Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 5 (1929)
- Issue
- 46 (15.11.1929)
- Date
- 1929-11-15
- Page
- Seite 900 (sequence 10)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 62% known words query
- IRI
…/4795427-8801019-8801110--05000-4800175- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
ליסעדזסד פ?סםםר 1*0 46 (289) ,/ י ר 990 זיך אײננעהערט, װי דער רענן קיאפע א־בער אונז, װי מיע ב״נער- דיקע פיננער דער גארטן איז פוי נעװעז נויט פ־נסעערניש, או; בײר האכ; ייכ נעדזאט, אז די פרייכ-אננעקוטענע גאכט זאד אונז גלעט; די פניטער און זע;, ײ' א״נציקװייז יטטארכט אפ ראם יעצ־• טע פראכויקע אװנט-רויט, װאם איז, װי א צירוננ, נאך גערעג; איכער א טייר פו; נאדט;, ביי אונז, אי; דער ארטאנע, איז טונקר, יכװארץ, איז ררויס; — רויט. אזוי איז גוט. כויר זעעז זיך כטעט נייעט. ד• אוינן ביויז קוקן זיך אך — דיר איז נוט, נאררעיע;• — יא — טיר אויך. טיר האבז זיך גענוטעז פאר ד• הענט און ארויכ, אהייב א־ינדאי האכ איך כאטערקט. אז אירע יכיך זענעז צערים;, — גארהערע, דו קענפט ד־ך פארקיר;, — האכ איך געזאגט, װייזנדיק טיט א פיננער אוװ־ אירע יציך — כיװייפ. כיהאכ נייסט קייז נערט צו קויפז אנדערע. אויפז אנדערן טאנ האכ איך גענו״עז אירע יסיך או; נענאנ- גען טיט זיי צו א יסוכטעך יכיבין נ״צט פר־ער אװעק פון אים, ב־ז איך האכ נייכט טיטנענוכועז די יכיך פא־יכטע, נאנצע באצארט האכ איך טיי; גאנץ געיט, ײאכ ד־ טאטע האט טיר טיטגענעב;. דערװייא זענעז איז רער יטור צװיי קינדער הראנק נעװארן אויץ טיפוכ. טע; האט אייננעזע;. אז די אפזונדערוננ הערפט קנאפ און טע; האט אונז אפנעיאזט אהייכ. נאידעיע האט טיך נעזעננענ- דיק זיך נענעבן איר אדרעכ או; טיך נעבעט;, איך זאי קוטע; צו איך טיינע עיטערן האבן פאררויר; די פרנכה, און ײי א סך אנ- דערע טויזנטער ײדי׳שע כדטפחות, האבז טיר באיכראכ; אװעקצוראז; זיך פון דער נרויפער שטאט, ײאס ד• דייטיםן האב; אײננענוטעז און אויכגעהוננערט, און זיך באזעצ; ערנעץ איז א קרײז שטעט־ר, װו בזעז קע; נאך קרינן נעקויפט א יכטיקי ברויט אז קארט;. או־ץ די באנען האט טע; נ״כט נעטארט פארן. קײן פורן זענע; כטעט נ־יכט נעװען — די ד״טשן האבז צונענוטע; ד• פערך טיר האב; ז־ך נעטוזט יאזן צופוס. טיר זענעז אדורך פעידעך ײעידער אץ טײכ;. סיהאט נעדויערט אפיכר צװײ װאכ;, ב־ז טיר זענעז אננעקומען אין יכטעטר קארעװ, װו ט־ר האכ; זיך נעזאימ באזעצז. דארט איז אויך ני״כט נעײעז ביי ײאס צ; פארדינע; און אי; א צװײ הדיכיכ ארוכ זענעז טיר צוריק אין דער הייי אי; רער גרויסער יכטאט. איך כין גרײך איועק ־באזוכן נאידערעז. איך האב נוט נע- דענקט דאס הויז און ד־ נאס, װו זי האט נעײוינט א יככנטע פון הױז האט טיר נעעפנט די טיר און געפרענט, צו װעטע; איך דארך — צו נאידעיעז. — גאידערע איז קראנק, יכײער קראנק סיהארץ האט טיר גענוטעז העכער קראפך איך האכ דערפירט אוטגריק. פון נארדערעם װױנוננ האט זיך נעיכפירט דער באקאנ- טער ב״םנדיקער ריח פון רפואות קענן טיפוס. כיהאב טיך נעבעט;. דעז זאר טיך ארײנראז;, כיהאכ יכטארק נעבעטן. ם האט נעהארפז. כיכיז ארייז. נארדערעס קרי־ז קעפר האט זיך פאררויר; אי; די ײײסע קייכנס אוי־ א בעט א־ז דער רעצטעד פון ז־י דר״ ציטער;. זי איז נערענן אוטבאװענרעך בר־יך יכט״ץ און ט־ט אויג; פאר- קוקטע אי; א ײייטעך פדעטדעד װערט, װאם ברויז נאר יכטארכנ- רע טענט״כ; זעעז. זי האט זיך נ״כט קײן ריר נעטון ט־טן יכנײ- ברייכ;, קריינעכ פניכ — אזוי װי זי ײארט יכוין טער נ״כט נעהאט קייז כח צוכ רעכ;. דערזעענדיק ט־ך האט ז־ א יכװאבז, טאכט- ראז; יכטייכר נעטו; טיט די דינע. שװארצע, פאדברענטע ריפ;. א, דעכ דאזיקז קרענקרעכ;, בראסן יכטײבר פון א ׳כטארכנדיק 'טיי- דערע װער איך אײביק נעדענקעזז א־ך װער איכ כאהארטן טיך טי־ אין ט״ן זכרוז, װי ארץ, װאס איז הײריק און זערטיזז — כיכיז צופרידן, װאכ ביזט געקוטעז, - האט זי קויכ ארו־כנעיכעפט״כעט, און די װערטיער האבז אפנעקרוננען אזוי הויר, װי אין איר קריינער ברוםט ײארט יכויז ארץ פאדברענט געװעז פו; דעכ נריענדיקן פ־בעך — כיזט קראנק, נארדערער — האכ איך זיך אנגערופ;., — יא, כיב■; ק־אנק... — האט זי װײטער נעיכעפטשטעט נויט די יכװארצע פארברענטיע ר־פ;. — כיאיז נוט אזוי... כינײ אהיז צו טיין טאטעיכי... דאדט איז בעםעך װי דא. — װאס רעדםטו, נארדערעץ — האב א־ך אויסגערופ;. האט צויר טיטנענעב;. די, װאכ האבז נ״כט נעװוכט, װער טיד זענע;, האבן אונז נענוטע; האיטיז פאר ׳כװעכטער או; כרידעך די רערערי; האט. זעענד־ק, װי ט־ר הארט; ז־ך אזוי ציזאטעז, צופר־ח נעיכמײכרט — יא. ק־נדער רא־פז זיך ריכ האבז. אײנטאר א־ז נארדערע נעקוטען צו טיר או; ט־ר בטעט א״נ- נערויטט אי; או־עך אנדירנדיק טיט ד• דינע ־אזע ריפערעך טײן פניס, פונקט װי זי װארט נעװארט אנטפרעק; ט־ד עפעכ א כוך — קוכ אראפ אי; גארט;, ײער איך דיר עפעס װייז;. או; א•; די הענט האט זי נעהארטן א קר״ז קעכטערע ט־ט טונקערן רעדעד כאיכראנ;. עס איז נעװעז פארנאכט רער הארכסטיקער זיז־אונטערנאננ האט טיט א רויט;, ברוטיק; טױר אײננעהירט ד• עטרעכע בײטער אויפן הויך• אי; א הערפט פו; גארטז איז יכוין נעײע; טונקך נאכט. טיר האב; זיך געזעצט א־ז דער טונקערער ז־יטי. :ארדערע האט ראננ נעקוקט אי־ דעכ רעדעדנעכ קעםטערע אז איך האב געקענט כאטערק; אי; דער טונקרק״ט, אז איז אידע בר״כט״כענ־יקע או־נז פינקרע; טרער;. ז• האט אראפנענוטעז פו; הארז א קרײן טעיכ; ׳כריכעי־ע, װאם איז נעהאנגע; או״1 א בר.ײ ז״ח ״כנירך און האט אויפנע- יכראכן דאס קעסטערע פאר ט״נע אוינ; האט א בר״כטיכ נעטו; א ׳כ טיט רויטע, נרינע און בטיע שטראר;. איך ביז נעײאח טיטא״נטאר פאר- בריפט. פארכיכופט או; כיהאכ די בריה; נ״כט נעקענט אװעקרײסן פון קעסטערע, — האכט א נרויכ; איצך -- האב א־ך אויכגערופ; א פאר- װונדערטער ביז נאר או; האב נעקוקט אױה איך ײי אױץ עפעכ א סודלתדיק, נייכט-ע־ר״כ נעיכטאיט — ׳א, א נרויסע־ אוצך —• האט נאריערע נעזאנט או; רע־ ברייטטיצ פיץ ד• טרערץ א*; די אייגן האט זיך אײפגעטי״צט די פאנטאכט״כע, ריכטיקע, פא־״כ״רענע ״כטראר;, װאכ זענעז נע- :אנגען פון קעסטערע. אינעײײניק, אינכ קעכטערע, זענעז נערענז :אירענע ריננרעך זירבעינע בדאנסארעט;, קייטרעך טיט רויכטנריק•* יכט״נעך א גרוי- סער ׳כטערנבאנר טיט ברויע טורקיס;, אינטיטץ א בר״כט״כענדיקע־ ־כט״ן פון טירך-קארעך ראכ קעסטערע האט נעברענדט און נע- ״כטרארט. װי די זון פון ה־טר ײארמ נעװען דערי; נעפאננע;. איך האב געגאפט או; פון פארײונדערונג איז טיר אװעקנע- קוטען ראס ר׳שון. איך כין אזיכ נעװען דער׳פראקן. — פון װאנען האסטו ־אכ, נארדערע׳• א קײכערינע האט ראך אזערכע טייערע זאכןי — פון מײן טאטעיכי האכ איך עכ — װו איז דײן טאטעיכיי — װײט — ווי װײט/׳ אץ אדץ-״כראךי — נאך װייטעך — האט נאי׳דערע אראפנעראזט דעכ קאפ טרױער־קעך װי פריעך און רא האט ז• ט־ר דערצ״רט, אז איר טאטע א־ז נעיכטארבן פון ט־פוכ או; זי איז נעכריב; אר״ז; קיץ פאטעך יכװעכטער א•; קיין בדודער האט זי נ״כט אװעקג״ענריק פון רער ה״ב, האט זי פאר״כטאנען. אז דאס ער״כטע דארי זי טיטנעטע; ט־ט ז־ך ראכ ט״ערע קעםטערע, רער טאטע״כיס אוצך זי הארט עס אץ דער ״כור אײנגעװיקרט אין א קריידר און קײנעד װ״כט ני״כט, װאכ רא נע- פינט זיך — דו זארכט קײנעכ נ״כט זאגז, הערםטך• — נ״ז, כיװער נ״כט זאג;. — יכװערן — כ״כײעך כיהאבז זיך אננעהויכ; די ראננע הארככט-רעננכ, װאכ האב; נא־ אויפנעהערט א״■' א ״כעה א־ז צװײ אי; טעת-רעת. די דעכער או; ײ גאכז־׳כט״נער האבז נעגראנצט פזנדערוױיטנכ, װי אויכנע- פוצטע ראנדרען. די רערערין האט ״.׳."; געהאט אױסדערצײרמ איע אירע טעיכױת, או; די קינדעך רערפימדיק אז זי איז רעעך װי א ׳כטרו־-זאננ, האב; זיך יכוין ני׳כט נעהארטץ אזױ נאענט צו איך אץ װאכ-אטאר טער האבז• זײ נעכוכיעז בענקע; אה״כ... איך בץ נעזעס; טיט נארדערע; אץ גארט;. עם איז געװען פאדנאכט. ט־ר האבן זיך אד״נגעזעצט אץ דער ארטאנקע און האבן