Literarishe bleter · 1929-12-06 · 49 (6.12.1929) · p. Seite 952

׳סעדזןדיישע בלסססר 011. 49 (292) 1ײ3 ״יאכיבעכיי קענן אוקראינע דעם איצטיקן רעדאקטאר פון ״די רויטע װע?ט״ ןד. ה. ׳ט. עפשט״נען — נ. מ.), ה$ט זיך כי?עװיטוטן צו־ געאײלט אויך אונטערצינדן א קנײטה פון יענע ״באמבעם״, ט#טער װעט עם אים ברענגען רעאביקיטירונג...״ און אזוי װי אין דעם ענטטער צו אלט׳םוקערן טראגט איפ עפיםטײן צו א ״פעקדי זינד און ׳עטרויכקונגען, אזוי אויך רא איז ׳ם. עפיטטײן ני׳םט פויק און ״פארט אים ארײן״ מיט א פעקי הטאים. מ. רעװיטאן װארפט פאר עפ־םטײנע;, אז ער נײט אין ״די רויטע װעקט״ ^װו, װי געזאנט,?עװיטאן איז איצט א מיטנציד פון רעדקארעגיע) אויף א גליט׳עיקן װענ,׳ און והא ראיה: נםתרס, ׳עעכטמאנס, א. קאהאנם און קיפניםעם זאכ;, װאם זענען געררוקט א׳ן די רעצטע נומער;. זאנט צו ז־ך עפ׳עטײן: שראגםטו מ״נע נומער;, מיט מײנע זאכ;, װער איך שראגן דײנע נוםערן, מיט ד״נע זאכ;. או; עד פרעגט רעװיטאנע;: ״האט כי רעװיטא; נייטט געדרוקט א־; ״די רויטע װערט״ נםתרך־ געדרוקט.״ אין אט דער נםתדס זאך האט דער ״פראריט״ ״שיעור נישט אויסגעטייטשט קאנטרדעװארוציע״. או; אזוי או־ך םימ ק־פניסעם זאכ;, װאם רע- װיטא; האט;עדרוקט אי; ״די רויטע װערט״. און עם גייט א ראנ- געד צעטר פו; אזערכע מיני ׳םטרויכרוננע; פו; מ. רעװיטא;: ער האט נעדרוקט א; ״א־דעאראניש-־םעדרעכע״ זאך פו; ק־פנים; ״אויפ; װיהא;״. עד האט געדרוקט נח רוריאס דערצײרוננ ״אונטער א ראד״, װאכ רײענער זענע; נעװען נייםט צופדידן מיט איר 'טענדענ׳?. או; דאנ־ערכ ״צוריק״. און עם פרענט ׳ם. עפ׳םטײן זיגעריש; ״װאכ הערט זיך מיט ׳ם. הארקינם א רײ רידער, דורכגעדרונגען מיט נא־ צ׳אנאריזם או; קרײנבידנעררעך-אינטערינענטישן פעםימיזם, װאפ כי רעװיטא; האט געדרוקט א•; ״די רויטע װערט״? (?אננ רעב; זאר ׳ם. הארקי;, ער שטייט עפ׳םט״נע; אין זײנע נויט;, םײ אי; זיי; קאמה קעגן ארטיםורער; או; םײ קעגן רעװיטאנען — נ. מ.). או; עם טענהט װײטער ׳ם. עפ־םט״;; ״אט האט כי רעװיטא; אונ- טעד ז׳י; רעדאקציע נעדרוקט אין דער ״רויטער װעלט״ פרץ מאר- קי־םעס ״הכרים קוםטאר;״, װאס האט ארויםנערופ; א הײםע דיפ- קום״ע א•; אונזער פרעםע צוריב זייער ני׳םמנעזונטן אידעאראגי׳ם; מאמענט. כי רעװיטאן האט ני׳םט אייננעזע; דעם נ״םטנעזונטן ערע- כ״ענט פו; ״חברים קוםטאר;״ או; ני׳םט באנרייט זיי מיט קיין ־םום כאמעדקונג... ער׳ם׳ט נאכדעם, װי אי; אונזיער פרעםע האט זיך אויפ- נעהו־בן די דיפקוסיע, האט כי רעװיטאן גענומען ׳ם׳ראג; ער-חמא״. און ־ם. עפ׳םטײ;, װאם איע װארפ; אים פאר, אז ער איז װײניק א׳ב־ערקרײבעדי׳ם או; ער איז א רעכטער ״אפנויגער״, זאנט אוי־ רעװיטאנע;: ״כי רעװיטאן איז ־םוין גאר שװאך געשטאנען אויף דער װאך פון אידעאראני׳םעד אויסגעהארטנקײט...״ און ׳ם. עפשטײ; כארימט זיך: ״די איצטיקע רעדאקציע פון דער ״רויטער װערט״ (דאם מ״נט טאקע ער, ׳ם. עפ׳םטײן — נ. מ.) האט נענוג קאמו- ניסטי׳טן מוט און נעװיס; צום אנערקענען אירע פערערן און זע; װײטער זײ אויםצומײד;. כי רעװימאן האט אבער אםילו רערויף ק״; מוט נייםט. אר׳ז, װאם ער האט געטון, קומט ביי אים אויס, איז כיםר וי׳םר, או; כדי צו פארדעקן די א״נענע נראבע מעות;, קריכט עד עם אויף די נר״כע װענט מיט ז״נע כרוםרשט פרינ- ציפיערע טענות, אז די איצמיקע רעדאקציע פירט ״די רויטע װערמ״ אויף א נריט־םיקן װענ״. און שכנא עפשטיין מאכט נרײך אריין דעם זיגער״םן אויפפיר: ״ני׳ם׳ט בלויז איז כי רעװיטאן װײט ני׳םט אי- דעאראני׳ם אויםגעהארטן, נאר ער האט בכלר נישט ק״ן דיארעק- ט״םן צונאנג צו פדאברעמעם פו; ריטעראטוד. דורך אפעריר; מיט אזערכע װערטער, װי ״קראםנקאמף״. ״קראסנליניע״, ״קראםנטום״, קדינט מען נאך ני־םט קיי; פאטענט אויף מאדקםיםטיש־רעניניפ־ ט״םעד אויםנעהאלטנק״ט״. און אזוי װי מע; האט אים, עפ׳םטײנע;, פר־ער נעשמראפט, אז ער קאן זיך װײניק אויף די קלײנינקע אותױתלעך (פו; לענינע;), האקט ער ׳םוין אויך ארײ; א פםוק-לעני;: ״כי לעװיטאן װײםט, אז אזעלכע דיאלעקטיקער (װי לעװיטאן — נ. מ.) האט ני׳ם־ט קײן אנדערער, װי לענין אננערופן ״העלדן פון דער לינקער זײט...״ װאס האט און װאס װעמ לעװיטאן דערויף ענטפערן, איז יםוין זערבםטפאריםטענרלעך. ער װעט די זעלבע װערטער דרײען אויף צוריק, װעט ארײנבראקן א פאר פםוקים פון לענינען און װעט ארויפזוכן נ״ע חטא־ם אויף די אומנליקלעכע דיכטער-מיטארבעטער פון דער ״רוטער װעלט״, כדי צו דערװײזן אײגענע אידעאלאני׳ם־ע אויפגעהאלטנקײט און דעם צװײטנם װאקלוננען או; קרײנבירנעד- לעכקײמ. (םוף קוםס) י איז, לויט אלט׳םוקער;, א קנאפער *דען אין לענינע;. ״איר זענט צוגענאננע; ני׳םט מיט א מארקםיפטייםער קריטיק, נאר מיט א לי־ כעראקעד, א בארעבעםקדיקער. האט א־ד עכ צעקײט, כי עפיםט״;■ ק״ט, קײט או; קאכט עכ איבער״. ׳םכנא עפ׳םטיי; כאפט אבער אקט׳ם׳ולערן א•; אזא מי; עכירה: כיםעת ער, ארט׳ם׳ולער, איז געװע; דער דעדאקטאד פו; ״צענטד־ פאדראנ א•; מאכקװע, איז ארו־ם ־ם. האלקינכ רידער-זאמלוננ ״װיי און פוט״. װאפ איז ״או־ף דר״-פעדטר אננעזאפט מיט נאציא-;אר־זכ, מיט ײד״םרעך-קרײנב-רנערקעך-אינטעריגענטי׳ם•; פעכי- מיזכ״. פרענט עפ׳םט״;: ״װי קומט עכ, װאכ עד, כי אלטיםורעד, אזא אויכנעהארטענער כאלשעװיק, האט האלקינכ כוך אנגענומע; או; רעאנ־רט נ״םט אויף דער ׳םעדרעכקײט פו; בוך עד-הױב-.״ אדער פארװאכ פאריםװ״נט אינגאנצ; אלט־םורער ־ם. גאדינערכ בוך ״מאםקװע אינררוים;״, אי; װערכ; ״כיא׳ז א; צװײפר פארא; אי- דעאראג״םע פארקרימוננע;, קליינכירנעררעך-א•ניטער •נענטי׳םע ־םטי- מוננע;״, או; ׳ם׳ט״ט נ״םט אויף דעד װאך, װי עד ־םיטײט אויף דער װאך ״פו; יעח אפנו־ג״ א■; כא־קא־ו-. ״עכ כאקומט ז־ך אוא קראנט זיך נעכעך דעד געדודפטער איצט עפיםטיי; — אי; דע־ אנפ־רוננ מיט דער ״ד״םעד ריטע־אטור א׳; מאכקװע נעמאכט טעות;, א׳ז דאכ כיםר ו״ם׳ר, װײר דאדט;, א־; מאכ- ז־צט אזא ממונה או־ף רעניניזכ, װ׳ כי ארט׳םורעד. א■; דער וננ מיט רעד ריטעראטור א•; אוקדא׳נע א׳ז אכע־ ארץ טד־ף אײב װאבזאכיקײצ.׳• בי־דא, אװ ד'<גב א קדיג צװ״כ; רעכל־ע־; ארר־א־גע אל; קװע. נ״םט בעכע־ אכע־ א־ז או־ך אי; אוק־אינע גופא, או; א•; אײ; או; דעמזערב; כארקאװ או; צװיים; רעדאקטאר; צװי־ם; אי•; או; דעמזעלב; ז״םודנאר ״ד־ דויטע װעקט״, צװיים׳; מ. רעװיטא; או; אױ הערט א מעיםה או; זייער א טים־קאװע: א־צט קומט פאר דע־ ■״-•אר־קער ױכר פו; רעכ כארקאװער זיםורנאי ״ד• דויטע וזערט״, װאכ מ. רעװ־טא; א-ז נעװע; א צײט-קאננ דער הויפט- רעדאקטאר פו; דעכ זיםורנאר או; עד-ה־וכ א־ז ער א מיטגר־ד פו; דער רעדקארעגיע פו; ״די רויטע װערט״. או; אז מע; פ־יעדט א־צט ־עכ ױבר פו; רעכ ז־םודנאר, קומט ט. רעװיטא; או; ־םר״בט נאר א ־םא־פע קר־טיק קעג; די רעצטע עט׳רעכע נומעד;, װאכ זענע; ,־עדאקט־רט דורך דעכ •םטארק-נעיםראנענעכ פו; אלע ז״טן ׳ם. עפ- ים־טײ;. אגכ, א־ז מ. רעװיטא; אויך דער פאדאנטװאדטרעכעד רע- יאקטאר פו; דעד טענרעכער כארקאװער צנ־טוננ ״שטערן״. איז מט א•; אט דעכ ״־ם־טער;״ ׳ם. עפ־ם־ט״; או; א״ א נרו־כ; פע ריעטא; ל״גט ער ארויכ א פעקר ־ם־װערע כא־םולדיקונגע; קעג; דעכ דעדאקטאר פו; ״־םטער;״ או; דעכ רעדאקציע-מיטנליד פו; ״די י־־טע ױערט״ מ. לעװיטא;. דע־ פעריעטא; א־ז א; ענטפער אויף מ. לעװיטאנכ ־ם־װעי־ע כא־םולד־קוננע; קעג; ־ם. עפ־ם־ט״נען; און נאך עפים־ט״נכ ים־אדפע אנפאר; אויף מ. לעוויטא;, קומט א כאמעדקונג פון דער דעדאקצ־ע ״־םטער;״, אז דער ענטפער פו; כי רעװיטא; אויר- דעמדאז-ק; ארטיקרי װעט גענעב; װע־; א•; א״נעכ פו; ד־ קומענ- דיקע נימעד; ״•םטעדן״. און װידעדאמאל א מי; הד-גדיא: איז גע- קומע; דעד ־ם־טעק; או; גע־םלאג; ־עכ הונט װ״ר עד האט נעכ־ם; ד־ קאץ, װייל ז־ האט נעביב; דאכ צינערע, הד-נד־א, הר-גד־א... או; דעד פו; ארעמע; א־צט-נע־םיאגענער ־םכנא עפ־םט״; פ־עגט בײכ כי רעװ־טא;: ״א־ז א־ן די פר־עדד־קע יאד; ״ד־ דויטע ױערט י נעװע; אזו־ גוט, אזוי א-רעאראנ״ם אויכנעהאלט;, אז עכ א־ז נ״םטא אינגאנצ; װאכ קד־טיקיר;, או; אויף א גליט׳םיק; װעג אױ זי אװעק עי־םט א•; ד־ לעצ־טע הד־םיכ אונטעד דעד נ״ער רע- דאקצ״ע-.״ או; ־םכנא עפ־ם־ט־־ן דערצ״רט אונז: ״די רויטע װעלט״ א־ז ראנג נעװע; פארװ־גט, װי א זים־וינאר א; אומעטיקעד, א לאנג־ װײליקער, א כיכטעמראזיקעד א כך האבן דעכ ז׳ם־ורנאל כאטדאכט נ״םט װי א ״רויטע״, נאר װי א ״טויטע װערט״... או; ׳ם־כנא עפ- ־םט״;, װאכ מוז נעכעך אוים׳םטײן אננריפ; פו; ארע זײט;, קאנ- כטאט־רט, אז דער ״טא; פו; זײ;, לעװיטאנפ, קדיט־ק זאגט עדות, אז ער אױ אויכ; נ״םט בלויז פרינצ־פ;, אידעאלאנייםע אויםנע־ האלטנק״ט. נאר נאך ״עטװאכ״. דער ״עטװאכ״ ׳ם־פארט אזוי ארויפ פו; ז״; ״אביעקטױוקײט״, אז עכ פאדערט ני׳םט קײן ׳טופ פירו׳ם״כ...״ ״א״ ״עמעכ״ — קראגט װײטער דער אומנריקלעכער עפיםט״ן — האט מען אויכנעקריבן װי א צילברעט פא־ די