Literarishe bleter · 1929-11-15 · 46 (15.11.1929) · p. Seite 895

?יס/דיאדיישע 3?112022 012. 46 (289) זײס 895 ד.? עד׳דעד/ןידיס? א דײכע לימעדאטוד און אדעמע לעזעד םיר־פארדן א■; עפון-אײדאפ־נ. ד־ם דעם רינב; איז ין־נדפן ד•;יױכ־!, טארעניוירטע פרעד״טע ־ער״בעד װערכע קודע; כירוב פון ד• אדע־ דע פארקפ־יב״כט;, דאס דיב פו; ד■ דאױקע יטר״בער האב; דורבנע- דאבד דעב ־בװעד; דערנע־-װעג פון א; אדעב ק־נד ב״ אדעדע, פאד- װא־י־אזבע ארבעבב-דענב־ע;. די ראז־קע פרעד״צע ר־בעדאבור, וױ בכרר ד• גאגצע װגנ- פרעד״עע קורבורערע באװעגונג, א־ז א; אדתע פארקב-באװעניננ א■; בד״בבב; או; ב־פבב; ז־גע; פ■; װארב ד־ב פארב־בערוננ ד,אב דע; געקעדפב - או; דיקעדפב;א־ ביז א־צב — קע;; אלע באר־בבע־־בע א•; אפעגע אב־ד־ראנב;, װאב גרופ•,־; ז־ך בירוב ארוב רער ר־־בע־ בורז־ע־אז־ע; ־ואב זעב נאד ביז ה״נב ד■ א״נצ־קע רעזונג פו; דער ״פרעד״טער פראנעי א־נב א״בד״ע; ז־ך או; א־; באהעפב; ז־ך ד־ב דער ניױבע־ פיאנצװױ- יעע־ קורבוד. װ־ יטבארק ד■ דאז־קע פאיקב-באװעגוננ א־ז א־־בגעװאקב;, האב דע; א; א־בע־־ק; :־אר נעקענב זע; רעצבנב ב״ צ־ױ• גע״בעע- נ־״ב;, א ב־ױעריקע א־; א •וב-ב״בד־קע, א■; יע־ פיעד״עע־ ר־בע- יאר״עעו־ ײערב. בא־ו נ״עב יאנג גע־עבארב; א־־נער פו; ד־ דעכב־קבבע או; עכב-פ־עד״עע ד־כבע־ קא־ער ,״א; דע װ־־בב־נע. ע־ א־ז גע״בבאנע; א־; פראנב פו; דע־ ה־־נב״קער פרעד־״בער פאעז־ע. ־אכ א־ז גע- װעזן א נאבעיע פע־זענרעכק־־ב, ־ואב יאב געיעבב און גע״בבארב; װ־ א ־־בבע־ װ־־ב צ־־־קנעצו־נ; פו; ג־ו־ב-״־־זעב־״.־; גערו״ב, האב עי א־־בנעיענ־־־ב ז־־נע ר־דער א־; עב־יע; — ־־קע בענדע־— ארבי נע־וע; בך-הכי ן,־. ־א־ א־; רער נרו־בער —בקוב־ע. װאב נ־־ב א; א־; פראנקר״ך וועגן רע־ אזו־-נערופענער ״ר־־נער פאעז־ע״, האב ע־ דעב נרו־ב; דאס פרעד״בע ר־טערארײטע װערבר בר״בערב ױך או־כ "כטער ױארעיײ געענטפעי 1•- פיאנצריײיײ א:י כיא ״יעדע פאעזיע איז א*ן איר אינהארט אן איטױיקע; זי א:ט■ פרעקט או:ז א ״טרעכטן גײכט... זי בא־־יאיהט אינז אבעד טיט איר פא־ב, ײאכ ךאר? אינז צונױפפײץ נײטן נ״כט. רע־ ־אזיקע־ אהט פ.ין פאציפיזם, פין דער פייררעבער יזעננזײטיקײט — ראכ איז רע־ פאיזט פו:כ *ע״נעב פערז. זאנט;יכט: רײנע פאעזיע: זאגט בעכע־; ר״נער פערז״. רעי פערז בײ רע ױויסטינע איז טאקע א ירנכט־ױערק פאי זיך-י זזי פזן טארטאי אזיכנעראקט, דערײאד איז איכ אזזי *עױער איבע־ציזעצן. יאגנריק זיך נאך רעי פא־ב ראט אריך דער אינהארט פ.ין ז״ן ריבטזננ נייטט געריט;. פין ז״נע רידער ר״כן זיך אר״כ; *עױאבקײטן פ*ן רעב טענטיצן. זזאן כ פרעטײצע ריר אזן ראכ אאטענט״ע־ ואן דע זױיכט־נע האט ניטט נא־ עד קאט אייך גרזיכע פא־־־נכט־ גענזג גרזיכ אין אײ־ ױאס איז אי; בעקגיע. א־ר אנזע; . 1• ירןן װ״ ארע ריױ <•••■• ילי••)••׳ ״בב־ציזב איז ינע האט דערהײנ רע ״״יי^טי דעי דאזיקעי *ױעיסאר געטא: רעךי— איני טער נעקעדפב ־אס פרעט״סע פאיב־פב ■-כדודנע היד- אנטױיקרױנ אין פא- דעד; צו כאנעדע; ״כע־ ־בפדאך. פראנדעד;; : דעד פרעדעד ■ז נרויבע עדיעכל ריכטער ן די ׳כיבייק״ב ראכע, או; בפרט אי; האראגד און ד״ב־עראנד — צעװאקבב ז־ך אױך אינב א״געגעב ראנר. ביסרעכװ״ז צ־ט זי אר״; רעזער פון די נאך-ארץ נרויסע אפגע־בבאנענע דאס; פו; פרעד״ב; פאיק, ײאב ריננער; ארוב די דאויקע ״נגע ריבעדאר״עע באױעגונג דיב ר־בע או; א־בערגענעבנק״ב. די רעצבע צװאנציק יאר האב דאב יאז־קע קר״נע פ־ר-ד־ר־אנ־קע פארק פ־ר הערגר־־כב הער ארבער דור, — דער עריבבער דור פז; דער נ־־עי פיעד״כע־ ר־בעדא- בוד — קװ־קב ז־ך ד־ב ד־ פ־״דיקע רעזורבאב; פרן דער ־וננעד פרעד״בעד פארקם-־בוי די דאז־קע יבור דערצ־ב עב א דעד קורב־- װ־דב; רעזער, װאב װערב א; א־בעיגענעבענער קאנבודענב פו; דעב פרעדייב; כוך או; או־ך א פעבבעד ד־בקעדפעד פאי דעד נא■ ציאנארער באפד״אוננ פו; פרעד״ע; פארק. דאב דאזיקע פארק. װאב האב אדאר פאינודען א גרויס; קויב־יער; א־ב א־; איב; א״- ראפע, האב נערעבב די רעצבע יא,־ה.נ־ערב; א־; דער ׳ערעקרעכבבע־ אפנעיעטאנענקװב. קויב א האריער ־ארהזנרעדט ארב א־ז ד־ ־ונגע פרעב״בע נאצ־אנאר-קורטורערע באװענוננ, װאכ זוכט צודיק א״פ- בויען דאב פארק צוב ארב; רוב. ד־ב װי־ניקער כ־בעינ״ע קענע; יטוין א־צב פרעד־יצע יצר־־כע־ ז־ך באקיאנ;, אז ״דיװ־־בב כיערעי פון יער פרעמישער ר־בעיאבור אץ או־ביאנ־ װ־ א־; א־־נענעב יאנד נופא״. פאראן יעוץ ראב. װאב דירופב א ריבע־אר״עע כא- װענוננ אץ פראנדער;. בר״בערע קר״ז; רעבל יבוץ ד־ב ד־ב ד־ פרײד; א.ץ ר״ד; פץ דער דאױקער א״גנא־ב־קער אץ א־נבע־ע- באנבער ר־בעראבור צװ״ יטר״בער, פאר׳בב״ער פץ ד־ צװ״ פערקער װאב נא- וװינע; ראס קר־־נע בערג־ע, פרעדער אץ װאראנעד,האב; אץ א קודיצ; יבדועב, אץ א קאניענב־רבער פאיב, קראר כאיאקבער־ז־דב ר־ צװ״ קורבור; אץ רעב דאז־ק; ראנ־ דד״ב ז־ך או־ב אוםביק-דד־־סב דע־ װאיאנער פאנצו־ז צוב דיא־ק-צוריקנעצו־נענעב פרעדער אץ יכר־יב א־ב א־־ץ, גוטכדודע- ר״ב, אץ פנ־ב: — —• ^״ט״״עע קייא־רן״ט טי״״כ רזר־־זינט״ק״ט; צ*— חארבסטן ענין ג״ען טיר צז ר״כט, אזן באױירצן עכ טיט נזטטי־ טיקן הוטאר אץ פ״נער א־ראניע. אזן ארץ באנעטען טיר ל״כט אזן א־־ז װעדט קיאר״ — אדת, א־ר ז״ב קרא־ י־יכב אץ דעדפאד אפב א־־כעי- פיעכרעך, ז־יעד א־ז עב א״ער ־בענבבער דערה, אכעד ביכזב- אופ; נ״בב א״ער נ י־עס ב ע דערה דאב, װאכ א,ז;:אד א,.ך ״.־ץ אזױ קרא־ א־ז פאר אונז נאך א נעה־־דנ״בי אב ד־ א״י־קע נעה״דנ״ע, אב דעד דאז־י;ור. או־ ׳כב־רק״ב״ האב ־זענרעכק־־ב אץ א־־נע־ פץ ד• דע- פ־עזאנבאביוובבע סערזענרעכה־־ב; פץ דעי פיעכ־״כע־ ר־בע־אב־י נאך דער דאזיקעד אב־דה א־ז געקודעז ־ער נדו־בע־ ־וב-ב־כ עי דאכב אכ־בר ר״כבער דעפ יײװעד; א״נדד־ק פץ ־ע װו־בב־- :עב בו־ב. סך ־אד איז איב נעװאר; דעי באקאכבער פיעד״כע,־ .־אדאנ־בב ב־ב־ר בוא־בע ער א*ז א״נער פץ דץ װאב א־ז גע־בבא- נע; כ״ב װ־גערע פץ ־ער ג־־עי־ פיעד״טעי ר־בע־אב־־ אץ עד ראב א־צב ד• פיי־ד צו זעע; דעב גרו־ב; דו־ װאב ־ואקבב א־נבע־ א.ץ װאב ־־ננרב א־ב ד־ב אזו־ פ־ר ר־כע אי־־ב בוא־סע, דאכ איז •:■״; נ״כיב דעד צא־בעד ר־כטע.־, נא- דער ,,פו־ע־״ אץ ־ע־ פיעד״כעד י־בעראבור דאס א־ז פ־י-ביוב•- קער .־•!,־; קדעפב־קער ׳בר־יבע־ װאב ז־־נע רערד; זעכעז בארע ־־ פרעד״בע פו־ער; אץ איכעבעד אץ ז״ע־ ד־ר־ע — ראב פרעב״בע יטטעטר א,ץ דאר־ עד א־ז דער נוטדוב־קע־ א.ץ י־־כבער רע־צ״- דער ווערט אד־ — פראנדער;, דאב פארק אץ ז־ פאח קױב, ד־ ,־ו־רדע װערדעד רען א־בער פראנדער; האב; או־ די װעיב. אב ד• דאז־קע ״בו־בי דעבעררינק אדװבנעפידט אץ אץ די פיר ד־ב נעה״דנ״ט בארארענע נירעריקע ה״ רע נעברעך פץ פראנרער; האב; ד־ב ו־ך כ־ז אץ טו־ב נעבראג; ד־ פרע״ער דאדענבאך, ײא; רערבערנ, װעדראר; א א״ הגב ז״ זע- נע; װ״ב אװעק םוי זייער קר־ינעד ה״ב אץ אץ א; אנדער יבפדאך נעיבר־ב;. אפירו אץ זײער ברויזנדיקער רובב־ק״ב, ד־ב װאב פרעדער זענע; אז־ך בארידב, אינב דער הותב פץ ז״ער יבװעדעד אזדאר- טער פארהרודטק־־ט אץ ד־סטיציזב. דאב ראזב ז־ך פ־ר; בץ דעד גרו־םער צאר װערט-באקאנבע פרעד־יטע דארער פץ ד־ ארב־סב־ע ציימן ביז א־צב. רד־עי אץ ד־ ב־רדער פץ רוכביק; קעדדעב ןפרע- דייטע עפנטרעכע פארקס-פארװ״רונגעןן ב־ ברויגער, בענעדב א א פאצ־ר; אץ ד• בו־זנב-יער־קע פרעד״בע ׳כבעברעך. דידאר־ אץ די עננע, ד־ט ק־־כעם צויאדענגע־־־קבע נעסרעך, כד־ קיא-