Literarishe bleter · 1929-11-29 · 48 (29.11.1929) · p. Seite 938

4?'סםר$ר'שס??סבער נ.<כ. 48 (291) /ײכ 918? ד #? ב נ י / י ד? ש? י ם ב י י ם וי ם א־יעד יזיר האט דער ״•יך-ברױער היננר גע־ט״נט, ארן געײ־גמ זיך, און ער;ע*ן גערונעז. אזוי ־עט־ר, אזוי פרי־, אזו־ נרינג א־ז דיר הי־נט;רייך װי היינט װארמ איך סינרייו נויינס געפונע;. ראדט — בייס דאנד נאר בייס עק, צװייען היכור און יס, זענען ׳שניי-־אזע װאריןנס נערענן אין נע׳צכוייברט פון ־ערא־ צו דער זון — צו איר פראם. צו דער ערד, צו די ׳עטיינעדנע ברענן; און געזונקען אין ים — אין זיין במ•, אין זיין טיך, און ארץ רינער און בראסער געװאר;. און רער ים ינ־ראפמ יצוין ראננ — נייעט קיין װינט, נייעט קיין יעיו,'... ני׳שט געפונען האב איך — נאר פאריארן! איבער בויר שװימט פון פרעט־ער און צװייגן א קרוין, ברעטער פרייעע און טרוקענע, נערע,- און די ערד — זי איז רויט, זי איז נרוי, ז■ איז ברוין, א.ין די גרעזערעך — נרינע און הערע. נייטט־ נעפונען האב א־ך — כיהאב פאררארן מיין טרו־ם, און ב־ן איצט װי דער ים א־ן זיין ־עװייגן,- װי דער ים — אן א יעיױ, אן א װינ£ אן א ־עוים. װי דער בוים ״- אן א ״•ארך אין די צװיינן. . .א־ך נעדענק ־ענעם טאנ, װען איך האב דיך רערקענט — אפ״״יר ה־־נט נאך נעדענק א־ך װי דעמארט; און איך זע דיינע ־טנוארע און ז־נדראזע הענט, — און די זינד, װאס א־ן זיי רינט און דרעמרמ. און דיין פנים, דיין בראם — אזוי רי־ן, אזוי דין, אזוי מיד, אזוי קראר, אזוי איידר; און די אוינן די ברויע, װאס קוקן — װוהיןץ — אווי װ־־ט, אזו• נאענט, מ־־ן מיידרן װי האב איך נאך דיין קוק דעם פארבענקטן געבענקט, װי האט ער מיך נעיצטויםן-נעצו־ג;; איך האב פירעס פאריעטאנע;, און ארץ דיר נעיטענקט — פאר דער פיין, ײאס ביי דיר אין ד־ אויגן; פאר דעם פי־ן — ־ענער יעװערער און זינראזער פיין, װאס דו ביםט איר צו פוםן נעזונקען; פאר דעם יטיין — פאר דעם װייטן. אנטרויפנדיקן יעיין, װאס האט דיר פון דער פינסטער געװונקען... א, ײי דו האםט נעזוכט, װי דו זוכםט נאך אצינד, װי דו רופםט יעדן פונק, יעדעס פרעמרן און דערנאך שטויםמו אפ, מיין פארמאטערטעם קינד — און צוריק צום פארכי׳עופטן ־רעמר... איך בין או־ך אזא פונק, װאס פאריעװינדט אזוי גיך פון דיין קוק פון דעם טרויעריק-מידן, כיהאב דאס פריער נעוװסט, — נאר נעקיבט האב איך דיך — ־א, נעײוםט, און נעריבט, און נעריטן... און איך פיר — סיאיז אװעק!,.. און איך בין מי נעװען; כיכין ארי־ן מ־ט די;ראזן און ביימער און איך רינ אויך דער ערד, און איך קען ארץ זען — ארץ װאם סיזעט נאר אן איינזאמער טרוימער און איך בין װי דער יס, אן א ׳טיף, אן א ווינט, װען ער רוט, װען ער טראכט נייטט פון הוריען. נאר װען דו װארסט נעװען װי די װארקנס. מ־ין קינד, װאס עס ני־נט זי• צום װאסעי זיך טוריען! נאר װעז דו ײארסט... איצא־־נם! יטוין פארראיסן םיין זער... א־ך האב ריב יענע מארלנם באיטנייטע — דארטן װייט, ביי דעם דאנד, װו םיאיז ברױ, וװ םיאיז הער... איך האב ריב מיינע הימרען, די ברייטע; ברייט אין װ־־יע, און בארר — טונקר-ישװארץ, טונקר-רויט, פ־נסטעד-װארנענד־ק, גרוטיק, װי צונטער... עפעס קומט, עפעם נענטערט זיך, — רעבן, צי טויט־ני ערגעץ טראנט מיך, אריין און באזונדער... זזיידפעד ני?*יאדק י י ז ש ט ע ט ל מיין כענקיעאפט ־זאט אהינצו מ־ך נעטריב;, און װאס א־ז מ־ד פון דאיט פאריר־בך■ ראכ זערבע ״.־טעטר און רי זערבע שט־ברעך, די זערבע װענן שטויב־קע מיט־ ני־ברעך, רער זערבעד טשװאק א־ן מ־ט פון אונזער סטעריע, די זערבע חתונה, און ארץ ד־ א־יגענע קאפער־ע, דער זערבער מאדק. נא־ ה־ינט אביסר רעדעד, דעד זערבעד ־צהק, נאד ע־ האט רי קו ניש־ט מערער. װאכ מאכט רב ־צהקר — נו, װאסזשע זאי־ מען מאבןר א ־ונג. װאכ הערט ז־ך אונטער, הויבט אן ראכן, נאר ער דערראכט ניש־ט־.—אז אך און װיי איז צום נערעכטעח רב ־צהק מורמרט: —או־ גאט איז א גערעכט־ער... מיט זי־ן הכבמה האט מען מ־ר די קו פא־נומען, מיט זי־ן הככמה כין א־ך ה־ינט צו בעטר-ברו־ט נעקומען. װאכזיסע טוט מעז׳;׳ — איי װאסזשע זאר מעז טוען׳.׳ אז גאט װעט געבן, װעט מעז ש־וין א־ן קם־ דוען... אב־הם כטערמאך אװ נעשיטא־בן, און זיין זינד־ א־ציע פא־טעכעט מיטן זערבן העקר פא־ א װיענערע א שפיצ־ע. א־ן דעד בית-מדרש אייננעהויקערט כאפט א דדימי ד• קי־־טרעך אויפן כ־ארק, ווי ר־ קבצנ־ם אום הור-מוע־ א־י־= נייאיש געסיל ש־ט־־ט א הונט און ביי־ט־ און װאיעט,— א־־־= ־־אכ׳.׳ אױ־ װעמעןר — קאן זיין אױך זיך אריי;, אױ־- זי־נע ־ארן א־; א״ז ־עב שטעטר, ־װ נא־נ־שט א־ז דא אנדע־ש־ נ־ש־ט נעװארן. א, ש־טעט־ר. — רעם אמאייקן מוש־ר. װאכ א־ז שװער או־ף דיר נעריטן האט א־צט א; אנ־עדע־ הערשער פארב־טן. ווי דעמארט קרעכצכטו א־נטע־ האנט, ־ער שװערער. כאטש• דער מרמ־ ה־־סט בי־ ר־ר ש־וין ה״נט א רערער א ־יינע־ הימי א־בע־ ד־ר און או־פן מארק א־ז איץ אבראטע און מש־ה גרו־םמאן מיאגט נאך איץ ד־ א״נענע קאפאטע און ״־; קרעכצן נאך ב־• דיר הי־נט מיט ד• זעיבע ״אבן״ — ד־ באד א־ז אן א דאך. דע־ פא־קן פון,ב־ת-ע־ים א־זצעבראבן. א־ך האכ אויה דיין בית-עורם א־יפנעשעעיט א צױן מיט אדעכר מיין טאטנכ קבר צו באיטיינען, נאר מעדזשע װעט די לעבער פא־יבטן א־בעי ־יינע קוימענם און ד■ שינ־רד־קע דעכער׳■ א ש־טעטערע פון םע־נעיסאנס ״נאךאיעמען״. דו יעבסט מ־טא־ן א־י־ נס־ס ברויז און או״= אמער־קאנישע דאיארן, — א גאכט א־ז צי די־ן ש־ױעי פון װ״טן ראנר נעקומען און נאי־נ־שט נ־שט נעבראכט און גארנייסט נ־״בט נענומע;. ר־ בענקשאפט. װאכ האט מ־ך אהין נעטי־־ב; א־ז א־־י צוי־קװענכ א־ן מ־־ן הארצן נאך נעבר־בן. צ־ װאכזשע בענק א־ך עכ אצ־נד, צו װעמעז׳:׳ און אז ד־ מ״דרעך ײ־־כן שו־ן זיך, װ• ד־ האר צו קעמע;, - אז אך א־ן װ־י... אפ־ר,*, װען דער טאטע האט דאס ב־םר נדןן אין רופטן הערט ז־ך נאך דאכ איטע ק,יר: ,.־אנ־ בב־א־ םפדן״. אי־ טר־םק מ״ן טריםק ב־• דעם באגינען! א־י שטעטר מ־ינס, או־ מאמע מ״נע ייים;עזענענע,!