Literarishe bleter · 1929-11-01 · 44 (1.11.1929) · p. Seite 868

?יםסר&ר״שס 3<021ער גזם. 44 (287) ז״ם 868 ״יי איז אמעדיקע ישולט ו ד־ג ע ז עלשאפ ט פרן די ה״ח: א. בר*מבערג, רבקה לעװין, קאזלארופקי, י. נןל״גבריפ ארן ת־טע?זנײדער." י. קאפלאנסקי׳ פעק. פרן צאראנצער צװײג: ״אוגזער צװײג ציט זיך איײן די צעג אין אן אײגענער דירה. מיר ררעלן אינגיבן אראפ־ ברענגען ה. לײװיקן אריף א לעקציע. די לעצבע צ־־ב האבן מיר ארײנ־ געקי׳יג־ז א צאל נײע מיפגלידער. באלד נאך די ײפ־צדביפ װעלן מ״ד אי־אנז״ביי־ן עטלעבע עפננדלעבע ארריכטײפן ארן א יייי ליצערארייג*־ קינכסיעײ״בע אװנבן פאר די מיכגלידער פונפ צװײג. אונזער פאירראי־ פרנג באפיאבפ איצצ די פלענער ארן אינספררקציעפ, װאפ זענען צרגע• •ביקפ געװארן פונפ צענמע,־ ארן מיר װעלן די אלע איבעפן זיבער דורב־ פײ־ן מיפ דער גיעיספער פינקפלעבקײפ.״ מ־פה לעסעי, פעק. פון דעטראיפער צווײג: ״דאפ ררב פרן ארנזע־ י־ע הבי־יפ זענען איצפ ״כטאיק פאדנוסען בײפ ארגאניזירן די •פזי־־ ארבעפ. דיי• האין דריבגעפירפ א זייעי־ דעיפאלגרייבן צוגויפקרם פרן נײע ארן איפע הבײב פרן צװײג. מײ־ פיאנעװען דורבצופירן א פאיקיא־• אװנפ ארי״ א ג־־ריפן מאכיבפאב, ארן א רײ ליפערארײפע אװנפן ארן עפנפלעבע איריפפיעטרנגען. אלע אי־בעט־פלענעי װעלן אבפאלופ דררבגע־ פירפ װ״ידן.״ י. זיפע**. מאנצי־ע^לער צװייג: ״אונזעי* צורײג לײגפ זײער א פך געװיבפ אריכ דערצירנגכ־איבעכ אריך צװייפן דעדװאקסענע. מיר פיין איין אררנפ־קררסן אין ײדייפער *בפיאך, ײדי״גע ארן װעלפ־גע״פיבפע ן ײדייפע ליפעיאטור. מיר װעלן בקררב אראפביענגען א לעקטאר פרן דע- ■־עקציע־בױרא בײם צענפער. אונזערע זיצרנגען קומען פאי יעדן צװײבן זונפיק. בײיעדער זיצרנג װעיט געגעבן אן איבערזיכב וועגן די װיבפיק־ ככע ײדי״פע ליפעראדײפע ארן קולפורעלע פראגן. צוױינ ״יפטודירנדיקע װננט־/ דעי צורײג ״*פפודיינדיקע ױגנפ״, צר רועלבן עפ געהערן פפר־ דענפן פרן די נױײארקעי קאלעדז־פעס, אונױוערסיפעפן ארן הלמידים פרן ײד. לעיער־סעמינאר, איז אײנעי פדץ די אקפיװסטע צװײגן אין דער ײד. קרלפור־געזעל״פאפפ. די מיפגלידעי פרן צררײג פאיזאמלען זיך אײן מאל אין װאך און בײ די זיצרנגען װערן דיסקרפירפ פאי״פײדענע ײדי־ יפע קולגיררעלע און געזעי״פאפפלעבע פיאגן. דעד צװײג פײפ אויך אן מיפ דעי איבעפ צו איגאניזירן פצודענטי״פע קולפור־גײפעכ אין די פאי״פײדענע לערן־אינבפיפוציעס אין גױ־יארק און איבערן לאנד. פא- דעם צוועק גיפ אי־ויכ דער צװײג צװײ ביא״פורן, אײנע אין ײדי״פ און די צװײטע אין ענגלי״פ — װעגן די צילן פןז דער ײד. קולפרל־געזעל־ יפאפפ און װעגן די דערגײיפונגען פרן דעי מאדערנער ײדײפער קרלפרר אוייג דער ײדי״פעי ״פפראך. אויפערדעפ וועלן אין מיפך פון הײנפיקן װינפעי דורבגעפירפ װערן א רײ ליכערארײפ־קינפפלעײ״פע אװנפן אינפ אינפעינאציאנאלן הויז, מיפן צװעק צו באקענען די אמעריקאנער ײדי־ *פע פפודענפניפאפפ מיפ דעי ײדי״פער ליטעראפור. פאעזיע, דראמע א.ד.ג. דער צװײג האפ לעצפנפ דורבגעפירט א לעקציע מיפ דר. יעקב עאצקי ררעגן מ״פה מענדעלס*ן ארן א טעאטעד־*װנט, בײ װעלבן דער פעאטער־ פאריפער זלמן זילבערצװייג האפ יעפערירפ װעגן דער אנפװיקלונג פון דער מאדערנעי ײדייפער בינע. אינם קינפטלערײפן טײל פון אװנפ האבז זיך באפײליקט די ״פוי״פפילער יעקב בערגדין, ברוך לומעט, א. קאפלאן און אנדערע. װיניפענעד קואטור-קיוב עליסט זיך אן איס צװײג פון דער ײ. ק. נ. דער װיניפעגער ײד. קולפור־קלוב ה$פ בא״פלאכן זיך אנצו״פליםן אלפ א צװײג פון דער ײדי״פעי קולמור־געזעל״פאפמ. דעד קלוב בא״פבײפ פון א באדײפנדיקער צאל ױנגעלײט, באװופטזיניקע ײדי״פע קולמוריםטן. איצטעד פאדמאגפ ״פרין װיניפעג צװײ קולםור־געזעל׳פאפפ־צװײגן. עטלעפע דראמאטײפע און ליטערארי״פע פאיײנען אין נױ־י$רק ארן אין א;ד. ״פפעפ פירן איצפ פאיהאנדלונגען מיטן צענטער װעגן ז>ג״כליסז זיך אלפ צװײגן פון דער געזעל״פאפפ. קואטור־געזערסאפט-פארופ עפגט זיך דעט 27*-טן אקטאבער. דער נױײארקער פןורופ פון דער ייד. קולטור־געזעל״פאפט װערמ געעפנפ זוגטיק, דעם 27־פן אקםאבער. בײ יעדן פארופ װעב אײנלײטן אײנער פרן די אנגעזעענטע ײדי״פע קולםור־טוער און ״פריםפ״פפעלער. די באזובער פונם פארופ װעלן קענען אנטײלנעמען אין דיפקוסיעס איבעד אנגעיירטע פראגן. צו יעדן פארום װערם אויך צוגעגרײמ א קי5סט־ לערי״פע פראגראפ. דעפאלן װעגן פלאץ און אײנלײבער פון פארופ װעלן אינגיפן אנאנסירט װערן. אײנטריט װעם זײן 35 סענכ. עאר מיפגלידער יון דער געזעל״טאפש און מאנ#מלעבע אבןןנענמן — בלויז .25 םענ•. א חודש־בילעם וועמ קאסמן 1 דאלאר. ער״סטער ײרייצער קויטור-צוזאמענפא־ אין פעברו>5״ 1330. דע״ ער״פטעי צוזאמעגפאי פון דער ײד. קולטור־געזעל״פאפצ, איױנפלעך דער ער״פטע״ ײדי״פעי קולטור־צוזאמענפאי־ אין אמעריקע, *לעפ פאיקומען אין פעיױאר 1330, אין נױ־יארק. אויפן צוזאמענפאר װעלן באהאנד־פ װעיי די אקפועלע פ-אגן פון דעפ ײדײפן קולפור־לעבן אין אמעייקע. די חויפפ־פארװאדפונג פון דעי ײ. ק. ג. װעפ אינגיבן א־ויכ״פיקן צו אלע מיפגלידעו און צװײגן די פאג־אי־דנונג און אלע נײ־ פיקע פי־פיפ װעגן דעפ צוזאמענפא,־. די חבי־יפ דארפן איצפ ענעיגײפ א־בעפן איײנצוציען װאפ־מער ני־ע מיפגלידעי אדן א־גאניזירן פרי״פע *־' ■ * '*׳־ו ־ ^ינאגיזיר־ אין ל;קצי*ג-טודן איב<רן דא;ד באדד נאך די ױפ־פוביפ װעפ דער חריספ־אפיפ פדן דער ײד. קו־פור־געזעל״פאפפ;703 ב־אדװײ, צימע־ 70)2, נױ־יאיק) ארויפ״פיקן א־גאניזאפאױן אדן דעקפארן איבעי איע װיפטיקע ײדי־פע צענטע־ן פון לאנד. דע־ צענפעי האפ װעגן דעב ױך ״צרין גע־פפעדפ אין פאי־ינדונג פיפ די צ־וײגן און פועי אין פילאדע־פיע, באפײק, פיענפאן, דעטײאיפ, *פיקאגא, קליװלאנר, מילװאקי, פיראקױז, לאפ־אנדז״פעלאה, װא״פינגפאן, פאנפ־עא־, פאיאנפא, װיניבעג, קאלגאי־י, באפפאן, נױ־הײװען, נוארק, בוירלינגפאן, מעפאלוב־א, דאדאכ. פ״פאפאנוגא און א רײ אנדערע ״פפעפ. די פורן װעי־ן זײן אזוי א־גאכיזירפ, אז אײן חבר װעפ באזובן, למ״פל, גאנץ מיפל־מע־ב; אן אנדערעי — נױ־איגגלאנד א. א. װ. אױיכפא־ן װעלן די פאלגנדע חבריכ פון דע״• חויפפ־פאי־װאלפונג: י. א־אפא״פו, מנתפ בארײ״פא, ז. װײנפע־, ה. לײװיק, לײבו״פ לעחרע־, יעקב לעװין, ״פ. ניגער, דוד פינפקי און י. ״פפײנבויפ. קבית־פניס פ:ער ברץ ה־ר׳סבײ[. די ײ. ק. ג. גרײפ צו א גרויכארביקן קבלת־פניפ פא־ פיץ היר״פ־ בײן צו זײן צוריקקוכען פון זײן װעלט־רײזע און פון פאױעפנפאי־באנד. ה־־דיײן וועי־ט דא דעי־װארט אינמיטן נאװעמבער. און דער קב׳־ה־פנים ײעפ פאיקוסען סוך גאװעסבער, אין איינעס פון די ג־עפפע נױ־ יאיקעי זאדן- ע־יצטע אייגעדײנע פארזאדיונג פרן ארע;ױ־יארקער טיטנרידער די עי־״פפע אלגעמײנע פא־זארלונג פון אלע נױ־יאיקער מיפגלי־ דע־ פון דע־ ײד. קולפור־געזעל״פאפפ (23־פן כעפפעמבעי־) איז דורכגע־ גאנגען ז־י־ך דערפאלגײיך. איבעי 300 תבייפ זענען אנװעזנד געװען. אנדעיע מיפגלידער האבן געמוזפ צוריקגײן צוליב מאנגל אין 0לאץ. בײ דעד עיעפנונג פון דע־ פא־זאמלונ;, האפ דער פאדזיצער דוד פ־נכק־ געבעפן אלע אנװעזנדע זיך אויפצו״פפעלן אין ערע פון די געפא־ ־ענע ק־בנוה אין א־ץ־י״פ־אל. ח. נאװאק, גענע־אל־כעקי־עפאד פון דעד ײ. ק. ג. האפ איבעי־געגעבן א קורצן בא־יבפ פונפ עי״פטן יאר טעפי• קײפ און פארגעלײגט פא־ דער פארזאמלונג די פאי״פײדענע רעקאמענ־ דאציעכ און פ־ענער פון דעי הויפפ־פאיװאלפונג חאי־ דעל װײטערדיקער א־בעפ ״פ. ניגער האפ רעפערירפ א. ד. פ.: ״װאב ״פפײט פאר דער ײדי־ *פע־ קו־פור־געזעל״פאפפ׳ ״ נאבן רעפעי־אפ, װאפ איז אײפגעהערפ גע־ װא־ן פון אלע אנװעזנדע מיפן גרעפפן איגפערעפ, זענען דיסקוםירט געװא־ן פאי״פײדענע פונקפן. א באדײפנדע צאל פיײנפ פון דער געזעל־ ־פאפפ האבן זיך פאר״פריבן אלפ מיטגלידער. בײ דעי פאיזאמלונג האט םנהפ בארײ״פא אפעלירט צו די אנ־ װעדנדע צו אבאנירן דאפ וואבנבלאפ ״די װאך״, װאפ דער״פײגט אונפער דע־ יעדאקציע פון ה. לײװיק, מ. בא־־י״פא און ל. ״פאסירא. נײעס פוץ די צוױיגן. א. פײפמאן, כעק. פילאדעלפיער צװײג: ״מיר האין דורכגעפירפ אן א־גאניזי־־מיפינג מיפ חבר ה. נאװאק. מיר ארגאניזירן א פארום, װאב װעפ פאיקומען ־עדן פ־ײפיק אװנפ, מיט אײנעפ פון די לעקפא־ן פון דער קולפוי־געזע־״פאפפ־־עקציע־בױי־א. דעי פארדם װעב זיך עפענעץ פ־־־פיק אװנפ, דעפ 1־פן נאװעמיער, מיפ א כימפאזױם װעגן דער ײד. קודטו־־געזעל״פאפפ. עפ וועלן זיך באפײליקן ח. לײװיק, ״צ. ניגער און דוד בינפקי. מיר האבן אויפגעקליבן א נײע טיבטיקע פארװאלםונג און מ־פ אונז-ר הילן־ װע־פ איצכ אין פילאדע־פיע איגאניזירט א •צװײג סון דער •פפודיינדיקע־ ױגנפ.,' נ. קאזלאװפקװ פעק. קאא3. הײפ-געזע־״פ.־צװײג, יראנקס, ני י.: ,מי־ האבן געהאפ די ער״פפע זיצונג פון הײנפיקן כעזאן׳ דעפ 22־פן כע-פעמבע־. עכ איז בא״פלאכן געװאין אײנצוןרדנען א פארופ יעדן צװײפן זונפיק פא־מ־פאג אינם אוידיכ$רױפ פון די ־אאפעראפױוע הײזער. מ•־ װעלן א־נגיפן אײננירן קורסן אין ײדיזפער געשיבטע און װעגן דער םאדערנער וועל*־ליםערא*װר. אויסגעקליבן א נײע סארװאלטונג