Literarishe bleter · 1929-11-01 · 44 (1.11.1929) · p. Seite 859

זײם 859?'םנרארישע בלעםער נזם. 44 (287) * ז. ן 7 י י נ פ ע ד נ ד ז * י א ר ק ד *> ע פארםרעם , װערבע יטפאנען, א-עי ױען אזן טיר; און בלעטעי, יטזץ נ״טט װעטען פדיער צו ס, וז״סן י ז״ערע יטאטנ צי די בײדער, צי רעב בכבזדיקן גערט־ :אױונרעח, — ■ , ייי יעדער באזונדערער בזיב צו אינז איז אזוי אײגן ש. דיערע צוױי א'נב גאיטן. בער דדזיטבות, װערבער האט נאך פא־ :ינעין אנגעהויבן צו טרן אט ד־ אדבט, האט אידאי גױיסע פא־ײנבט; פאי אינזער רי־ טעראטלר, אבעי יעדעס טאר, װען איך טדאבט װעגן א־ב, יטטערט ער זיך א־וערן פא־ רײנע אייגן א־ן דעב גע״טטארט פיז א ריבתאי־ ציקן יסבן, װערבער יטטײט אזײ= דעד דרויסנדיקער זײט פון אונזעי גארטן אין טײטרט א באגייסטערטער טיט די פ־נגער אוי־ל די בײ־ טער .״אס זענע; פזן אינעװײניק; — זעײ :אר זעט, כיא־א •טײניזײטן עס זענען דאיטן! טיט רער גאנצער ריבע און גרויכעד פאר״טטענדעני״ט פאי אונזער ריטעראטיר, א־ז דאך בער טהיטבזתעס טראט יטטענדיק נע־ װען געװענדט צי דער װ״טער עיד, איײ װעיבעי ד־ר זענן אטאי־ א פארק געװע;, אץ דיר װערן בעזרת היטב יטפעטער װ־דער אטאי־ א פארק װע־ן. :ייטט פיע־ ביטעת אנדע־ע צױניסטן זעען אי; אזג־ זער ראיק רעבן ברזיז דערנעד אזן וױסטוענייט;, תאט ער טיט זײן *עאד־ אז; יןיכסטרעדייט אזיג אזיך באזױז; א״פציבאפ; די יטײניוײטן פין אינזע־ דאיק רעבן. גאנץ אנדער־ט איז פאר ארנז יט. ניגע־ זײן טדאט איז ק״נפיאי: גייטט געװען געװענדט ע־נעץ אנ־ דעריט. װי נאר אין אזנזעד אײגן רעבן. ארץ, .יזאס בליט א.ין װאקסט הא, א־ז פאר איב נ״טט קײן נם׳ נאד נאטיררעך ״האב אזן גזטס ■ פון זײן קראס, פון זײן ט״טפהה. און האס איז אפיטר די ס־בה, װאב בײ נ־גע־ן איז זעלטן צי באגענענען די באגײסטעדזנג, זזאס טען באנעגנט אזזי אפט ב־י בעל פיהיטבזתן װעגן דעב אזן יענעב .פטיטטעײע־־־, אדעי װעהק א; א״גענער פאלט געװ״נרעך װינציקער א־־״ן אין התפע־ לזת, װי א זײטיקער אז; װי א; אטתער טיטפההניק, איז ניגער פארקניפט אין פא־בונדן טיט אזנזער קולטזר דזרך אי־ע פעדיב פרן ז״; הארצן נ״טט קײן פא־טײ־פיענטיט, אבעד אז״= װיפיל יעדער פא־ט״ בא־ פרובפערט אזנזער לעב; איז זי איב נאענט. אזן אונזער ליטעיאט־ד. זײנע פינגער האבן קײ; צײט נ״טט זיך צז פא־נעטע; פייט טייטרען אן״ז איר, זזאריב נ״טט ק״ן דדזיסנהיקע־ ריבהא־צירע• יטבן איז ע־ נאר אן אינעװײניקסטע־־, אן א״נענער א״נס פייט איר איננאנצן. אין ער װײסט, אז די ע־ר אזנטע־• אירע ױא־ציזען נויטיקט זיך א־ן פיע■־ זאפט, אין טער װײבקײט, ברי זי זאר קאנען בעסער װאקסן אין רעגגעד נעדײען. האבן טאקע זײנע פיגגע־ פיה װיבטיקערע זאבן צז טיז, יזי צז ט״טלען. א־ן דא קזפיט פייר װידער אייפן ז־נען דער איןטגעזעבענע־ רב פזן אזנזע־ יטטאט. עס איז יי אײנגעזעסנקײט אין ה״פו״טקײט, װאס װײט פי; יענע הנועה נינעי־ס, װאס טאבט אזוי זיבער הי בסא-ה׳־בנית פאי איב ג אט אזא איז ער ניגער איז נ״טט נא־ א ד־א האת׳־א, װעלבע־ זיצט ױפיב ורירת על התודה ועל העבודה, נאר עד איז אייך א טיבטיקע־ אנ־ טײלנעפיער אינב רעבן פונב ציבו־ אונזער ליטעראטור א־ז נ״טט נאי פאי־ א־ב דער *טײנער גארטן, איבער װעפיענס בײכוע־ און פראנצן עס א־ז איב אנגע־ צ״בגט געװארן צו ז״; דער היטער, נא־ זי איז א״ך פא־ איב ־ע־ גרויכער ״י״ער א־נזערע־ א־ז װעלבן עס דא׳־פ; געזאדרט נעדאטענע פ־ות א־ן תביאות, װערבע װערן א־ויסגעבראבט דירך יט. גיגערס פאזיציע אין אינזער ריטעראטור דערפיאנט פײך אפטפיאל א; דער פאזיציע פון א; אלט געזעסענעב בבבודיקן רב, אנטקעג; װעלכ; א צאל ױננע *טטאט״טע באלעבעסלעך האלטן זיך אין אײן בונטעװען. אײנער האט טענות, היכואי דער רב ביאזט זיך צזפיל אזן ענט- פערט נ״טט נענזג פר״נטלעך אויך זײן ״גוט־״טבת•־, א צװײטער האט תרעופױת, הלפיאי ער איז ארויס דער פארלירעד ב״ א דיו־ תורה און א דריטעד בונטעװעט זיך גלאט אזז־, װײל עכ איז ז״ן טבע זיך צו בונטעװען. װײפט דער רב דעדפון און לאזט אפואי פאין א צערפולן בליק אין זײן בארד ארײ;, אבער ער גײט זיך זײן גאנג, װאדיב קײן אנדער װעג איז פאר איב ני״יט אננעצײבנט. און די בוגטאװטיטיקעס׳ אז עס קזטט א יטבת. ױס־טדב, כאפ; זיי זיך פיגדעסטװעגן אר״ן אין בית־הטדריט כאפן א װארט פזנס רבס א *טטיקל תזרה, װאריס װאס־װאס, אבער אז דער רב איז א גרויסער הדיױ אזן בקי, טוזן זײ צונעבן. כײ אונז אין יטטעטל האט אדאל אזא נרופע אראפגעכראכט א נײעס רב און כאט׳ט ער האט נעהאט אלע טעלות טובות, ט־ט װעלכע פרוטע טאטעכ האבן נ״טט אויפגעהערט צו בענטיטן ז״ערע קינדעד איז ער ־אך נ״טט נעװען כיכזלת אפילו דעס טינרסטן יטאקי־ צז טון די יטטול פונס אלטן. ראס גײע פניס איז געװען יט״ן אזן איידל, אבער פונס אלטנס האט געװײט טיט הײטייטק״ט, פון װעלכער עס איז יטױער געװען זיך צו באפרײע;. דער נײער האט געהאט א פ־אר *טײן־גע- ראנ זענען יטניצטע הענט, אבער די תנועות פזנס ארי_ א; געװען די תנועות פונס גאנצן צבור אבירו אינס פאנעץ פזנב אלטגס קאפאטע־פאלעס האט זיך געפילט די לופט פון אײננכ, ט״טפההדיקס אײ גײ זײ א בדיה און *טײד זיך דערפײט. ״טט געי האט טאקע דעס נײעטס טטיטרה ראנג האט נענוטעז א יטטיקל צייס, און ער איז נעבליבן ברויז בײ זײן סאבאלניס ׳טטדײטעלע, אץ רער אלטער קיניגט נאך ער הױב אויך זײן כיסא הרבנות. ׳ט. נינרס פאזיציע, װי דער קריטיקער פץ אונזער ליטעיא- טור איז זייער ענרעך צו דער פאזיציע פונב ארטן רב בײ אונז א־ן טען בינטעװעט זיך אנטקעגן איס. טען האט תעױטזת. פז; צײט צו צײט קוטט ארויס א נױפע באװאפנט פזן די קעפ ביז הי פ־כ ט*ט אטוניציע און ״ירײט או־ס. —־ ״דאראי״ יט. נינעח אבער, אז עס דעריט״נט זײנס אן א־טיקל װעגן א װעיק, צו װעגן א *טרײבער, צעיטיטן זיך די טיטגלירער פון דער רעײאל־ טירנדיקעד גױפע אין באזונדערע װינקעלעך און יעדער א״נער פון זײ פילט גאר אלײן נייטט טיט װאס פאר א נליענייקן אינטערעס עד זיצט און יטטירירט א פרק ׳ט. ניגער און נייטט קײן װונדעד טיט דער נאנצער אוטצופרידנק״ט טיט *ט. ניגער; קאנען ראך אפירו די אוטצופרידענע נייטט אפלײקעגע;, אז עס איז;עװען נייטט קײן אגדערעד װי גאר ער אלײן, װאס האט טיט זײן אנאר־ט״טן כוח קלאר און פא׳־׳טטענדלעך נעטאבט פאר אונז גאנצע דודות ײדי• ׳טע ליטעראטור אויב אונזערע לדאסיקער זענען רי צעװאקסענע כ״טער א־ן אוגזעד נארטן, איז ניגער דער געניטער און איבערגעגעבענעי גערט־ נער, װאס װערט נ״טט טיד אונז אנצװוײזן אליך די *ט״נקײטן פ־; פזן דעם יזך ״ארנזעי־ האב אזן גזטם״,?א־-״־עגץ פרן יידי־ג״ -ןױײיעױ װאם וזעיט געגרײט צזט דרוק אין פאילאג ב. קלעצגףן. —