Literarishe bleter · 1929-12-20 · 51 (20.12.1929) · p. Seite 1004

זײס 1004 *?\ס<זר8ר'שזז 3?זזסזזר נזס. /5 (294) ם ש ה ע ן? י פ / ןן י? נ ע בער באראכאװ אלס מיטארבעטער פױ ל־־וח ,קדימה״ <זנ? זײן 2/־סעד יאדזגײפ) (תרעיב — תרע״נ) אויח ײדיש. די צעצטע אויםנאבע איז אבער קאנםיםלןירט נעײארן <זע מיין בראשור ״לוחות אין אונזער ליטערא־ טור פון מענדעצע םוכר ספרים ביז דער הײנטיקער צײט. םארצאג ״ארטנײ״, װימע. 1929). ־ נעבעטן האב איך בײ באראכאװן אן ארטיקצ װענן די ײדי- *עע אינסט־טוציעם אין עםטרײך. אוי? דעם האב א-ך באקומען פון באראכאװן פאלננריקן ענמ- פער אויך ײדיש: —״װיז 18׳,1911.5.31. נעיצזעצטער הער ־עאאיט! א״ער קארטצ האט מען מיר ערשמ איצט איבערנענעבן און דאם ביכא פון לוח ״קדימה״ האב איך באקומען מיט עטאעכע טענ פריער און ני׳שט געװוסט, װאס מיט אים צו טאן. דא אנטשמײט א נרויסע אומארד- נרננ, דער עיקר צואיב דער פארװאא-מהומה, אויב מען ׳ערײבט מיר נייעט אויך מײן אדרעם,). מ״ן אדרעס איז: 1 11׳\\ ח16^\ ,18 .ז ,2 .ז}ז£6ח11<!13־1 ,״וסו)פסזס8 .8 ״איר פאראאננט, איך זאא אײך תינןי צושטעאן דאם מא- טעד־אי; אבער דאס איז אחאוטין אוממענאעך. קודם כא פעאן םאר עסטרײך בכאא װעאכע נישט איז זאמאבאריכטן איבער די ײדישע מוםדים,• צװייטנס פירט זיך דאם רוב די טעמיקײט אזוי אומםא- ־אנטװארטאעך, אז קײן נעדרוקטע באריכטן קען םען נייסט קריגן און מוז מען אדער רעדן מינדאעך מיט די רעדא-פירער, אדער זוכן די באר־בט;, װאם קומען װען נישט װען ארײן צעװארפענערהײט אין ד־ צ״טשריפטן. און אז איר װעט נעמען אין באטראכט, דאס צואיב דער װאר־קאמפאניע איז אצינד זײער ׳סװער אויפצוזוכן די מענט׳ס;. און בין דאנק דער זעאבער סבה אויך באשעפטיקט מער װי נעװײנאעך, װעט א־ר אײכט אײנזען, אז פריער װי אין א משך פון דרײ װאכן קען א־ך בשום אופן אײך דאס מאטעריאא נישט צו- שטעאן. דערצו קומט נאך צו א פערזענאעכער צופאא, װאם איך מוז טיר גראד איצט זוכן א נ־יע דירה, — און דעריבער איז מעגאעך, אז דאם װעט דויערן א נאנצן חודש. אויב איר קענט אפװארטן, װעא איך אײך דאס מאטעריאא באשטימט צושטעאן ביז דעם 1 ־ואי נײעם םטיא כיװעא זיך נאטיראעך, באמיען נאך םריער, אבער קאװירן קען איך נישט. עם טוט מיר זײער אײד, אז צואיב דעם זאאן זיך אפציען דאם ער׳כײנען פון אוח, נאר דער ענין אינט נישט אין מײן רשות. ״װאם הערט זיך מיט אײערע זאמאביכער ״פאאק און אאנר״? דאס ערשטע זאמאבוך, און הויפטזעכאעך די ארטיקאען םון אײך. נרינבוים. בעא - דמױן און בעא - מחשבות, איז װירק- אעך נעװען ד י ש ע נ ם ט ע ע ר ש ײ נ ו נ ג אין א ו נ ז ע ר פ ו ב - א ־ צ * ם ט י ק . עם װאאט זײן א נרויםער שאד, װען צואיב אויםער- סעראעכע םבות זאא ז־ך אפשטעאן א״ער אונטערנעמוננ. איך דריל אײך די האנט. ב. באראכאײ. איך בעט אייך גריםן די ה״ה ב. א א־ן י. א נאאדבערנ און דרויאנאװ״ באי־אכאװ האט דעם ארט־קא (אויף רוסיש) צונעשיקט צו דער צײט און ער איז נעדרוקט אין דער רוםישער אויםגאבע םון אוח ״קד־מה״ פארן ־אר 1911׳-1012 (תרע״בן. אין דער הקדמה צום אוח איז צװישן די מיטארבעטער אננערופן דער נאמען פון ב. באראכאײ אלם מחבר פון דעם אויבנאננערופענעם ארטיקא. דער ארטיקא ניט א באנרי־* װענן חל יידישע ארגאניזאציעס פון רער רעמאאטיקער עםטרײך. אנהויבנדיק םון דער ״אאיאנץ״ און ״אוניאן״ אאפ איאימעפרישע און ענדיקנדיק מיט די װיכטיקםטע א־נםטיטוציעס פון אן ארטיקן כאראקטער ,) דאס קאיסל איז געווען געיסיקס אויסן אדיעס פון א װינעי דיינדעייסס אדעי איגאניזאגיע דער ײ־נעי פעדיאר אין באדאכאװם אעבן (1908 — 1914) א־ז נעװען א באזונדערפ אינטערעםאנטער און כאראטעריםט־שער פאר זײן נאנצער װײטערדיקער נ״םטיקער אנטװיקאונג א־ן װין האט בער באראכאײ אנטװיקאט א פ־אז״טיקע טעט־קײט. האט דארט פיא נעארבעט א־בער ז־ך אא״ן, ז־ך פאר- ט־פט א־ן נײע פראבאעמען פון בר־־טערן אאנעמײנעם און ״דישן אעבן און האט אננעהו־בן צ,י ניי ארי־= נײע װענן צו דער ײד־שעד װיםנשאפט. זיך אפגעבנד־ק מיט דער ערנםטער פאר׳עוננ פון דער ײד־שער ׳םפראך און אי־ננד־ק נרונט-שטײנעד פא־ דער ײ־־שער פ־יאאאג־ע א־ן פ־אאיאג־׳עער ביבא־אנראפ־ע אכער גדאד דעד דאזיקער פער־אד פון בארא־אײס אעבן איז דע׳־װײא צ־ם ײײנ־קםטנם יאקאנט, א־ן דעי א־טע׳־אט־ר געפ־נען מ־ר װענן א־ם במעט װ־ גא׳־נ־שט ז׳־בםאכ מאנאנדאפ־ע, דאם נעוו־סנהאפט־קע און א־בנד־קע װערק (בע־ םא׳־איאװ, ז־־ן אעבן און ש־אפן ערשטער באנד, פאראאנ ״א׳־בעטער-הײם״, ווארשע, 1020, — סיא־ז א׳־וים אויך א צװייטע א־־פאאגעו, נעמט א־ום בא־איא־ום יעבן נאי ביזן ײ־נער פע׳־־אד א־ן דער פ־עאי-צ־ונ־םט־׳םע־ א־־םנאבע פון באראכאײכ שר־פטן, װאכ א־ז איײם א־ן אמעד־קע ,עד׳םט׳ער באנד, נױ-יארק, 1920; צװ־־טער באנד — איקװ), נעפ־נען מ־ר באו־ז אין ערשט־ן באנד עטאעבע שודות, װאם דעימאנען דעם פעריאד אזוי ש־רײבט דא־ט א װאי־נער פאיננר־קעם• ״פון לראקע א־ז באראבאװ אר־- בערנעפא- ק־־ן װין, װ• ער א־ז נעװען אײנער פון די דעדאקטארן פין ״ראם פר־־ע װארט״ און האט אנטײא נענומען א־ן דעם פארזוך צ־ פא׳־ײנ־קז איע ייד־שע םאצ־אא־םט־׳םע פארט־יען. ־א הויבט עי אויך אן <■־ ׳םטוד־רן פייאאאניע א׳־ן פאר־נטע׳־עם־רט ז־ך מ־ט דע־ אויכפארשי־ננ פ־■ דער ײר־שער שפראך און מ־ט דעד נעש־כטע פין דער ײדישער א־טע׳־אט־ר און פון דעמאאט אן נ־ט עי ש־ו־ן נ״םט אוי״ ז־יז א-־בעט או־י דיעם נעביט״ דעם נעהער־קן מאטער־אי קענען מיר דערװא׳־טן פין זר־בםים צ־וײטן באנ־. װעיכע־ א־ז נאך ביז איצט ני׳םט דערש־נען א־ן װעאכעד ־אײ או־טן צ־זאנ פון מחבר (אין דער הקרמה פוז ער׳םטן ־אנדן נ־א־ ״ארומנעמ׳ען בא־אנאװם פייז־־טיקע וו־םנ- ש־אפטאעכע און פאאיטישע ארבעט א־ן ווין״. ד־ פר־כטבארםטע ־א׳־ן פ־ן װ־נע־ פע־־אד זענען בי־ כארא- בא־ון נעװעז ד־ יעצטע פ־־. געיעבט האט באראכאװ א־ן װ־ז א־ן גארנ־שט־ קיין אײכטע מאטע־־עיע באד־ננונגעז א םך צ־־ט האט ער נעמוזט אפרײםז או־ה ש־־־־בן פא־ש־־דענע קא׳־עםפאנדענצ־עם, א־ן דער האנאראר פאר די דאזיקע א־בעט א־ז גע־וען א וו־כט־קע־ ט״א ניון ז־ין ב־ודזש־עט ע־ האט נעש־ר־בן ז־־ער אפט אין ״יאזםװעט״. דערהויפט א־ן ־אד װסו, בעה ־־ ײאאן א־ן עםטרײך, און א־ן ־אר י־חװ. אפריפנדיק ז־ך אוי־= ־־ װ־בט־קםטע ע־׳ם־־נוננעז פ־ן ״ד־שן א־ן אאנעמ־־נעם פאא־ט־׳םז יעבן א־ן עםטר־־ך. םפעצ־עי א־ן נאי־צ־ע. און באהאנד- יענד־ק ני״בצײט־ק א ־־־ ־ו־בט־־קע פובי־צ־םט־׳םע א־ן ײ־םנש־אפט- אעבע ענ־נים אט א־ן דעב דאז־קן ־א־ װחן האב א־ך א־ן גאמען פון דער רע־אקצ־ע פון פאײאנ ״קד־מה״ ז־ך געװענדעט צו םער בא׳־אבאװן ע־ זאי מ־טא׳־בעטן א־ז דער או־םנאבע םיהאט ז־ך געהאנדאט װענן דעם אוח ״ק־־מה״, װאם א־ז דאז א־־־םגענעבז נע־ואין א־ז װ־ינע. א־ז גע־וען ־עדאנ־רט פון ב. א נאאדבע־נ א־ן מ־ך א־ז א־ז א־ם האבן ז־ך באט־־א־קט. א־ן מ׳םך פון ז־־ן דע־׳ם־־נען. אים מ־טארבעטער ב א נאי־בע׳־נ. בער דאטנעך יער בא־אבאװ, ־צהק נר־נבו־ם. ־. נפןך ב ־פה ד״ר ױםק אור־א און מ. ש־אי־ט דער אוח א־ז נעװען בש־עהו ז־־ער פאפואער און ז״- נע ־עראעך ב־כיעך ׳צו חן—,קן דרוק-בו־נז) פאענן זיך פונאנדער- נ־־ז א־ן עטאעבע צענדא־ק טו־זנט עקזעמפיא׳־;. ער א־ז א׳־׳־־ם א־ן וויינע פ־י־ ־א־ ןהד״ע — ת׳־ע״נו או־•־ דום־־ם איז צװײ ־אר