Literarishe bleter · 1929-12-27 · 52 (27.12.1929) · p. Seite 1022

?'םסר&ריישס 73ננסננר נוס. 51 (295) /ייע 1022 ס. ר31?א71;$ד?נס דאס ב ו ל פ ו ן צ ו ק ו נ פ ט א;אכ״עד-־ויבט־ק; ארט װערן אין דער צרקונפט פארנע״ע; די פאכאכיכער, װאכ װערן ז״ז ר״ענבאד דיט דער היהױ פון םפע- ע־עיע אפא־אע; אזנזערע יעצטיקע יזינא-פירטען זענען,?ויט ז״ער דחות, די נ־אדערנע פארט פון פאטאכיכער נייעט ברויז ראכיאנע;, נאר אויך װיםניטאפטירעכע ידיעות און סאציאר-פאריט״כע איכער- זיכט; װ״זט כיע; יצו•; ה״נט פאי די כיאט; ״ר״ענעד־■ נויט דער קיי־ פון כיארעי־נעכ קינאכיאטאג־א־ דער קינא װערט אזוי אדוט א״נעי־ פו; ד• ערנטטטטע םיי־אנאט; פון נדאפ״טע כ־כער. כויריאנען פא־כ״ט; יעוי; כ״ ק״נט־קז טאג :עיכ־י־יכענע דאטאנע; און דעד- צ״רוננע; אוי,־= כירדערייטע או; ר״כט-פאריעטענדרעכע קינא-פירטע;. יענט״ טע; אדורך פירטע; 1 -<יו פון א• י.-*; - פו; א דיקכענדיק; ראטא;. די א; אינהארט ־ארן צ״ט או; ניבן דעט טאקטיטוכ עפעקט אץ א טיניטוכ פו; צ״ט. א•; דעד צוקונפט װעט זיך יע־ קינא כר־-טפק נאך טער אנטוױקרע; און פארפורקאטענע;. טיװעט טיט דעי־ נרעטטעי־ ׳כינערק״ט קענע; איכער״-״קן אויפנענו- טע:ע כירדער טעכטיקע דאדיא-קינאט װער; געכױט װעד;, װאט װער; דורך דער רופט איכער׳טיק; כירדער אץ קראננע;, אץ טיריא-;ע; אץ צענדריקער טיר־אנע; ײער; אץ דעדזערבער צ״ט אױפנעטע; ראט זערביקע כירדער״כי-דעדנדיק כוך (פאדיכיט״ט זיך, אז דעדצו טע; טוץ אנײענד; א; א נ ט ע ר נ א צ ׳א נ א ר ע װעיט- אך;, אץ אפיכיד דערנענטערט זיך כאטת די צ״ט, ײען אונ-;־אפ״כע צ״טוננע; אץ זיעורנאר; װערן אפטרעט; זייער ארט ״ ג׳־אנדיעזע, ארײערטרעכע פאנא-פירט״טע ראדיא-צ״טוננעזר אכער נ״כיט כרויז ד• טפערע פץ כירדער װער; זיך די דא- פאטאכיכער דערװערב;. אױך די טעקטטן װער; ז״ דינע; װי װונ־ע־רעכט, אױטערגעװיינרעכט יטטערט זיך אבער פאד, אז אייער פאטאטעקםט איז פארקירצט אוי־ א הונדערטי אז איר קענט דעט טעקטט קאנדענטיר;, קאנצענטדירן ד• ז״טרעך אץ א טיניטוכ פץ ארט -- אץ איר װעט רא; כאנד״פ;, װאס פאר א קאיאםאי; כאט״ט די דאזיקע טיקדאפאטאט װער; עט האכ; צװייכץ די ארע א־כעריקע פארטע; פץ צוקונפט״ק; כיכריא;. געװ״נטיעך פא־יכיט״ט טע; א־נטער; װארט טיקראפאטא א נא־טאי־ע פאטאנראפ־ע, װאט װ״זט אונז א פירפאכיק כירד פץ טיקראטקאפ״כיע אכיעקטץ ןטיט אנדערע װערטער: א פיקטירט היר־ דער עעװדיק עריכיט װאכ װע־ טיקראטקאפ,. טיקע; אכע־ נעיכיע; פארקערט; אניכיטאט א נארטארע פאטאג׳־אפיע פץ א טיק׳־אטקאפ״ט; (ד ה. יעטארק פארקרענערט;, דורך א טיקראכקאפ זעבא׳־;) אכיעקט, האכ; טיר א מיקראטקאפ״כ• כירד פ׳ץ א נא׳־טאר; אכיעקט אץ ראט דאזיקע יעצטע קענען טיר אויך רופ; ג״קראפאטא ד• אידעע צו כאנוצ; טיקראפאטאט פ׳ץ טעקסט;, האט דאם ע׳־יכיטע טאי א־״טגעזאגט סיטפטא; (5;>18). זיץ נעדאנק איז אכע־ געװע; אוטאויטפירכאר צוריב טעכנ״עע סיכות פץ דעד דע-׳ טארטטיקער פאטאנראפיע-קונטט (ד• קערנדרעך פונט זירבערזארין אץ די פאטאפיאט; זענע; צו גרויט נעװע; פאר טיקראסקאפ״עע אות־ותן. נאר א דאנק ד• א׳־כעט; פץ דראגא; (1870), װערכער האט ז־ך דערצו כאנוצט ט־ט א פירכאד; ט־כ־טאנץ טיט נעװאר־ טיק-קר״נ־נקע קערנדרעך, האט טע; ענדרעך נעקריג; די טענרעכ- ק״ט צו פראדוציר; טיקרא-טעקטט;. די דאזיקע טעקסט; זענען ־ראקט״כ־ כאנוצט נעװאר; נאך בעת דער פראנצויז״כ־-דייטיכיער טרהטה (זז־״זאס, װע; די באראגעדטע פאריזער האב; זיך קא- רעטפאנדירט טיטץ איכע׳־יק; פראנקר״ך דורך טיקרא-טעקסט;, ײאס זענען פאנאנדערנעיכ״קט געװאר; דורך קריגס-טויב;. נעװיינטרעכע כרװו זענע; פאטאנראפ־רט געװאר; אויך א קאראד״עער פראטע, װאט האט אנטהארט; גאנצע פופצ; הונדערט דעפעיכץ; די דערהאר- טענע פאטאגראטע; זענע; דערנאך פרא־עקצירט נעװאר; אויך א טקדענע (א פראכער יכיטה, אוי־ װערכן טיפדאיעקצירט ריכט- כירדעד) רודך א פארנרעטעד־ראטפ. אויך אזא אופ; האט טע; ט־ט ווו. ביבער־־אפאדאטן חץ יע:<כ ציקונפב, פארנעכיעז א .'."נײירן א״ט ~י נ י נ ע ר- א £ א ״ א ט ן ר<~ צײז פד; נ,—יאו איז איכע-צ־כעכ;;ע־אנקע; או; אירעע; א״• א פיקכידען איפ;. אבעד א־נזע־ע :י״עט א־בעריק-פ־י־קאטע רויטיב -ע״רויפ; אונז;ייטט צו ־טאפ־ זיך קעבע׳־־ע פא־נ־ען פין ביבי־אן. און רא קיכוט או;ז צי־ פא~בױי*צי<~* אינזע~י< אויפנאב־פע״קיינ!;* פאייצאיפן א*:זע-ע הױטיב אין;עפיין. א ראנק דער בעבניק װעלן ב״ר קענען ריבטיקער פיקבירבע־ פא־בי״טע״ן רעב ביכבעב פון נעראנק־איבערנעבן. ראב װעט;עבין ױערן רויך צױ״ פא־כוען פין ביבע־-אפא־אב־ן: פאנא- :־נע־ף אין פ א ב א ב י; ע ר 2• ו. ביבער״צע פאי־ב. אױ;עװען ראב דינריעבע רער;. ה;ב רי ראזיקע פא־ב איז מנורי נ״צב;עװען ביבע־״צ, ציריפ איד נ״צט פ־קבירבק״ב אי; צ״ב אין באנ־ענעצב א־ן *צבה, דאב ז־ פונרעבב- װע;ן גע״־פירב א יױבביקע דאר אין רער;עיציבבע פין כיענב״־רעבן װעט : זײעי־יע ־ ע י ע ב פאי־־ י א־־אי־בע א־אבאה; האב; דיב ז״ױ־נאי״ן רי;הייע< ינזערע הימביקע צ״בי-נע, א.'ו זערע 1 ־ידננ זײערע איד<ען; האבן ד י נ ד ר ע ך פ־אפאנאנל פא־ ד זענען געװען רעבעריקע דרעכע הע־אררן או; ברובאדור; קאנקורירן נאך *צבאיק אי־ ביבער אי; — אפירו א־צב ז־ק< : פ״צע ביבער. צי פאר־ ־ע־עב אין פא־ב־א;; דיב;־א א נוצ ר״ענע; בע׳־עבריבב״צע; נ״בב אונזע־ע בעאבע־ן ־אב פאבא פארזאדרוננע; או; די־ קאנקו־יי; דע; ני״־ב דארע־נע -י <-) י <) י״בע־אביר׳■ או; אינזעיע פא-יעזו;;ען, עפגברעבע יעקציעב, קא;- פערעגץ-בא־יבב;, ״רעבעריקע צ״ביינגע;,־ — צ־ זענע; ז״ נ״צב רי־ זיקע קװאין פין אקבוערן;עראנק-אויבררוק׳ אבעי;אך ארעטען זענען זיי;אך ארץ נ״טב ק״ן ב־כע-; ברה-^י־-יױז פא־־־נען זיי א;אנץ באנ־ענעצבן א־ב און צ״ב ב־ק־בען ״בוין אבעי א״־ אכיתע פאנא-ב־בע־ ־אב רו״בב, אפא־אבן, װאב װערן אזויצ־זאנן ״פא־ביבע־ך רי בװריעבע ױי־ר אין װךיפ־קב־רבע נ״נ־־עבע ־״־ ב־זענען ד־ןיאפ־ט פא־אן;אנצע;־אדאפאן-ביפיאבעקןן;;, װו ביװערן;עזאטרב ניובבע־ן פון פאריצ*יר*ענ־ע איריאנ״ען, בפעציפ״ציע ריערגבא־בן אין;אנצע אוצי־וה פין פא־קיא־. ריעצבנב ז*<ניען ביר *ע־ות פון א;י״עריע־, פירקאדערעד פא־ב פי;ב קראננפוך - ר־ע־ ק־אנג-פײב. ר״ב״עע, אדע־־קאנ״טע און אנ־ע־ילענר״צע עקבפע־־דענבן ראבן ר־ ר־עצבע יאי: אנבניר־ ביק;עי־עזב ־אב פ־אברעב פו; פייד״צן ״פאבאגדאפירן־• ־י קראנגען. רע־ קיא;; ודערב פאבאג־אפ״צ פיקבייב אויפ; פײנ א־; פא־ב פ־ן ב״אר״עריקע *צב־יב;. ר־־ך רי;ערעי־יקע בעכנ״צע אפא־ ראבן, באי־־דען זיך פון רי ־אזיקע אידר״ענבארע ,אבער זעבארעו ב״אר״ע-״בב־יבן, נוב-נעהע־בע קיאנג-ר״ר די־ קענען זיך ר״בב פאי־יטבעי־ז ראב;־אנ־יעזע ײינרערבא־ע בייר פון ד*ער;אענבע־ ראדיא־בץעיעפאנע;. ־אב װעב^ב־ענגע; א דעבביק; אויפ״עװוננ פון ק־אננ־יוך (פון ניינירון ץא*: :•א;ע=ק־אנ;). ־*יגט־יוך אריע־ פאטאנ־אפ״דע־ יוך (פאצאש— 1) פאנא־־וך ׳װ פאבא־בוך אוי א; אפאראט געקאנט רײכט לײענעץ די אובורײענבארע ער היר־ ן:) לײען רעב א־ביקל פון א אל-ע־ין: ״א;ײעי אננ־י־ אויפן ״א;טא־אניע פ־ן ראדעי:ע פ־א:צ,*יזי*דע דיבגיעי אוי־ . נ־אכזאפאן־ פייבעב! יע:ץ איז אבע־ א קלאנ־א־ציקל אויפן או:בעיגא;נ פון היװטיקן בוך — ־נבז־י :י״צצ אין הבבב כזיבן אפכויבזיב״ײבן דיײבטן בליק אין דע־ צוקו;פצ פו:ב כהבי פון דער דאזיקער אר־עט. — איבעיזעצער נז. ג.