Literarishe bleter · 1929-10-25 · 43 (25.10.1929) · p. Seite 837

זײם 837 {7רםעראר'שע בזעםער*!.*ס. 43 (286)_? טןוריע ע נױטזוענד־ק״ע• עם זענעז נעײעז י" אזנז רע- נעםאכס־עפאכעם, אײםער דער אדטער;אע־אנארער יעפראך. א־ז נר־כייע, אראיייע, דײטיע, אץ עם האט זיך אננעהויי; א־יך א ייד״ע־ רום״עע ריטעראר״עע דענעםאנם, ײאם איז איבעדנערים; נעײאר; דורך רעם הורין א•; רוםראנר א־צט קוטט ר• ד״ע פאר דער יעפ־אך פו; רעם גרזיםער; העלפט פיז אונזער באלק, װי יאננ װעט דײער; דער נייער רענעםאנפ — איז יעװער פאראויסצוזאג;, איער יעדנ■ פאיס ײעט ער אר״נטראג; א פי״צז יעטדאם א'ז אונזער נייםט־ח רעב; א.יז ײעט אייערראז; נאך זיך טיפע יניפור;, יטײז ־ע־פא־ װאם די נ״ע אײפרעבונג האט אירע װארצרעז אין רי בר־־טע ־ם־בטז פונם ״ד״עז פאיק. פו; דער רעדאקציע: מיר דױקן דא דעס איטיקד פו:= ה־דובן געדעינטן פיאפ זו. דוב־ :אװ. מיי זענעז אבער :״במ מבביפ מיב ז״ן ם״נונג בנוגע דעי ״דעבנס־ נויבװענדיק״מ' פון ״ד״בער ײיבנ־באפמ אין אנדערע יבם־אבן, וואב מיר דאיפן אפידו באגײבן. אויב סיר וועדן ג״ן אויך אמ דעב וועג, וועדן מיר ציעדיבן ווערן אוייז א צװיי צענדדינג ״ד״בע• וויבניבאפמן. און דאב וויעמ אונזער קודמור און וויבניבאפמ :״במ יבמארקן, :אי צעברעקלעז או״ז ׳במ־קיעך, װאב ביװעמ יבװער ז״ן צו פאי״ניקן. — ׳טפראכ;. אין קייז ראגער דאר־ נ״טט הער׳ם; ק״ז עפראך־ינ־אװי־ ניזם, קיין טאנאפאר פון דער אדער יענער יעפראך אים קויטור- אינסטרוטענט. דאס לעבן אריי; יטאפט אזעיכע אינסטרוטענט;. װען ארץ-ישראי ־טאםט א העברעיע; אונױוערכיטעט, אױ דאם צו בא־ נריסן, װייר דארט; װערט די איטע נאציאנארע ׳טפראך רעבעדיק. װען אין אייראפע און אטעריקע עקזיסמירן םעטינאר; און אינסטי■ טוטן פאר ייד״טער װיםנשאפט אי; דייטיטער, ענני״טער און אנ- דערע יטפראכ;, איז דאם א יעבנס־נויטװענדיק״מ. װע; עס װערט איצט נע׳סאפ; אין וואר׳טע א ױדאיםט״בער א־נםטיטוט טיט דער פוירי׳טער רערן־׳טפראך, איז דאס או־ך א נו־ט־קע זאך פאר ־ענער ױננט, װאם רעדט פוירי׳ט. מיר רארפן ז״; טיס־אנער; פון דער יידי׳טער ײיםנ׳עאפט צװי׳שן יענע טיירן פון אונזער פארק, װאם פאר ז״ ווערן די טרוכה־יטפראכן א״גענע, טוטער־׳טפראכ;, או; נעבן זיי ״די׳טן אינהארט אין דער פארם, װאפ א־ז זיי צונענגרעך טען דארפ ני׳טט פאמעם;, אז פיר פון די קראםיקעד אין דער יידי־ ׳טער ריטעראטוד או; װיםנעאפט, פון פילאן דעם ארעקסאנדריער ביז נרעצ;, האבן גע׳טריבן אין פרעטדע ־טפראכ;. דאם ארץ רארפ נעטע; אין אכט די נייע ארנאניזאציע. עם איז דאך אבער קראד, אז ביי היינטיקע אוט־כטענדן א־ז דער װיפנ־ ׳טאפטרעכער רענעםאנפ אין דער יידי׳טער פארקס־׳טפראך א ה י ם־ י. י ־# ׳ש?; ס י /;? זג ד ׳ע ע ײדישע ביבליאגראפיע אין $ן אפיציעלער פוילישער א1סגאבע טער או; אזוי־ארום באצ־ט זיך ד־ רעניםטיראציע ם״ או•־־ ביכער און ברא׳טור;, ם״ אויך פרוג-ברעטדעך או; אויפרופ;■ רער פאריטי- יטער ה־סטאריקער, רטיטר, װעט נעפ־נען א־; דער ביבריאנדאפיע א; אוצר פון טאטער־אר; אין ד־ ראנגע און פדעצ־זע ריטיטות פון די פאריט״דנסטע אויפרופ;. אויכ די אויפרופ;, װי איבער־קנם או־ך אנדערע דרוקזאכן, װער; אפטטאר רעניכטרירט טיט א נרו־םער פאריטפעט־קוננ ןאין נוטער 34, רטיטר, פון זט־ט; סעפטעטכער זענען פארצ״כנט א פך או־פרופ; ־צום 1־ט; טאי), איז עס ז־כער נ״טט די ׳נ־ורד פו; דער רעדאקציע. רער װעדט פו; דער אפיצ־ערער אויםנא־ בע װערט נאך פאמרעםעדט דערטיט, װאם צו באיטט־טטע טיער־ טינע; װער; צונענעבן װיכט־קע ב־יראגעס, דה־ינו ר־ט־טות פון פא־ לאניקא, ך ה נ״טט־פעריאד״טע אויםנאב; א־; פויר״ט ארער ײעג; פײח, ײעלבע דעריע״נע; א־ן אויםראנד*), װי או־ך ר־סטעפ פו; פעריאר״טע או־םגאב;, װעלכע האב; פונםנ״ אננעהויב; צו דער־ יעיינע; אץ פו־רן אדער האב; או־פנעהערט צו דערים־ינע;*.). ד• ר׳ט־טות פץ רער ״פאראניקאי• זענען ז־־ער בארערנד־ק און װע; זיי טראג; אין געװיסע באצױנגען א צופעריקן כאראקטעד און זענע; נ״טט או־ם־טעפנדיק, דערקרעדט ז־ך עם ט־ט ד־ גרו־סע ׳טװערי־ קייט; פון זאטלע; דעם צוגעהער־ק; טאטער־אך אז טע; דערטאנט ד־ אלטע רוס״טע ״קנ־ז׳טנא־א רעטאפ־ם״, דערטאנט טען זיך נ״טט װירנד־ק אן דעם עקרהאפט; אופ;, װ־ אזו־ טע; פרענט דארטן רעניםטרירן די יידי־טע אץ העכרע״טע דרוק־ זאכ;. די רעדאקציע האט אפנ־ם ני׳טט געהאט ק־ץ טיטארבעטעך װערכע זאלן פאריטט״ן רי כ״דע ׳טפראכ;, אץ דער טיטינאװניק פון דער רעדאקציע פרענט ערר״ד־קן דעס ענץ אויפ א פ־טוטן אופ;: ער פלענט אפ׳טר״בן די עיןלעכע רופ״טע װערטעך װערכע טע; פלענט טוז; דרוק; או־ך דער אנרערער ז״ט פץ ׳טערבראט אלם טראנםקריפצ־ע אדער א־כערזעצוננ פון דעם ט־טר, אץ װע; די דא־ דאזיקע טראנסקר־פצ־ע אץ א־כערזעצוננ זענען נעװע; קאליקע, ו1ח1 ו1:>!>1ג1סק ו1טץחכט׳(6ס[זטק;11ח ¥\6}1סז11 בס1ץן\\ (* .^!חחז^בט ו1ט׳<ח3|>ץי\\ ו1ס׳\סןנ2טץזס1.)!>1?!1סי1 -׳(י\\ ו1טז(ח2סץ1>ס[זי>ק ׳\\6>1טז1> 32>1ץ׳\\ ׳(׳\\ס1>ץ2ז0 .[£!>151סנ1 [;>1!1סק5סק׳(2טש2ק '\\ ו1ט׳(ח13> נאכדעם װי די יידי׳טע ביבר־אגראפיע אץ פויר; איז א לענ־ גערע צייט נעװען אננעװיזן אויך פרױואטע איניציאטױו און צורעצט — אויף דער ביבריאגראפ״טער צענטרארע ב״ס יױריא, האט זי איצט נעפונען איר אפיציערן נואר. פון אלע אן אויםנאם ררוקזאכ; אין פוירן טוזן רײט א נעזעץ פון יאךזטחנ צוגעיטטערט װער; דער אדמיניםטראטיװער טאכט העכער צען עקזעטפרארן פאר דער נא־ ציאנאר־ביבריאטעק און א ריי אקאדעט־־טע ביבריאטעק;. דאם ביר־ דוננם־מיניםטערױם האט יטוין איר אפט״רוננ, װעלכע זארגט פאר דער קוטענדיקער נאציאנאר-ביבריאטעק אץ רענ־םטרירט אלע דרוק־ זאבן. די דאזיקע רעניסטראציע האט זיך אנגעהויבן באיד נאכן ארויםנעבן דעס דערטאנטן געזעץ, אבער דאם איז געװן אן אינע־ װײניקםנ1ע אנגערעגנהײט פץ םיניםטערױם. ער׳טט ה״-יאר האט אננעהויבן ארויםצוניץ א; אפיציערער נעררוקטער קאטאלאנ פץ אלע א; אויםנאם דדוקזאבן, ײערכע דעױטיינעז אץ פויר;. דערבײ איז איינצייטיק םיט א װעזנטרעכער אויפנאבע*), װערכע נעטט־ ארום די רויפנדיקע רעגיפטראציע, ארויסנענעב; נעװאד; אין פיר בענד די פולע רעגיםטראציע פארן יאר 28י![,*). םיי אץ די פיר קװארטאר־בענד פץ יאר אצחו, פיי אץ דעם הי״אריק; ײאכן-בראט װער; די דרוק-זאכ; רעגיסטרירט יטטרענג רויט װיסנ׳טאפטרעכע כררים פץ ביבריאנראפיע, א,ץ אץ דער בא־ צױננ האבן טיר צו טון ט־ט אן ערנםטער און נעװיסנהאפטער אוים- גאבע. ײען טען רערטאנט זיך װענן דעם ענרעכ; װאכן-בראט פון אטאליק; צארי׳ט; רוםראנך װעג; דעד ״קניז־טנא־א רעטאפיס״, װערט דער גוטער איינדרוק פון דער איצטיקער פוירי׳טער אויםנאבע נאך נרעםעך דער באגריף דרוק־זאכן װערט אויםגעט״ט׳טט װאם־בר״■ ו1סז(ת2טץ1>ס[ז6ק6)ת ע\6>1טז1> 32>1׳(׳\\ ׳(׳\\ס1>£׳נז1_1 (* .11 >1!ח2־>ס}1 .[6!>151ס? [16!1סק5סק׳(2טש2?? ׳\\ ו1ט׳(ח13>ץ׳\\ .ק .ס! .ק ,3׳\\523ז3 -׳(82602 ץח13>׳(׳\\ ׳\\6>1חז1> 32>1׳(׳\\ ׳(׳\\ס1>־(012 (** -׳(1ס1>!>151סק <1ח1 ו{ס!>1?י1סק ׳\\6>1חז1>! [׳>1>51|סנ1 [־>ז!1סק5סק -ז3ז\\ .1928 .1 >1!ת2י>ס11 •3ס!ח3ז23£ ו1טעח13>ץע\ ,ו1סץס^02 .1929 .ק .0! .ק .׳\\ .1(1 ,3׳\\523