאכס — דאס ׳עסעסא. נאנץ קוזסיר איז אץ נאקעס;, װי נאס קאס ז״ באיסאפן א פע־־ איז באאײגי; ״.״ װייסע פעקאעך אץ נאקעסע ז״דעס. נאקעסע טאסעס, :אקעסע א״- :יקאעך זענע; אץ װאסער... י־דן האיסן פץ ׳סװיסע;. סאטעס יערנען זייערע קינדער יסװיסע; א.־יץ די י״כאעך. די קינדער װיינע;, זייער נעיסריי נייס ביז; היסא ארויז*. אץ רי סאסעם יסאעפ; זיי סיפעד סיפער אץ װאסער אר״;, סוקן זיי די קעפאעך... פארזארנסע יידן. װאס זענע; א נאגצע װאך אץ דאנות-פרנסה, סאב; זיך :אד״ס או; װייזן קונץ-יססיק דער אאזס זיך א ״נארעק״, דער צװ״סער ״א״נס קאאפטער״, דער דריסער סאכט א דעדא, קארסיסעס זיך איץ. פאר- אי־נס די הענס ארוס די פיס און דרייט ז־ך אץ װאסער״ (רארסז גאר ײדי׳סאעך פירס זיך די װייסא אץ יסבת. זי האאס סיס יסבתיס און יסיס-טוביס, ז• איז יססיא א.ץ עס קויסט א״ן כװאאיע די צװ״סע. ביי רער װייסא זאנן ״ר; פרק און יידענעם אײענען אץ ״צאינה וראינדי״. ז״ ״דערצ״אן די כװאאיעם נאסס װונרעך אץ יעדע כװאאיע באפס א װארס אץ סאכס פאיסה״ ןדאי־ס), :אכן עם;, װען אץ יססעסא איז יססיא, וױ א״ננעװינס צייס ׳סאא־, אאזס זיך דער ייד״עער עואס פץ יסטעטא צוס סײך ״״-; ׳ספאצירן זיך כינוחהדיק ב״ס ברעג אץ קוקן אץ װאסער אר־ץ סיס א סינע פץ רויקע באאעבאסיס. װייבער נ״עז יסבתריק געקא״רס. אץ גאאדענע אויריננאעך, א״נע דערצייאט עפעס אץ איר װיינענר־ק קוא ׳סאאנט זיך אפ פון דערװ״סץ, וױ א חתינה-נעוױץ״ ךסאום איס — ״ב״ א פרעסד; ט״ך״) ד• װ״םא זעס א.״ם ב•; איס; אץ יסבת ״וױ א ״ד״סעך װא- סעדדיקער באאעבאס, פארהארעװעס א נאנצע װאך; יסבת נאכ; עסי סאכס ער זיך א געאעכסערך קיצאס דעס ברענ אכבור יסבת, סנוהה- דיק א״נצויסאאפ;״ (דארסך אז אזעאכע ׳סיאדעדונגע; אאץ זיך נ״סס קינססאעך יסאפ;, :אד כריזן זיץ א פועא-װצא פ,ץ אאסנעזעםנק״ס. באיו״זס ז. סענא- אאװיסיס. אויך ער איז א״ננעאיבס אץ פואאװ-קוזסירער װ״סא-וױנקא