Literarishe bleter · 1930-01-03 · 1 (3.1.1930) · p. Seite 13

זײס 13 ||^?יטסר 72זזםזזר נזס. 1 (296) * ני׳פט נעװןוצט צו־שטארין רןאמפראמיטירן, הער אםבארן: א געװיינט״5עכע פארציע פל״׳ט? מ י י ס ן: יא, הער, א געװיינט׳5עכע פארציע פאיי׳ט, נאר ח>ך אביםל אנדערש. םישמערןט װי רעבעד, הער. אפי5ו ני׳עט די א״נענע ניצאטקײט, אבער ם־האט איננאנצן דעם אויםזען און פ״כט- קייט פון צעבער (פארראזמ די אקאז־ע). אםבארן: (זעצט זיך צום ט״ט און באטראכט די םאפע. פון איבער דער אקאפע הערן זיך קולות. א •טטרענגע •גטים רופט אויט: ״דאם איז די הויפט־קװארטיר פון דער אפטיילונג ״צ״ — הער1" א יינגל־ •טער קול ענטפערט: ״א, א דאנק״. פויזע. דערנאך װידער די •דטרענגע •טטים: ״גייט בעםער אראפ, הער1" דאס ״נגל־טע קול ענטםערט: ״׳א, גלייך!" — אן אםיציר קומט א-אפ פון די טרעפלעך, טאפנדיק אין דער טונקלק״ט און בליןבט •טט״ן אין ליבט־שיין. ער קוקט זיך ארום. אביסל צעטומלט. א גוט־געבויטער בהור, זעט אויפ געזונט און בערך פון א יאר אכצן. אנגעטון אין א גאנ־ךנ״עם אוניפאים פון א טװייטן לייטענאנט). אםבארן: (קוקט ארויפ פון דער מאפע, םארװונדערט און םארינטערעםירט צו זען דא א םרעמדן) הערא! ראלי': נוטן אװנט (באמערקט אםבארנס גרויע האר און גייט צו), הערן ם ב א ר ן: זענט איר דער נ״ער אפיצ־ר? רארײ: א, י#* כיבין געװען אין באטאריאן־הויפטקװארטיר, האט מען םיך נעהייםן זיך װענרן אהעד. א ם ב א ר ן: גוט. מיר האבן א״ך דע־װארט. זעצט א״ך. ר א ל י י: א דאנק (זעצט זיך, אביכל ז־טענירט, קעגנאיבער אפבארן). א ס ב א ר ן: כיװאלט נערן אראפגענומען אייער פאק, ראליי: א, גערעכט (רוקט אראפ זיין פאק םון די אקםלען). (המשך קומט) אםבארן: ־ס. ה א ר ד י: און אויב דו װירםט באקומען דעם בעסטן גאננ פון אזא זשוקל, טונק עם איין פריער אין װיםקי, — װעט עס חיםן, װי דער טייװל װאלט עם נעטראנןן אםבארן; ז״ער פיין. כידאנק דיד ביז נאר ה א ר ד י: נוט. כימוז ניין. בראװאן אםבארן: בראויאן הארדי: (גייט ארוים דורך די שמאלע טרעפלעך, צוזינגענדיק זיך װייך און צופרידן): ״אײנם און צװיי — מימ מאוי אח רוי- דריי און םיר — צװיי מיידרעך מער...״ (די ווערםער ווערן פארזונקען אין דער נאכט). אםבארןו (הייבט אויך פון דער פאדלאגע זיין פאק _און ל״גט איפ אװעק אויפן בעט ביים ט״ט. בעת ער איז פארנומען, קומט ארוים םון טונעל לינקם דער קיכער מיט א ט״טטוך אויפן האנט און א טעלער, אויף װעלםן פיליגט א האלב לעבל ברויט). מ י י ם ן: אנט׳טורדיקט, הער קען איך נרייטן צום אװנט־ ברויט? אםבארן; יא, אדרבא (ער יאמט אראפ םון טי׳ט די צייטונ־ גען און לייגט זיי אנידער אויפן בעט). מייםן: א דאנק, הער (עד גר״ט צום טיש). אםבארן: מיט װאפ װירםטו אונז היינט מכבד זיין, םייסן? מ י י ס ן; מיט זופ, הער, מיט קאטרעטן און אנאנאםן. אםבארן: זמיט חשד) קאטרעטן? מ ײ ם ן: יא, הער, יא, — קאטרעטן. א ם ב א ר ן: װאם פאר א קאטרעטן? מײםן: איר האט מיך איצט נעפאקט, הער ביװאלט זיך ש?נל/ע?עד / ן ו ן ו ע ע דעד טונקעלעד פאדן דיכטעד־םדיפונאל דאס?עצסע זזארם פזן דער פראקוראר האט דא געזאגט, אז איך האב רא נעהרנעט .נישט איין םענטשן, נאר א גאנצן טיפ, א קאטענאריע. יא, םיאיז אמת. איך האב געהרנעט א מענטשן, װאם זיין נאמען איז רעגיאןן... איך האב דערמארדעט א יי ן מענטשן. אבער אין זיין פערזאן האב איך דערמארדעט א גאנצן קראם חיצפהדיקע נודניקעם, אומ- טאקט״ט־באנארע באשעפענישן. א־ך האב דערהרגעט די פארקער־ פערונג פון בטול־פאמיריארישע אוז קנעפר שבקנעפרדיקע פארשוינען. װאם רערקוט׳עען דעם ארעמען יידישן שר״בער ביזן ביין אריין יא. דאם איז געװען דער רעצטער טראפן, װאם האט אננעפירט די מאם. און דאן, אין יענער פאטאלער רנע, האט מיין נעדורד גע־ פלאצט. און עם איז נעשען דאם, װאס האט באדארפט געשען״ דער טונקערער האט אראפנעלאזן זיין א״דעלן קאפ, פאר־ בראכן זיינע צארטע. באטישערי־פיננער, אביםר נעשװינן און װייטער נערעדט: ״יענער טאנ איז ביי מיר נעװען א פאטארער טאנ. אין יע־ נעם טאנ האט מיך דער פארשוין פארפארגט, פארםארגט װי א בייזער שאטן. , אין יענעם טאג בין איך אנטראפן פון יענעם נודניק, און * בין אװעקגעפארן אין א הינטערשטאטישן פענםיאנאט. נאר שוין ביי מיין ערשטן אריבערטרעטן די שװער פון װאנאן, האט ער מיך באנעננט, דער דאזיקער פארשוין, און א זאנ געטון: — הע, פאניע טונקערער, איר פארט שוין װידער אויף דא■ טשע צו קרויבן מאטעריאר צו באשרײבן. עס װעט שוין װידער זײן א קריטיקע... הע, הע... איך האב געמאכט א הארץ און געשװיגן. בין אריבער אין א צװײטן װאגאן און םיט נםים דערפארןי צו מײן דאטשע־ארט איך בין נענאנגען מיט דער ברײטער אר״ע. אויף א באנק דעם כסצױ 1029 איז דער טונקערער געשטאנען פאר א טריבונאר פון קדימינאר־דיכטער װי אן אננעקצאנטער אין דערמארדן א םענטשן. דער באשורדיקונגם־אקט האט גערויטעט; ״דעם ךן תמוז פון יאר 1929 האט דער טונקערער, פארנדיק פון אטװאצק ק״ן װארשע אננעכאפט א מענטשן פארן גאדנר און ארויסגעװארפן אים דורכן פענםטער פון רויפנדיקן צונ. דער מענטש איז ארונטערנעפארן אונ־ טער די רעדער. די רעדער האבן דעם מענטשן אפנעשנימן דעם קאפ. פון װאם דער מענטש איז נעשטארבן אויף טויט״. און אט, װאם דער טונקערער האט נעזאנט אין ז״ן רעצט װארט: ׳ ״הויכװירדיקער טריבונארי איך האב דערמארדעט א מענטש;. איך האב אומנעבראכט א רעבעדיק םענטשרעך צעבן פון דער װערט. יא, םיאיז אםת, איך בין א מערדעח איך בין באנאננען א נישט־עטישן טאט. אבער צי בין איך א מערדער? א, נײן, נײן, נײןןןן (אזוי האט דער טונקערער נעזאנט — דרײ מאר ״נײן״). איך בין דאך אזוי װײט פון מערדע־ רישע אינםטינקטן. צי םיר איך דען נישט מיט ארע מײנע חושים דעם הײריקן װערט פון א מענטשרעך רעבן, אםירו פון א פאררענעד בין איך נישט דער ערשטער, װאס אנטרויפט מיט נרויס אימפעט פאר אן אנקומענדיקן קוריער־צונר איך, װאס איך ציטער פאר א צו־ קערנע ״באמבע״ און האב מורא צו עםן א שאקאראדאװן רעװאר־ ײער, איך, ײאם װען איך בין א ױן מיט א ביקס, װארט איך אר״ן פאר זיך מורא נעהאט. איך, װאם איך האם אזוי ברוט, װאס אנטרויף, װו דער פעפער ײאקפט פאר א ברוטיקן קרוב, אויב ער איז א ברו־ טיקער ארעמאן. איך האב דערםארדעט א מענטשןן מיט מײנע צאר- טע, בראםע, ברוט-ארעמע הענט האב איך ברוט םארנאםןן...