Literarishe bleter · 1929-11-22 · 47 (22.11.1929) · p. Seite 916

?'270ר))1יש27 12701273 012. 47 (290) 7ײס 916 7 אהדן צײמלין (ט־;.ד אויפפיר^ננ פךן 7ײן דר^םע ״ײדן--שסאט" אכאטאיעז. עכ איז דײן וזרוט, אז אט־די ער־עטע דראמע מײנע זאי אױפנעפירט װערן אוי־ א נרויסער סצענע, טיט ארע נויטיקע טיטיע; דערצו. ״ברענער״ האיט א־ך פאר א״נע פו; טײנע בעםטע זאכ;. א־ן האב ברענערן ני׳טט נענומען רעאייסט״ע און ביא־ נדאפ־׳ב, נאד אינטער־ג־בר. איך האב דא נעװאיט נעבן די טראניק או; רערהויבנקי־ט פון הײנטיקן ־יד, און צונרײך — א קינםטיע־ ר־־ען צונאנג פון ״ד־יצ; ז־־; בכרי איך ביז װײט פון נאציאנא־ ר־זס א־; עננ; ז*; פזן ױארט. ד־ טעטאטיק אזן פראברעטאטיק זע־ נען ב״ ט־ר. אטת, ר־ין-״ר־ע, איער ז״ באריר; נר״כצ־יטיק דאס אינ־װערםארע א־ן ארגעט״ז־טענט׳ערעכע ״״ח־יכטאטי׳ בדעננט־ארײס נעטא או; ט־טרארטער אפירו ־־ יכפ־אך א־ז ׳עטארק ארכאיז־רט או; עברי־ט״טש-טעם־ק. עס א־ז אבער נ־יטט ברו־ז א רראטע פון טיט־רארטער, נאר עס װיר או־ך ז־ץ א קװעד-יכנ־ט איבער; י־ד־יכ; זײ; בכרר. אטט״נםט; װערט רא אקצענט־רט רער קאט.־* צ־ו״ב; דעס היטר־טענט׳ט און דעם ע־ד-טיענטיט ב״ אונז. דאם טדאנ־יטע א־ז, אז ב״דע קומען-אום. א־ך פ־ד או־ך ארו־ם דאם פראברעס פו; דער ייד־׳טער פרוי (גיט־ בע;ן, ראם פראברעס פץ קינםט־רער ןיכארקסנאר), או; אװי װייטער א־ך ײיר באטערק;, אז דער קידוע־ה׳כס־טאטענט איז דא נ־עט־ במ־ז א ־עריניעזער, נאר או־ך א פאציארער עם איז די טם־רת-נפע פו; ־עס הו־כ; ״ד (אריקום;, װאס איז זיך טקר־ב פאר; כרר — א״נער פאר ארע, או; או־ך רא, װ־ אוטעסום און ארעטאח קוטט רער קאנפריקט צוויען יהיד און עדה. די ״דן-עדה האט דא טודא, אז דער ה־יריקער זאר ני׳טט פארװאנדרט װערן אץ א טים־ה. אבער ער, דער יחיד, זאנט װענן ט׳ע־ח;: ״אייב־ק קיטט ער״., א־ך װיר נאך זאנ; א פאר װעדטער זוענן דער ׳צפדאך פון ״״דן־יעטאט״. עס א־ז רער עריעטער פאר פון פוק רעםטאװרירן ראם ארט-״ד־״״־ע ריצו;. א־ך האכ טיך אכער נר״כצ״טיק באטיט. אז ד־ יכפראך זאר קריננע; פץ דער ב־נע אראפ װאפ צזנעננרעכעד פא־; א־צטיקן געהעד אז רער עקספעדיטענט א־ז טיר גערונ־ נע־, בא־ו״זט רער פאקט, װאם דער טויזנטקעפ־קעד עורס םץ דער פ״עט־ערע האט פאריעטאנע; ־עדעס װארט אץ זיך אויםנעצייכנט אר־ענט־רט א־ן דער אקצ־ע. — װ־ א־ז א־יך נעפעח ד־ או־פפירוננ׳ — די או־פפ־רוננ האט ביי ארע ׳טװער־ק״ט; אץ טנ־עות,— װאכ זענען איר געמטאנעז אץ װעג, — נרויםע טעמת. איך בא- זו־נדעד די ענערנ־ע אץ עקיכנות פץ דער אדיטװאגרענדיקער ״װיר־ נער טרופע״ אץ ד־ גרויםע ק־נםטרער־יטע אנ׳טטרעננוננ פון רע־ זיט־םעד דר טיכאר װ־יכערט, װאם האמ אר״ננער״נט א טאםע ׳כעפער־יכע ענערנ־ע אץ דער או־פפ־רוננ איך האב טיך א־צט װידעראטאר איבערצ״גט אץ דעס רעז׳ט־םער־׳כ; טארענט אץ ד־ הו־כע א־נטער־נענץ פץ ט ײײכערמ. ײאם װעט נאך נעװים א םך או־פטץ פאר; י־ר־יט; טעאטער — ביי װאס ארכעט איר רעצטנםץ —■ װ־ א־ך האב א־־ך ׳עוץ נעזאגט, װערט טיין דראטע ״אםתרקע אץ קאז־טיר דער גרויםער״ יעוץ פארענד־קט. א־ך ר״נ אויה דעד דאזיקער דראטע טיינער א םך האפנוננע;. עם איז ספע־ ציער א ייד־יע־פוירי׳צע זאך. װאם נונע ״י־ח־׳כטאט״ װיר א־ך נאך צונעב;, אז רי ״װיר־ נע־ טרופע״ װעט קוטע; ט־ט א־ר בקרוב ק״ן װאריטע. ■"2 22 ■2״■■ פאוחאנ ב. קרעצקץ װאר׳טע. ■"■■■■■■■■ ■ מלךראװיטש ■ די פיר זײטד פװ מײו װעלט 1 פרײז 3.20 גילדן ■ א ש מ ו ע ם מ י ם אהי ן ג״טייז אץ צוזאטענהאנג ט־ט רער פרעט־ערע פץ אהר; צ״ט־ר־נם ״״ח־יכטאט״, װאם א־ז ־ענע װאך ט־ט נמ־ם עי־פארנ או־פנע- פ־רט נעװארז רורך דער ״װ־רנער טדופע״ אץ ב־אמםטאק, — האט אונזער ט־טא־בעטער נעהאט א גע״״־פ־עך ט־ט דעס או־טאד. ״״ח־יכטאט״ א־ז כ״ אהר; צ־־ט־ר־; נ־־־״־ט דאם עדיכטע דראטא־ ט־יעע ווערק. ב־זאהע־ ײ־ כאקאנט־. האט דע־ ד־כטע־ פא־- עפנטרעכט ״יעקכ פראנק״ אץ ״ברענעד״, צ״טרץ פאדענד־קט א־צט א ־ראטאט־״״־ע פאעטע װעג; דער יעגענדארער אםתרקע. -ער געריבטער פץ קאזיכיט־עזיכ רעס ג׳־־־ס;. םיא־ז נעװ־ם א־נ- טערעםאנט אויםצוהער; די טאט־װ;, פאר־־אם א ײ-־יעעד ד־כטע־ ג־־ט א־בע־ פץ ר־ר צוס ט־עאטער אה■־; צײט־ריז זאגטי: — ר־ סאטע נרעסטע טר״ב-־־אפט. וזאם יכטזפט דעס ״,—״״•; ד־םטער צו ד־אטע א־ז — ר.״ט ט־ץ ט״נונג — קודם־בר די געװא־יט־קע א״נזאטק־־ט פץ א־נזערע ר־ד־קער םיא־ז אטת, אז או־ך ב״ ר־ אוטות־תעורס ר־־ענט טע; ר־ יעצטע ־אר זו״נ־ק ריריק, אץ נעײ־ם א־ז ראם א .־עזויטאט פץ ג־־םט־ק; טצב פ,ץ הי־נטיק; דזר כ״ אונז אבער דערגײט עם צו אזא טדרגה, אז סיװערט אוטטעניעך אפ־מ צו אטעטע;. דער ״ד־יכער ד־כטע־ האט כטעט נייכט צי וועטען צו רעדן און קאן נ־יכט ־רוטן װעגן ק־ץ יכום ־עזאנאנם. ז־ץ א־־נצ־קעד אפיכאצער א־ז ןאץ בעםט; פאח דער רעצענזענט. ב״ איא ראנע װערט פארלויר; ־עדע ־כעפער־יכע אנרענוננ. ט־ט דעד ד־אטע ײ־ר דער ר־ר־קער זיך ארויםר״ם; פ,ץ אט רער טיאג־יכער ראגע. דא האט ער די טענרעכקייט צי קוטע; אוטט־טרבאר צו דעס צ״כי־ער אניכטאט דער קארטער אפ־כאצונג פזנס קד־ט־קער, װערט טע; ר־רעקט אפהעננ־ק פץ רער ם־טפאט־ע פץ א טאםע. טעאטער א־ז פאר; ריר־קער א טץ רעאקצ־ע קענ; ־ענער ־־יכנער לופט. אץ װעריער םיקוטט א־ם או־ס ־צו אטעטע; כר־ז״ן עד ־כד״כט במ־ז ר־דעד א־ך קא;, זעיבםטפאדיטטענדרעך, נ־יכט רער; װענ; רעס װערט פץ ט־־נע ־־אטאט״כע װערק. כ־ײיר ברו־ז באטערק:, אז או־ך אץ דער ־־אטע, װי אץ ט־ץ רי־ באט־ א־ך ט־ך איו־םצוברענגע; אויך דאכ א־דע־־כ־ע אץ צ־ יכאפ; רעס ם־נטעז פץ אידעע ט־ט־ פראםטיק, א כ־נט־עז. ײערכן א־ך הארט פא־ ד־רכו־ם יידי ׳כ טיץ עי־יכטעד נ״כט-אנזעעװד־קער א־בעדנאנג פץ ר־דיק צ־ם דראטאט״כ; ןנ־יכט דראטען, א־ז נעװעז ט־ץ פאעטע ״ױײ ד־רה־רינה״. װאם פאר־ טאנט אץ ז־ך א דדאטאט״כ; ־ם־ר אץ ״•עקב פ־אנק״ האב א־ך גע־ װארם־ יכ־רדעד; דעס א־־ב־ק; קאט־= *װ־יכ־ רעם נאט־זוכער (יעקכ־ פראנק) א; גאט-נעפ־נער ןבע׳כ״טן. רער רע־צטעד א־ז דער נר,״־ ביקער, ײאם האיט אץ א־ץ געפינע; גאט אץ א־ז נ״כט ײ״ניקער רינאט־׳כ פונם זוכער ד־ םצענ״כע הםכטה א־־י דעם ראזיק; װערק האכ איך נעהאט פץ טאר־ם יכװארץ. ד־ ר־טעיא־־יכע — פץ ־.