Literarishe bleter · 1929-11-01 · 44 (1.11.1929) · p. Seite 864

?'םסר.?ר'%77 ב7סםסר ג1ס. 41 (287) זײם 864 7 צײטז בײטז זיך און אויך מײנונגען בײטז זיך ׳עאנאל, אװואן נאצ, אלכםנדר קוסייןאװ, יורער נאר,• װאר׳צאײםיןי, סונקעאער, כואנע קאץ, ל. בצונוענפעאד און פרץ;ארקיזו בא- נריםט דעם דיכסער אײװיק צװאכוען ײיטן פיאקעפיקן עואב א,; אאננדו־ערנדיקע אפאאד־סנוענטן. אין א באגײםטערטער יטטיטוננ פ,י; דער גאנצער פארזאטאוננ, װאם איז באיטטאנען פון ארבעטער און אינטעאינענץ, האט דעם אװנט געעפנט פרץ טארקיש טיט אן אײנאײטוננם-װארט אי- בער אײװיקן, אין װעאכן ער האט אננעװיזן, אז אײװיק איז יטוין ארויפ פון יענער ,ייטעראטור״-אטטאספער, אין װעאכעד סיאיז נוי- טיק צו טעסטן טיט רער נואם פונם איטערארי׳םן אריטי;, אז די גײסטיקע טיפן פונם ײדי׳שן פאאק, אויק װעאכע י א םרץ האט אנ- געװיזן, האט אײװיק ב׳טאום נענרונטעװעט און פון רארטן, פון די טיפן זיך אויפגעהויבן און דעדהויבן זיך א נעאײטעדטער אין נײסט אײװיק אױ אײנער פון די פרײדיקע ראקוטענט;, אז די נע׳טיכטע פון דעם ״די׳כן װאדט איז אונז קײן בעא-חוב נייכט נעבאיבן״... דאס א־ז נעװען אין ױני <־״ו)1. זע ״איטעדאר״טע באעטע־״ נוט ױג, ױני, כטיװ. — מײנרנג נרמ׳ 2 ״איך בין געװען אין װארעע, װען טיהאט אויפנענוטען אײ- װיקן, א״דער ער א־ז נעפארן אין ראטנפארבאנד װער האט אים טקבא פנים נעװעןץ זרובבא, דער פירער פון די פויאיעע פועאי-צױן טיט זיין קאטפאניע, ז־י האבן נעקאאפט אין די טאצ; און נעהאאטן רר׳עות, אז איױו־ק איז ט׳ביח, דעד אויסאייזער פון יידי׳ען פאאק. ראס אאי־ן כאראקטעריזירט יטוין א״װיק;. — — טיר װײנען ני״״׳ט און קינןערן ז,ך װ,ינ,ק_ ד. פ,ר ,״די־- בעד זענען אװעק פון דער ״טארנן-פר״הײט״, ײאס װײניקער טייט, אאץ בעסעו טיד ר״סן ה״נט איבער אאע באצױננען טיט די ״פארע- טער״... און אט די רייד, איבער אעזער, האט נערעדט פרץ טאר- ק י ׳ט צוריק טיט א ס װאכן אויך דער פארזאטאונג פון דןןר איטע- רארי׳צער םעקצ־ע אין כארקאװער ״נעזקואט״, װען טען האט נע- רופ־ צו פארדאטען די פיר ׳צדייבעד אײװיק, רייזען, טנחם באריייכא און א דאכאי י א, צײטן בײטן ז י ך, און טיט זײ אויך ד י טײ- נונגען פון יכרײבער װענן זרײבערן... ״א נעזאאבטעי כהן-נדוא״ אין װאר״טע, ״א געאײטעד- טער אין נ״םט״ אין פאריז און ״א פארעטעד״ און ״טיסט״ אין כארקאװ. מײנונג נומ׳ נ ״.. פון איכטיק-חאפייטע ־בארפן האט דער ױננער איטערארי- יעער — ארויפגעאטעטט אײװיקן אויפן יטפיץ פונם איטערארייטן אײטער. װי א יטטיאע ׳טאיחהדיקע טויב, ער זאא פון דער הויך אויס- כיטורהן ד• ביטורה ד• ב״״ױרה פון אוטקום. אדער פון דערא־יזוננ... ...פון זײן נכיאייעער הו־ך האט עד צום עריטטן דעדזען די פארבא־גנסטע טאאן און קװעאן פון יירייען פארק, וועאכע נײען אוים פין בענק״עאפט נאך באהעפטונג טיטן אעבעדיקן אטעם פונם פאאק און ױאס ױעדן פין דער ענק״עאפט אויסנעטרוקנט און אײננעיטרוטפן װ• די טי־אבט פין א בוגרת אין ־ע־ גר״סער ד־כטער־׳עער זעוננ דודך דעס נאציאנאאן אוט- גר־ק פון ײדייען פאאק, האט זיך א״ײיק אײפנעהויבן צו דעם צער אין פײן פין דע־ גאנצעה װעאט דא האט אײװיק דערנרייכט צום קיעה פון דעם װערטס יער ־א״ע און איס אויפגעקנ־פט; — דורך די א״נזאטע ײענן פינס נאציאנארן א־נדױױדואאיזם צים קרײץ-פונקמ, װו סיב־עכן זיך דורך איע װענן פון דער װעאט, און אזוי ארום איז <־ געקוטען צוס העכסטן אויסר־וק פונם אאטענמיערעכן פײן און בענק״עאפט, צום העבסטן עקסטאז פון ײעאטייען צער און אזוי-ארום אנטפאעקט פא־ דער גאנצער װעאט האס אי׳טענט׳עאעכע נעיעטאאט או; העס אאטענט״עאעכן צער פונם ײהי״ען פאאק... ...פרץ א.־ן — העכעמ העבע־ פיייט זיך יעוין א נ ״ ע ר ־עמאפא טיט עטעצנס איכטיקער אויפ״עט״גינג...-םיאיז עפעם א יעטחה. א איכטיקע ״עטחה אייפן ״עטאס-ב״ם פין אונזער איטערארייען אייטער איבעד דער בענקנדיקע־ איכט פון אונזעד אענענדארן אאטטערנצינדער ׳עװעבט-אײ־ א צא־ט נע״עטאאט פון א נעזאאבטן ױנגן כהן-נדוא נע־״פט דאס א־יב טיט פאםן פײן, טיט בארוויסן צער פון פא־כטיקע טענ, אוױ= אוםקום הייריקן, אויח ריכט און אײכטן יעװעבט אײ־—דער ױננ-נעזארבטעד — רײוױק...״ ־אס זענען די ד״ד פון פרץ טארקי״ע װענן ה רײװיק אין העס ארטיקא ״ר־.^עראדײצע טאסקעס״, ״איטע־א־ייעע באעטעי״ ניט.;:ן. או־נוסט, 04)11. .... אין איינעס פו; ד• פאריזער ״ד־יעע טעאטע־ן איז פא־- געקוטען א נראנהיעזער קבית-פנים אכבוד ה אײװיק, װאס האט א־־־כ־״זנדיק א״דאפע זיך אפגעיעטעאמ אין פאהיז. כ״ א; א־כערגעפואטן טעאטער, װאס פאריז האט ק״נטאי כײ ״די״עע ייטע־א־י״עע אײנטן נייעט בײנעװוינט, האט דאס פרע- ז־דױם, װאס איז באיעטאנען פון ־עם דיכטער גופא, פון טא־ק דעד טומל אדום ל. הוויטקאס שאדזשן רעדא־עיע פון ׳. נוסינאוו אונטעין נאסען ״נײבע דע—אזבאר״ און א דערקדעױנג פון ל. קװיסקא ״נ י ׳ע ט ד ע ר א א ז ב א ד (א ברירו אין יעדאקציע) ד. קװימקא האט ארדיסגעיאזט א יוך ״געראנגר״ (צענביפארי־אג. :ארקאװ, 1920). דאס לוך פאי־ענדיקמ זיך מיב א ־דארז־דז־אטצ־יל, עמערן די •דארזלזן דעם בוך אןיסער די ראמען פון דעי מאװעסיידעי־ לימעראצור. װײל מימוז קלןןר זאגן: די *מארז־מן האבן ל. קװימקאן געזיכעי־מ די גיעממע £א8ורער־ קײמ צװי־מן אדע א*צמ, אײנהאי־נמ, יאזענפעלדמ און מוקדונימ פון דער גארײי ״פארוועיממ״־פיעסע. א קלײניקײמ! אלע יאי־ן האבן דאך אמ די ״מײנע דײמ געמענהמ: די ײדשעקציע־קרימיקער זענען ״•מבינק־פײגי־", ״װאנצן״, װאמ דער״ממיקן די ײדי״דע לימעראמור אין ראמנפאי־בןןנד מימ זײער קאמי־ מאיעװען; אמ די ײדםעקײמ־אויפגעהאלמענע דיממער גופא זענען קרימער״ א גי־וימן מומל האבן אי־וימגערופן אין ־אמנפארבאנד אין די יידי״מע דימערא־י״מע קיײזן די *מא־־ז״מן, װאמ ד. קװיכקא האמ אפגע־ ד״װקמ אין זײן בזך ״געראנגד״, ודאמ איז דעי״״מינען אין באי־קאװעד ״צענמי־פארלאג״. אין פא־־״מײדענע צײמונגען און צײמ״מריפמן זענען געדרוקס געװאי־ן י־א-בע א־סיקלען קעגן ל. קװיסקא און קעגן דעס ־עדאקמא־ פון ,,צענמײפא״־לאג״. די פאי־״מײדענע •ברײבע־־־גרופירדנגען אין מאמקװע, מינמק, קיעװ׳ בארקאװ האבן צונויפגערופן מפעציעדע זי־ צונגען, פאיזאמלונגען, אויןי װעדמע סיזענען אי־וימגעבראגן געװאי־ן די הא־בממע י־עזאלוציעס קעגן ד. קװימקא אזוי װי ל. קװימקא איז א מימ־ גליד פדן ךײי י־עדאקציע־קאלעגיע פונם כא־קאװע• הוד״מ־ז״מורנאד ״די *וימע װע־מ״ אין אויך זיין מעקי־עמאל, איז גע״ממע־מ געװארן די פא־ דע־ונג צו באפ־ײען ל. קװימקא פון זײן אדמ דע־ ״ענין־קװימקא״ האמ גע־מאפן אין ־אמנפאיבאנד א גאנצע דימע־אמוי און ל. קװימקא איז ^•••<<<<><4<£*<< <** ו *• ךן אין דעמ ע־״מם־דע־״מינענעם יובילײ־נומער פון דעש חודש־ ז״מי־נאד ״די רו״מע װעלע״ (פעפמעמבער) געפינען מיר א בי־יװ אין