Literarishe bleter · 1929-12-06 · 49 (6.12.1929) · p. Seite 953

?יעעדזןדיישע 3?סססר גום. 49 (292) דפ 3^9 ז ז י, (סיעציעל פאר די ״ליטעראיייטע בלעטער״) ד׳־ד א. ק ד ־*? נ י ק / ג י 7• ־ י § ר ק ע ד א ו (ד'א?#ג צװ'^ן_א\םרײבער צײםוגג) זינגען ברויז רידער, יעפ־ר; אײױ דער ציערע, דערצײר; גיעיסױר״ או; כאנצן, װע; עכ קוכובי ־י ׳טטינוונג איבער זײ. די ׳טטרעננע ״פרוי אויױ עקעבי״ זיצט אוי־ א דזויב; יטטור -- או; ז״ אדוב איר זי יעװיינט נעװ״נרעך. זי קוקט א־י־ אידע ״קאװאמיר;״ נויט א יטכי״כ? אי; אויג. א •;■יכ״יכר פו;' הנאח, פו; ח;, אבע־ או־ך פו; א יעטיר;, פארבארגענעב ביטו?. זי װייבט - - דאב זענע; כוענטיט;, װאכ חאב; נייטט קיי; יטוט ארט א־; רעב; א חוץ ב״ איר א•; יטטוב. זי װ״כט - א־רע קאװארי־; זענע; הירפראז, װי ק־נחעך ראזט זי ז״ ארויכ פו; אירע חענט, בר״ב; ז״ אריי; או; פאד־תוטט, װי קריינע קינדעך ז״ קאנען נייטט טעך װ־ יכפינע; טעשױת, װי ז־ננע; ר־־עך או; װעד — א חוץ א־ך ־ע־ פאנטאםטיישער פרוי אויף עקעבי — דאר־ האב; ח־ ר־חער או; ד־ געיכ־בט;;• — או; ז״ - רי קאװאר־ד; װי־ב; עכ או־ך. או; זיי רע־ װארטיח פו; צ־־ט צו צ־־ט, װ־ר; ז־ך באפר־־ע; פו; ז־־ע־ ט־דאני־כער בארעבאסטע -- װיר; ב־עב; ד־ ק־־ט אבער בר־־ב; בי־ב זוער;. זיי האב; אויך טורא פאר דער װ־־טעך :■־ו־כער, קארטער װערט, ז י: אט װאם1 א־ך בי; עכ די ארטע פרוי פו; עקעבי או; אי־וב ט־ר ד־ קאװאר־ר;; או; ז־בער גרו־בט א־ך אז א־ר פערזענ- רעך זענט דער ״יעכטא בעדר־ננ״ פו; רעב ראגעררעפ-כן ראטא;— אט דער װירדער, אװאנטור־כט־יכעך פאעט־יכער כ־ענטיכ, װאכ האט ריב ארע פדויע; או; ארע פדויע; האבן אייך ריב. עס קאן זיי;, איר זענט גערעכט־ . ־ערנפארכ, א־ן דעב עני; ״קאװאריר;״ װי־סט א־ך אז א־ן תוך ראדף א כ־א־ערנע בארעבאבטע, א צ־־טונג פון דעד ח״נט־קער צייט, נארנ״כט חאב; א״ך און א״עחס נרייכ;* איר חאט געזאגט א גאנץ ר־בטיק װארט; די פערדער אקער; אנ־ דערע, או; װערדער האק; או־כ או־ך אנדערע. א־ר — װאס איז א״ער עובדאל װאם א־ז א״ער פונקצ־ע. אייננטרעך זענט א־ר ראך א ירויכת פו; דעד ארטער צ״ט יכר״בער בכרר — רעד נאנצעד מין — און בפרט יכרייבע■־, װאכ ״אדבעט;״ פאר א צייטוננ. אד- בעטן? ארצדינק הייםט ארבעט. א־; תוך — זענט איר ראך א; איבעריער ערעכוענט. קוקט זיך א־י; א־; רער טאדעדנער װערט ארצדינק האט זיין פראץ, זיי; באיכט־נװננ, ז־י; רארע. װ־ אי; א טאיכין. האט איר אטאר געזען א טאיכי;, װאכ זאר האב; א רעדערע ארער א ׳כרייפערע — גראט אװי, פאר ׳כ״נקייט־יױעג; אדער צו- ריב פאנטאזיע? אבער אפירו אין א רעבעדיקן ארגאניזב — זענע; ני׳כט־א און טארן נייכט זיין ק״ן איבער־קע, ק״ן אוטפראדוקט־װע ארגאנע;. או; אויב עכ א־ז רא אזא איבעריקעד ארנא; ־ א ירו׳כה פו; אטאר — װי דער אפענדיקס, יכניירט מע; א־ב איי־כ ביי דעד עריכטער גערעגנהײט. עד ־כטעדט דעב נא־טאר; נאנג פו; רעב אד- גאנ־יכ; רעבן. א־ך רייק; נייכ־ט־. אנ־אר, א־ן ד־ צייט;, װע; ד־ ״פרעםע״ א־ז נעװע; ברויז א־ן איר ױננט, ראטאנטי־כ און פארחרומט, װי ד־ ױגנט — דעטארט האט איר ״קאװארירך געהאט באטת א פונקציע אין דעד װערט. דאס פארק א־ז נעװען ׳כטוב - חאט א־ר גערערט פאר איב די טאםן האב; נעהרומט ־י- האט א־ר געזי־נגע; צו ז״ א װינן־ריד ארעד א; אי״פװאך־ריד, װ־ אטאך א־ר פרעגט זיי; אפט, װי דער ׳כאנטעקרעך דעד הא;, װאס קוקודעקוט ב״ב זונע;- אויפגאננ. װי ׳כאנטעקרער האט איר או־ך געמי־נט־, אז די זון נייט- אי־יף — צוריב אייך. ראכ א־ז געװע; אי־ער א־רוזיע, או; או־ך די איטזיע םון דעס רעזעך װאם זענט א־ר היינט? אין א צייט, װע; רי ערר קריננט, װע; עס טומרט זיך ארום אי־; ארוב, װע; די טאכ; זענע; נעװאי; רעדעװדיק און דאם פאלק האט יכוי; ק־י; הרומות נייכט טעך װער חאד־ אייןךי װאס א־ז א״ער רעד;, װער הערט א״ך און אטאר - ־ א־ך געדענק נאך — געװע; א זיכ־דנאר־םט, װי ארטא; קאפעיי ארע־ אנרי רא־כפאר אין פראנקר״ך, ארער בערנע אין דייטיכראנר, אדער האראם גרירי און דאנא א־; אטער־קע. זיי זענע; נעװע; די ״װארט־ פידער״, די מייגוננ־יכאפעך די טאן־געבעך ״זיי האט א נאט גע- ער — א מיטליאריקער. דאס יסיגזער ביסל האר דורכגעצויגן מיט זילנערנע פעדעם. נערװעז, און יסםייכלט ביים רעדן אירא־ גיש. ריאלט א בוקעט בלומען אין דער חאגט. זי אומבא־ ־סטימטע יארן, אי־סבאשטימט אוי־, צי זי איז ע״ן אבער זייער באשטיםט איז די געדיבטע רויטע רויטע, רויטע פארב אויף די ביזקן און ליפן, און די װייסע אויפן עטערן און דער נאז. ער: גוט-מאדג;, טאטאדא; פר־נצעסי; טאטארא; א־ך גרא- טוליר אייך צו אייער נעבודטםטאג. צום װיפ־רט;? ז י: ארטע װיצ;. אויסגעדדאיכענעד ׳כפאכ. יעדנפארס, א דאנק אייך פאר אייער או־פטערקזאמק״ט או; פאר די ברומע;. אבער פארײאס רופט א ׳־ ט־ך גאר טאטארא? ארעד גאר פדינ- צעםין טאמארא? ער: פארװאם? גערענקט א־ר נייכט די רענענדע פו; דער פרינצעסין טאמארא? די פרינצעםי;, װאם א־ז געזעסן אין א־ר ׳כראם אויף א יכפיץ בארג איבערן ים, יערן טאג האט זי פאדראננט א נ״עם געריבט;, און אויפן צװייט; מארג; ארונטערגעװארפ; א־ב אי; ים ארײן? א, טאמארא; ז י: איר םיינט איר זענט א־ראני׳כ, אבער א־ר זענט רעבעד- רעך. איר דערםאנט מיך םיט א״ער ״א, טאמארא״; א; א דראמע, װאם איך האב אמאר — איך געדענק ׳כוין ני׳כט װו און װע; — נעזע;. דארט האט אויך א; אקטיאר געהארטן אין א״ן פאדגראצן מיט די אויגן, פארקאיכער; די ריפ; אי; א זיםן יכמייכר — אי־; אויםרופ;: ״טאמארא1״ ז־יט נייכט טעאטרארייכ או; ני׳כט מערא- רראמאטייכ. איך בי; ני׳כט טאמארא, ני׳כט קיין פריגצעסי; - זייער װייט דערפו; — או; איר זעט מיד גארני׳כט אוים װי א רא- מאנטייכער נעריבטעך א־ך בי; א בארעבאםטע, א; א׳כת-ח־ר, א פארדינערי; — או; איר זענט מיינער א; אנגע׳כטערטעך נייכט מעך צו ײאס ראמאנטיק׳. ער: איר זענט אפיכר גערעכט, מאדאם. געװיפ, א־ך ב־; נעװאר; אביסר אבםורך א־ך האב פארנעם;, אז אונזערע באצױנגען זענען זייער פראזאי׳כע, זייער גיבטערע, א; קיין ׳כום צומי׳כונג פון נעפיר. איך בין, הפנים, יכו•; אויף רער יכװער פון ערטער או; ײער סענטימענטאר. או; װייסט איך פארערטע, מענער זענען מער סענטימענטאר, װי פרויע;. זיי בינד; זיך ־צו, ז״ נעײיינע; זיך און עם װערט זיי זייער יכװער ז־ך אפצוריים; פון א; ארט, אדער פון א; ארבעט. און נאך מער — זיי זענע; אזוי פארריבט אי; זיך אריי;, אז זיי װירן תמיד זוכ; א זי;, א הענער; או; טיפערן — אי; ארצרינק, װאם זיי טוען. איך האב, נאטיררעך, געמאכט איינעם םון מ״נע יכלעכטע ײיצן. איך װיים, אז איר זענט נייכט קיי; טאמארא, ־ ־ איר ני׳כט קיין תמר או; איך ני׳כט קיין יהודה. אבער איר װייםט, אן װאם איר דערמאנט מיך — אי־ן איך גרויב, אז דאם מאר װעט איר מיך ני׳כט באיכורד־ק; אין כענטיםענ- טאריטעט און מעראחראמאטיזם. געדענקט איר די פיגוך װאם םערםא ראנעמעף האט אויפגעמארט אין איר בארימטן רירישן ראםאן ״יעםמא בעררינג״? די פיגור פו; דער ״פרוי או־ף עקעבי״-- רער בארעבאםטע או; קאפריזנער ראמע, װאם האט זיך ארומגע- רינגרט מיט ״קאװארירן״? א װונדערבארע פינוך פאנטאסט־יכ או; דאך אזוי רעבנסנעטריי, דיבטוננ או; אמת. די פרוי, װאם איז דורך או; רורך פראזע, װאכעדיקייט, אלצדינק איז אויםגערעכנט, יעדער ׳כריט אי; איר רעב; האט א וי; און א צװעק. אבער זי האט זיך ארומנער־נגרט מיט ״קאװאריח״, םיט א נאנצער מחנה פון קוריאזע מענטיכן, פו; אייגנארטיקע טיפן. זיי רעב; אין איר הויז, זיי עם; פון אירע ׳כיסרע; או; טר־נקען פו; אירע גרעזעך זיי פירן, אז זיי זענען אפהענגיק פון איך אבער אויך, או זי קאן ני׳כט רעבן אן זיי. דוכט זיך, װאס טוען זיי פאר איךי זיי אקערן ני׳כט די פערדעך רייניקן ני׳כט די װעלדער — זיי