Literarishe bleter · 1929-11-22 · 47 (22.11.1929) · p. Seite 917

4 זײס 9/7 ¥ (290) 47 .013 1001773 077'!^ 100'7 ז 7 ם ן ז י 7 ב ע ר צ װ ײ ג / נ י?־י $ ר ק אז אלװעלטלעבע ײדישע טעאטעד ־ אדגאניזאציע דיינזאדע י־ר״עע טעמטער-יןערפעײטאפט. אז אאײערטרעבע ״די- יעע טעא״ער- ,אךער ארעיאר;-) א־נאניזאציע די אפנעפרע״רטקײט צװ-יע; רער ארײערטרעכער אקעיארי־ יעע־ יירייעער כ״עפהר ־אכ צענ־עקרעז זיך א־ײ־ אאקארע ״•עבטיט; די כאאטייעע ארנאניזירוננ פץ רי יעטחיב, אויױ װערבע ביזענע; אויפנעיעאאנ; אינזערע טעאטער־סוכות, זענעז פאר דער אנטוױקרוננ פו; ײרייע; טעאטע•־ א־; אקטיאר א פארנ־בטנדיקע•־ פאקטאר או; גראר ־א־; טאטענט, ײע; עה האט ז־ך נעפארערט, א פאר־ א־־נ־קוננ פ.י; ד• בצענ־יעע ט־ע־ א־; א־־ראפע אין א•; אטע־יקע, א־ז א־־בנעב־אב; רער בבסוך צװייע; י־ד־י־ע; א־ט־בט;-פאדײ; א־• פו־ר; א־; רער ײר־יעע־ אקט־א־;-־־נ־א; א,; אטער־קע. א־ך בץ געװע; אץ פו־ר; נ־אר רעטאיט, װעז עב האט־ ז־ך אנעהװב; דע־ פא־יאט אייז ה־ אטער־קאנער אקט־א־; צו פאר־ בר־־ב; אץ פו־ר;, איב נאבט קאב א־ך קיץ רעות נ״עט נעװאאט זאנ;,;אר װע; רער איץ-פ־עננד־קע־ אץ איץ-װיבנריקער ארנארר קאט ט־ך געפרענט. ־־אב ביװעט רערפו; ז־ץ, קאב א־ך א־ב געענטפע־ט: — ר• י־ר־יעע אקט־א־;-־.־נ־א; אץ אטער־קע װעט פארװער; אץ ײאב פארא בא־־־טונג קאב האט פא־ פו־ר;, האט טע;; נא־ אב־בר ר־ נעיע־בטע פץ ירסנס ב־סרו־בזע;. װע; ד־1 אץ פו־ר;. דייע; טעאטער בא־ קע־ כ־' אי״ך ביז עהע ז־ר פץ יד>* * *♦••<• *•י• ו •1 - נעיןוכ־ע; א־ע נ זענע; בברר קאט ־אב י־ר־יעע טעאטער אץ ע א־־נענע. יאקארע, בהות, נאר נעקוטעז ארע־ נאנצע טרופעב פץ רובראנד, ארע־ א־־נצרנע אקט־אח פץ אנרערע טײר; פץ רובראנד א ח־ץ אםתר רהי קאטינסק־, זענע; אץ ארע י־ה־יעע אנגעזעענע טרופעס געיעטא־ נע; ער פי רוב אץ דער יעפ־ץ ײד־יעע אקט־אח פץ רוסראנר הער גאנצער רעפע־טואר;אנקײבנד־ק פץ יאט״נער, הורװ־ץ ייז נאר- רץ, ר־בץ אץ קאברץן איז נעב־אבט נעװאח פץ אטער־קע אטע־־קאנער נאבטראר־דנר־קע אקט־א־; וטא־עקאײ־ט־ע, ראבעי קעסרער טאטאיעעװסקי, ז־רבערט. ־אננ א א.> האב; ארײננעבראבט א יעפע טיט נערט אץ ר־ קאבעב פץ י־דייע; טעאטער אץ פו־ר;. או־ב ראס איז געװע; פאר רער טרהטה אץ פו־י;, הײנט װ־ א־ז עב אץ ט ו ז זיץ א־צט, װע; פ־יר; א־ז א־־י אזו־פ־ר נרעבער נעײאר;, אץ ד־ צאי י־ר־״עע טעאטערב איז כיער װ־ פארטאפיט-׳ ק־־נט קא; ־אב ״רייעע טעאטע־ אץ פײר; אװרא־ אץ אװדא־ ני־עט עקזיבטיר; א; נײע, בבדר-צויוטענד־קע בחות פץ רער פרעטה א פאקט א־ז, אז פץ ארע װננע א־טיקע בהות, ײעיבע זע־ נען צונעקוטע; ז־יט דער טרהטק. קאט װ־־ניק װער באװ־ז; ־צו ביעננע; או־י ז״נע פי־־צעב פובר־ק־ב אץ ט־עאטער. װ־ עב האב; באװ־ז; טאר־ פ־קא;, דערנ־אך ־ארא װ־־בטא; אץ נעי־ קעבטא; די ״ד־״עע אקט־אר;- ױג־א; אץ אטעריקע װי איע ־ונ־אנס, פאד־ ־אײנע; אץ פא־באנר; אץ אטער־קע, האט נ־יעט קיץ אינעטײנע, ־אריעבע אדער האיב־ יאריעבע פארזאטיונ - נע;, װ־ ביא־ז דער טנהנ אץ א־יראפע רא אץ אטעריקע, ־ארדנע; א־ץ די פארי־נע; יעדע עטיעכע װאכ; ד־ אזו־■ נערופענע ט־ט־נגע;. צ־ ר־ ראז־קע ט־טיננע; ײעח פארבעטץ ארע ט־טנר־דער עס וזעד; פארנעי״ענט ר־ פרא־ טאקאי; פץ דער טע- ט־ק״ט פץ קע־ פא־- װאיטוננ;דא נע־ופ; ״עקזעקוטױו■•). עב װערט א־בער די בא - ר־כט; ר־בקוט־רט אץ עב װעח אנגענוטע; הורכפיר; דער עקזעקוט־־װ, פץ דער ױנ־א; א־ער רא.־ח גוס־יז וערבע װעח א־בע־נעגעב; צונ כיענעדזיעער ןפארײארטערן נעיעעפטב-פ־רנר־קע ז־- באיעיוס;, אדער העב פא־באנה אט ד־ ט־ט־ננע; זענע; איזא צוננע; פץ ר־ פא־״נעז אץ ױנ־אנב א״ך ה״נטיקע װאך קאט רי ״ר־יעע אקטיארן-ױנ־אז צונו־פ- נערופ; אוא טיט־ננ אבעד דער טיטיננ האט נעטראנ; א גאנץ אנרעח כאראקטעח ־ו־ ארע פ־־ערד־קע ט־ט־ננעך עב זענע; צו א־ב נעקוטע; אזערבע אקט־אח אץ טרופע-דירעקטא■־;, ײ־ א־־ך פאר״עט״ער פץ א־נבט־ט־ציעס, .ױערבע קוטעז נייעט צו רי רענו־ יע־ע ט־ט־נגע; ר־ ב־בה א־ז, װאי רער ט־ט־נג איז ראבטאר נ־־עט צונו־פ- גערופ; נעװאח, כר־ צו באטראבט; ד־ יו־פנדע נע־עעפטב-פראנ;, נאר איס א פ ״ע ײ ר פאר; טענעדזיעער פץ רער י־רי״עער אקטיאח־ ־ונ־א; ה ראוב; נוסקץ. װעיבער פארט אפ או־־ז ו־ץ װאקאצ־ע אייי א״ניקע װאב; קיץ ־א־־ראפע עב זענע; נעהאיט; נעװאר; א יך רעדעב ט־ט פ־י ״עבה־ב אץ ט־ט גריקוװנ״ע;, אץ עב א־ז אץ ר־ ראזיקע רעדעב אפנענעב; אץ אפ־רו א״ב קא־פ ׳ואריעעװער ארטיכטן• בבבוך טיטן ו ־אץ פאה העב ל פ־ ׳ן פײ געװאר אטעריקאנער עב א־ז רער־בער נעװע; קראח אז או־ב — יעײבות טיט גובקינב ז א ״צייב אץ טענרעכיוייט פו רי ן אי; פארײן פאי!) ׳״טיי־ אקב־אח־־ונ־אז װעט רעאג־ח א־־פ; ואץ בעבט; ..״ע װא־ אי; באז־ך ־עב פארװער יבװ״ג; פץ װאר״בעװע־ ״ד־יבץ ארט־בסז-פאר־ץ אגב־ י װארט אויפן טיטיננ ורות האט ק״ן יבע־ פיו ד־ - *צדי רער ״כע סעאטער או״= או־באענה״עע ״הי־בע אק״־אר;, װעט ־אב ייר װאיט ־ארט;ערערט. ־אב, װאב ער ע־ האיט, אז ו יעז. געכופ כייטט בי־ועט ז־ך ־אפ״ער טער אץ פויר; באקוטע; אזא קיאפ. פץ װעי רי ײדײעע אקט־א־ן-ױנ״א; אץ אניעריהע לואט. אױפן• נרינע פ.י; רי א״פפא־־עיינגעז פ־ז א־יע טיטנרידער װעיבע זענען צי־ *יקגעקוכוען פון פוירן פאײוע״ט אירע דיטגרירער צו *טפירן אי; ־־•אז. ** אבעי ״יערער יטטעקן האט צװײ עקן״. רעי דאזיקער יא־ יצרוכ איז נייטט;אר •עעדרעך פאד פײרן. וואכ נױטיקט זיך אין ציפריס פון נייע אקטיארן, נאר ער איז אויך *טעדרעך פאר אדערי־ קע. װאכ נויטיקט זיך איצט אין אפפריכ פון נעװיכע אקטיארן, רי יאנע אין ײד״טן טעאטער אין אטעריקע איז איצט נייכט פויגיריק. איך װיר נײעט זיין קיין פעסיטיכט, און זאג;, אז ראכ ״רייעע טעאטער אין אכיעריקע רעבט איצט איבער טער, װי א קריזיס. כיען קאן נאך גארנייטט װיסן. רי פאקטן פון פאריקן 1 ־ י ארע רענ־ טייעך יעטו־ ראט אייגנטרעך טעי־ באדייטונג פא- אייראפע כ־װיר איצט אין רי ,ייטערארייטע ברעטער־ בא־י־; א פ־אנע װאכ איז איצט זײער אקטוער באריקן װינטער ראב איך געטאבט א טורנעע איבער א״רא־ פע. איך האב באזוכט ענניאנר פראנקרייך. רייטיכראנר, עכט גאריציע, פויין, רוטעניע און רעטראנד איך האב א דער פאריראבט איבער * דריציכ צײט, אי־ האב דירט דעס טצי פון יירייטן טעאטער אין אײראפע. איך האב טיך, פון אײן זײט, איבעיצײנט, אז די ראנע פון ײדייט; טעאטער אין רעד נאנצעי װערט איז זײעי א טרויעריקע, און פון רער אנרעדער זײט, אז די י־אנע איז ראך נייכט הירפראז. או;, אז װען עס זאר; אנגענוטען װערן;עװיסע טיטיזען, קאן פארקוטען א יארײטנריקע פארבעטערדננ פארן ײדי״בן טעאטער און פארן ייךיי״ן אקטיא־ דער יסוד פאר דער ראזיקער פארבעבערונג איז — א גע־