Literarishe bleter · 1929-11-22 · 47 (22.11.1929) · p. Seite 912

(1%) 47x13 /ײע 2< 9 — ״איך האב נעײוזט פארי#זן אטװאצק״ — זזאט זיך אנבקי פאר טיר פארענטפע־ט — ״איך האב ״ורא נעהאט, אז טדאצקי װעט טיד אדויסננפעגע; ראכ נאזטיכי,'. יעפעטער י״ א נעיעננהײט האט ער טיר טור־ נעװע;, אז ר• װעדטער זענעז אטאי נעװאד; ארויכגעזאנט רודך פיעיאנאװ;, ס רי נאנעע ע״ט, וזאכ אנפקי איז נעזעפ; אי; אטװאעק, פיענ א־ך יערן פדײטיק צו איכ ארויםפאר;, ער האט יפטענדיק אוי־ ט־ד געװארט טיט; ״װאדעטם״, װי ער האט נעדופ; דאפ טיטאנ- עפ; — װאפ פיענט ׳עטענדיק טיאנ; א ױפ-טובדיקן באראקטעי: ב׳בר ודגיפ, פרװז, צוקערקעכ, ״טאקאיאד או; אפטטאי אפייו א גיעזי װײ;, נאכדעב, װי איך האב טיך טיט איפ אפנעפארטיקט איכ א דאקטאד טיט א פאציענט. פקענ; טיר טאב; א בדײטער; יבטועפ א־בעד װאס נאר איר װייט, עריפמ דעטארט האב איך נע- האט ד• טעניעכקײט נענטער א־פ צו באקענע; נייטט נא־ ארפ באר־כע־ או; •פדיפט־פטערעד נאד אויך איפ נרויס; נאפטפריינט- רעב; טענטיב טיט די יבענסטע טידות ה• עטיעבע ־עעה, װאפ איך פרעג יעד; פרײטיק פארברעננע; ב״ אנכק•;, זענע; נעװע; זײע־ אינטע־עפאנט או; איך פיעג ׳עטענהיק א־ויפגי־; פו; איפ א ־ײבעדער אי; פאדיב״הענע היפטא- רייע-ייטע־ארייעע א״ ק־נכטרעריינזע יד־עות. אנכק• איז;עװע; פיעוט א רעבעדיקע ענציקראפעדיע, א נרויכעי איצר פינפ ״דייע; פארקכנ״פט. נאך רעד טטה פונכ תנא דב• טא־ר האט טע; נעזאגט: טיעטת רב• טאיר בטיו טויעךי טיעריכ״ טע; האט דעדט״ט נע־ װאיט אװדא• אויפדריק; דעפ געדאנק, אז רבי טאיד א־ז געװע; אי נער סו; ה־ בעפטע טיעריפ-נעבער אי; זײן יציימ סיװעט נייעט זײ; קיין גוזטא, אויכ פיר װעק זאגךיאז טיט אנסקיפ טויט בטיו טפפד• פפוריפ. אז ער איז נעװען אײנעד פו; ד• בעסטע דערצײיער װע; ער האט ט־ר עפעפ דערצײרט או; א־ך האב עס ׳עפעטער-גע- יעז; יעוין געדרוקט, האב איך נייעט נעפונע; בטעט ק״; יעופ היוק. זײנע פפוריפ פיענ; זיך באיד אויפנ־ס; אי; א ־עײנעד פאיקפ- טיטרעכעד פארפ או; בײפ אויפיער״ב; האט ער נארנייעט באדארפט ענדער;. אנפקיכ רעב; א־ז נעװע; ז״ער ד״ך אי; גע־עעעני־ע;; ע־ האט נעקענט — װי טע; זאנט — ד• װעיט. ז״נע או־נ; האב; א כך נעזע; או; האב; פארטאגט דעכ ב־ צו קוק; נאנץ טיח דער־ פאר א־ז ק״ן װונדעד נ״עט, װאפ בײ יערער נערעננהײט האט ער געהאט װאכ צו דערצײי;, או; דעדצ״יט האט ער נ״עט גיאט אין העד װעיט ארײ;. כיפרעגט ׳עטענדיק זײן א•; ז״נע כפוריפ עפעס א טופד-ה־עבי אדער א; אויכגעצײכנטע באדאקטעד־כטיק פו; גע- װ־פע פערזאנע; אדער פו; פאריעײדענע ה־פטארייעע טאטענט;. א דאנק זײנע דערעײרוננע;, קא; איך אצינד זײער נוט פיעכאנאװ;, ראװראװ;, טראצקי;, אוםי׳עקינע;, ז׳עיטראװסקי; און א פך אנדעדע פערזעניעכקײט;, הגפ איך האב זײ אי; ט״; יעכ; נייעט נעזע;. ט־ר האבן אטאי גערעדט צױייע; זיך װעגן דער קאנספידא- ט־װער רעװאיוצ־אנערער טעטיקײט א■; רופיאנד ~ פיאיז נעװע; דערבײ או־ך נהט־ה פ־נקעריעטײ; — או; איך האב אנפקי; א פרעג געטו;, װאפ א־ז ראם פאר א פאריעו•; רער באריטטער בורצעװ. — איר װירט װיפ;, ײאפ איז ראפ פאר א קאנפפיראטױוער עפק;? — האט אנפקי נעענטפערט טיט זײן נוט;, זאנפט; יעטײכי - ־ אט העדט א מעיעה: ״בורצעװ איז אטאי געקוטע; פו; דער יעװײץ קײן פאריז או; האט טיך בארד א״פ; יצװייט; טאג אויפנעזוכמ. אזוי װי ער האט טיך ני־עט געפונען א■; דער הײפ, האט ער טיר איבעדנע- ראזט א צעטעלע, אז ער האט טיר געבדאכט א בריװ פון זיעיטראװ- פק•; או; דערבײ אויפגעגעב; דעפ אדרעפ פו; זײן ײוינונג און די יעעה, װען איך קאן א־פ טרעפן אץ דער הײפ, א־נפ ״פאםט- פקדיפטוכ״ האט ער צונעגעב;, אז ער ײוינט אץ דעפ פענסיאנאט קאנפפיראטױו, אונטעדן נאטע; ״םיעט־אנאװ״. אץ דער אננענעבענער יעעה כץ איך אװעק אץ רעפ פענ- פיאנאט און האב בײ דער אויפזעערץ נעפדעגט, אונטער װעיכן נוטער םיװוינט הער סעט־אנאװ. — הער פעטיאנאװ? — האט זי נעענטפעדט פארװונדערט— אזעיכער איז כײ אונז ניי־עטא. —■ סיט״ט׳ע ני־עטא, — האב א־ך טיך װידער נעװונדערמ—י■ ' קוטע; קיץ װאד׳עע אץ אץ דעס ,ערב; טאנ, א־ז ער צו טיר ארויפ- געקוטע; טיט איטער קאציזנע. א; רעב רוכ־יע; טונד-ד און אץ א״נפאכע טרכויע־כ אױ ראכ יעוץ געװע; א ״ד״עע־ אנכק־ ב״ט א קאפ פץ א פ־ראזא־ א הענקע־ ער איז רעטאיט געװע; קדאנק, טיד אץ אפנעיעװאכט אץ א חוץ העפ זײער רעריעראג; פץ רעפ ־ע־עקרעכ; אבזרױתדיק; טויט פ,ץ א װײטער נ״עט נעקוקט ־ערו•-, איז ע־ געװען פוי טיט רעבנסרופט אץ האט זיך ארוטגעטדאנ; טיט זײער א פך געזעי׳עאפטיעכע אץ ייטעדאר״עע פיענער ײאכ נענטער איך האב א־פ דערקענט — פא־ז דעטאיט כטעט נ״עט פארגאננע; קיץ טאג, אז טיר זאר; ז־ך נ״עט זע; — פרענ איך פיעומ נייעט קאנע; פאריעטײ;, װי נעטט ער כה צו זיצ; יעפעט אץ רעכ ריטעראטץ-פארײ;, אפצוזיצן נאנצע טעג בײ רעב קראנק; רינעזא; אץ רערנאך נאכצ־ניץ נאך זיץ יויה ביץ בית- עורם גר״ך טיט איע. דאכ אוטנארטארע יעב; האט אבער אוי־ איכ זײעד יעיעכט געװירקט. זיץ געזוגטצו־עטאנד איז געװאר; ערנער. איך האב איפ דערפאר געיאט; ארויפצופאר; ק־ץ אטװאצק, װו ער האט נעװו־נט בײ א באקאנטעד פאטײל־ע, װערבע האט א־פ אפגעהיט, װ• א; אוינ אץ קאפ. אץ א קירצער צײט א־וכ א־ז אנפק• רא,־ט קראנק געװא־; א״י א לינגען-אנצינדונג. א־ך בץ, זעיבפטפאהיעטענהײעך, באיד צו איפ א־ײפגעפאר;. א־ך האב א־ב נעטראפ; אץ א ז״ער יעװער; צויעטאנד ער א־ז געװע; ב״ב קרא,־; יעכי־ אץ נעװע; פעפט איבעד- צײנט, אז ער יעטאדבט יעוץ, ג״עט געקוקט דעדוי,־, אװ ער געװע; גאנץ רויק אץ ז*ך נ״עט נאי נ״עט נעקיאגט אוץל זיץ יע־קזאר, נאר פאררערט, ער האט ארויסנעוױץ רעפ נרעכטץ אפטיט־זכ, רעפ עכט; ״די־עץ גפ זו דטובה. — ״א־ך בץ האך נעװען פ־ד ־א־ א־גפ קריג״ - - האט ער אטאי נעזאנט צו רער פ־וי פץ רר פירקץ — ביניעטאק, א, קא- צ״זנע אץ צ• טיר, װאכ האב; דעטאילט נ״עט אפגעטרעטן פץ זיץ כעט, — ״א־ך האב דאך נעקאנט פאר; פץ א קויר אץ ביײבז אײפ; פעיד א״פנעפרעס; פץ קראע;, ארעד א־ך האב געקענט כאפ; א ״ט•־״ א,ץ יעטארבן עיגעץ אץ א יאזארעט, װ• א כרב,' אצ־נד אבעד יעטארב א־ך, וױ א נ־אי אוי־ טײז אײגענעכ בעט אדוטגע־ ר־ננרט פץ ט״נע בעכטע גוטע פר״נט אץ פאר טײנע א,״ג; זע א-ך העפ גדינעכ װארה אץ רעפ יעײנעפ ביויע; ה־טרי, ב״עעת רער קיאנקה״ט פץ אנכקץ האב א־ך געהאט ד• טענרעבקײט זיך צ• איבערצײנ;, אז טע; באדא־- נ״עט זיץ דווקא ק־ץ דאקטא־ בכדי צו יעטעי; א פאייעע פיאננאזע. אז אפ־רו דער ק־אנקער גופא א־ז זיך אױך אפטטאר טועה. די קראנקהײט האט טאקע נעדױערט גענ־ג ראנג, אבער אנכקי איז רעטארט נ״עט גע- יעטארב;, נאר נעזונט געװאר;. א־ך בץ טוהה, אז פא־ ט־ר, ארב ארצט, איז דאס פיעוט געװע; א װונדעח א צעיראכענעד ארטער טא; טיט א קיאנק הא־ץ, ט־ט כקיעיאזע פון די געפעפ;, טיט קראנקע ניר; אץ פארט נוב־ נעװע; א יעװעיע לונגעז־אנצינדוננ. ״עפעכ א; א״זערנע רעבנכענערג־ע פאדטאגט דעד ייד,״- - האב א־ך טיר דעטאיט געטדאבט. װי כ א־ו אנכקץ נעװאדן נאר אב־כי בעכעי האט ער יעוץ אננעהו־ב; צו פארזארג; רי נאנצע װעיט. ער האט יעוץ נ״עט נע- קאנט איינרוע;, װאס דער פדץ—רינעזאז־קאטיטעט טוט גארנ״עט, װאכ ר־נעזאנכ כתבים אץ קארעכפאניענץ ריגן נאך פארפאקט וכדוטה, און דעד סוך א־ז געװע;, אז נהטיה פינקעריעטיץ האט נע- טוזט ארויפקוטען קיץ אטװאצק ט־ט גאנצע פעק דינעזאנפ קארעפ- פאנדענץ, אץ ־ע. ראזענפעיד, ײעיכער האט אויך געװױנט אץ אטװאצק אץ אנסק־כ ־עכנות, האט נעטוזט אוײ־ ז־ך נעטע; ד• טי די ארע בריײ צו כענרעניר;. די רעקאנװארעסצענץ א־ז געגאנגע; זײער ראנגזאפ, אץ אנ- סקי האט נעהאיטן אץ אײן רײפ; ז־ך קיץ װאר־עע, בכד• טעורר זיץ רעפ עורפ װעג; ־עטעין א טצבה פרצ;, הנפ די פיס זײנע זע- נען נאך נעװען נע־עװאי; אץ ער איז בכרר קויפ ארוטגעקראב;. אנהויב או־גוכט סײסז, װע; די רויטע ארטײ האט זיך דעד- נענטערט צו אטװאצק, אױ אנכקי געקוטע; צורויפ; קײן װאד־עע אץ איך האב געפונע; פאר א־פ א װוינונג אין ־ער הײראניעטאיט פץ דר הורװיט־ע (זיעאביע $), װו ער אױ יעוץ געבריב; כיז צופ טויט. אנפקי, װי כיאױ באקאנט, א־ז געװע; א כאציאייפט אץ אײנער פץ דער א. ג. ״נארארנא־א װאריא״. קאטוניכט; האט ער פײנט געהאט בתכרית היענאה. וכפרט עטיעבע רעדרפידעח װעיכע ער האט נוט געקאנט פץ דער יעװײץ.