Literarishe bleter · 1929-11-29 · 48 (29.11.1929) · p. Seite 937

וײס 937?'סער&רישט פל&ם&ר סם. 48 (/29) * פיאיז אים נעאעגן אויפן הארץ. אפיער א־ז דאס אײגע פון די סיבות, פארװאס ״באזונדערש אין רוטעניע״ האט דװיןא ניישט נע- פריט דער ײיעא־זיעאנד דאם װאאט אײננטאעך גע־וען אאץ, װאם פיהאב צו זאגן צו דד. צפורס ״םאציאיאגי״יער באנרינרוננ■■ פון דער פאםא אין רו־ טעניע. קארטעט טיך אםער צו פארר־רן נאך א פא־ װערטער װעגן ״ר• הײנטירע נעטיטםםאװענוננע;״, װאם ה־טען םיוטייטט נ״עט צוס אװםדרוק אין ׳עטײנםארגם טיםרים. ר־נט פא־ טיר ר• נטרא כײט הי ציוער,* טיטריס און איך רײע;: ,איך ציטיר נאר דעם טוםר-הכר): ןן ״•סװײנן װען אונטער ר• קרעפ איך צ־טיער-. ״אוי, טיין װונר און װײ אן יעיר א־ז — װיר איך ״.־עאטן, •׳.׳ר״ען אן ־ק־רותן״ קוטט רא נ״־.־ט צום אייםררוק דער אויפיערײ פון אן אונטער־ דריקטן קאאס, וועאכן טען װיר אפיםפ״זן טיט פ״ן-אפנעטאקטע ״יא יחרא אםױן״־טעאריעם? צ׳ נאך עד־הױם איז א זענ א םער־טאאםה גא־ א פאעק אין דער טיםפחה. און א ־צארפער חא■־ האט הצאהה: אי ער קויאעט, אי טע טאבט א־בער אים א ב־כה!״ א־ז אט די פאאטענדיקע קר־טיק פון רער ״עיט־צבועיסעד״ קאפיטאאיםט״םער געזעאיםאפט נייםט אין ריטם פין די ״הײנט״קע געטיטםםאױענוננע;״? איך האב רערטאנט נאי־ ר• עי־יםטע ציו״ טיםרים. און װו זענען רי איבעי־יקע. פון װערבע ם״םט־אטט טיט אזויפיא םאציאאן פאטאם. רװבטנדיקן א:ן רערװארעטענריקן פאט־אם-.■ א־ך קען נאר נאך א־ין א־ינציקן א־ן ־ער היינטצ״טיקער ״ר״י״־ע־ ריטע־אטור. ווערכעד קען טיט אזערםע קר״נע טיטרען. טיט צױ״ ר־נע ים״טרעך הארץ א־נטע־צ־נדן אזא הער״ם פ״ער: טיםה א״ם האיפערן װ־ אזויזיםע קען טען זאג;. אז ׳םט״נםא־נם ט״םי״ם זענען נ־יםט א־ן ר־טם פון ד־ ה־־נט־קע נעט־טםםאװעג־נגעןץ או־ך דר צפ־־ האט ־עם זבות, װאם עי האט נאר נער־־ענט־ א־נגאנצן צװערי* טיםי־ם. אר־עזר ׳םטײנבארג האט דעם חוב אפ- צוראטען ט־ט ארע זכ־ות פון זײנע קר־עיקער און װאס ג־בע־ ארו־ם- צ־נעבן ז־ינע ט״״יר־ם און ז־ינע טעיםהרעך א־ן םוך־פארם א־ך פ־ר אויק ט־ר רעם חוב אין האב א־ן ט־ד ד־ ררײםטק־־ט צ־ א־ם װענן רעם עפנטיעך צ־ אפעי־ר;. א״נער פון די םיטבאנרינדער פון דער קויטור־פערעראצ־ע און א־ר בעסטער רערער ראם יאנד פון ט־םר (קר־ראװ, דובנער טג־ד, דר עטיננעד און י. י פרץ( איז נעװען דאס צאריםט־יםע רוםראנד צװייםן א סך אנדערע, א־ז א־־נע פון די הויפט-ס־בות די, װאם די בא־ ׳םטענדיקע ׳םטרעננע צענזור האט דעס רוס־יםן און ײד־־םן יםרײבער געצװונגען אפטטאר קעגן זײן כװנה. ז־ך יאזן אויפן יםיוערן אין דערנערפירן װענ פון ארעגאריע און ט״״יך רװקא אין רוטעניע. ײאס א־ז נעבן רוםראנד, נעװען דאס א״נצ־קע יאנד ט־ט א יענאי דעק־ רעטירטער אנטי־״דן-פאר־טיק, האט ב־ז צו דער טרהטה געהעריםט די פורקאטענסטע װארט- און פרעסע־פר״הייט. און אזוי װי. װאם- װאם, איער רעדעױד־ק א־ז טען ם״ אונז אין רעם א־ינצ־קן רא- טאנ־יםן ראנד פונס נאענטן א״ראפע־״״ין טזרח, האט טען טאקע נערערט ער היםם וער טיםיחי. כאראקטעד־םט״ם פאר רער ״צערא- זענער צוננ״. זענען ד־ צעטיען ט־ט ײער או־פ״םר־פט ״צו פאר־ ד־ננען״. ט־ט װערכע ד־ פ־רער פון דער אפאזיצ־ע פיענן באקרעפן ד־ װענט פון קענ־נרעכן פאראץ, װ־םארד דער טרך האט זיך ני׳םט נעאײיט זײ צו איבערנעבן די רענ־רוננ. די קרינס־געריבטן האבן דעטארט נ״םט פונקציאנ־רט א־ן ד־ טענט״םרעכע צונג א־ז װי א־ר זעט נעװען הפקך באר־טט זענען דא ד־ פרעסע-קאטפאניעס, װאם אאעקסאנדער ב ע ר ד ־ ט א ן און דערנאך נ. ך ק א ט ־ם ע א האבן נעפ־רט קענן רער ד־נאסט־ע. ד־ פרעסע-קאטפאנ־עם האםן ז־ך נ״םט נעענר־קט חר־רה ט־ט יעבנסרענגיעבער צװאננםארםעט, נאר העכסטנס ט־ט א פאר ים־װאבע פעטים, װאם ה־פערפאטד־אט־- יםע אפ־צ־רן האבן נעפונען פאר נויטיק אראפצויאזן א־־ה די , יםו־ן צו-חוצפהדיק צעעפנטע ט״רער״ נאכן קרינ א־ז עם נאך אכער גא׳- אנרערים נעװאר;: רוטענ־ע א־ז ארײן אין קאנצעדן פון ד־ ״צ־װיר־ז־דטע טיוכות■■ און האט א־בערנענוטען אזא ראנקבארע או־פנאכע. װ־ צו ז־־ן ״רער פאר- פאםטן פון דער צ־װיר־זאצ־ע אקענן דער כארבא־״ א־ן טזרה״. אונטער דער יאסט פון אזא גראנד־עזער ׳םריחות א־ז דער פאריטי- יםע־ דעװיז פון ד־ איינארב־יםע רוטענ״םע טויםר־ם געװאדן ראם באי־טטע ד״טיםע ״האיטיס טויי״. בײ אזא טין ״צעיאזנקײט פון דער צ־ננ״, װ־ םיהאט נע- הע׳־יםט אין רוטעניע םיזן יאר סזסו, האט, פאריםט־־ט ז־ך ני״״־ט רער יםרײבער און נייםט דער פובר־צ־םט נ״םט םאדא׳־פט אנקוטע־ צום ח־, צוטח און דוטם, כד־ זײ צו ראזן רעדן פאר ז־ך נאר ער האט ארײן טיט זיין י־גענעם פה-קדו־ם אראפגעזאנט ארץ, װאם אי־ויסגעבעי• — זײיםםײמ 2.^^ װאכנשדעםעאד. רעדא־טאי - פאדראנ ב קרעצק־ן י יז-םניראבזוד ■■ ,ד׳י-יײ ^;יאםכ־אץדונסם :ה־ז טײזיר א ־ ג א : נ ) ( י |אױ יאו 1930 באװמען־אלע אנאנענשן צװײ גואנדיעזע ב־כעו-פועמיעסן פון ד־זערבערט װעל־יס ״דן דער :ײעי ענגרי״צעי• אויפ־־אגע —־ אייעיזעצצ: ז קרטנאזױידט מיצ איבעי• 0ס5 בידדער און געאגיאפיזזע קאימעם. 8 בענדעי־, איבעי־ סססי: זײטן. בארימטעי ראמאז פרד טאמאס מ^*ל ו״וחנלט-געשינטע״ צויבעובאוג ־צחק באיםעװ־ די אבאגעגצן װעדן באקומען איין ײאך די ״ווערט-געיגיבטע און די צװיינוע ,־ואך ״צוייערםארג . נאמ דערשײנעז װעל־־יד די פיכער לןײזכטז איבדר 100 גילדן• אבאנאטענט-פרײז (מיט די ביבער-פרעמיעב): אין פויר;: א הארב יאר 24 גירד;, א פערטצ יאר — ״ן גירד;. אן דער פ׳־עטיע — א פעדטר יאר ס ג־רדן. אין אויםראנך א הארי ־אר — 5 דאך, א פערטר יאר — 2.50 דאר. .ב2 ,ב׳\\ג52ז3;\\ ".ז6(ס131 ם52!זבזם11״1״ פאר נערט (א־ן פוירן) פ ק. א. 98-58