Literarishe bleter · 1929-10-17 · 42 (17.10.1929) · p. Seite 826

?יסעדאדי^ע ב?טססר מס. 42 (1285 ט ז ־דיס 826 ׳יי י ג ס 1 נ ס ע 7 ד ק א?7 ע ע <ע?דס ײדי־ש/ $רסיסםן*?עבן) א; א זײט. די ענועריט; האבז פרוצרינג או*פנע?עבט, אײפנעהױב; די קעפ אז; זיך פר״נטרעך אזן נר״בצ״טיק טיט װירדע נענויגט אויױ רעכטט אז; אזיר רינקט. אט ראס איז טעאי^ער — האט געטראכט אײנער פז; די אכפיראגט; — אראפ די זארנ פון פניב, ארויך דער יכטייכר, גרייך, װי כיע; װארט זײ נאר קײנטאר נייג־ט בארײריקט, גרײך די איצטיקע דעזדה זוארט געזזע; ספעציער פאד ז״ צזנענרײמ. רי ארבעטער האב; נעטאכט פראץ און פאנאנדערנעזעצט רי אקטיאר;; ד־ ערטערע פז; אזיבנא;, די ױננערע פז; די זײט;. א״כי־כ סטאראד האט געהארטן דעס עריסטן טאסט. :אך איס האט יעדעד אײנער געהארט; פאר זײן הזכ עפעב צז זאנ;. נאך יעד; טאסט האט טע; נעטרזנקע; רחײס, אז; פזן די אזטצאאיקע ״רחײטם״ א־ז ביסרעכװײז פאריצזװנדן רי טחיצה צװ״סן ״קינסטרער״ אזן ״טאיעיניסט;״ אז; ס־האט זיך גע־עאפ; א״; ברזדעד־עאפט, אײ; ־בר- יסאפט, זזאס איז נעזואקס; טיט יעדער דנע. אטזוײניקסט; האט געטרונקען רעװיטע, ער האט זיך פאד־ ענטפערט טיה זיין יעװאכ; געזונט־צויעטאנד טען האט זיך איבע־ ריקנס אטװ״ניקסט; טיט איס פארנוטע;. ארעטענס אויפטערקזאט־ ק״ט איז נעזוע; געװענדט אויר עדזוארד; אז; ב״ יעד; טאסט, בײ יערער נערעננה״ט האט טען עס בוי־ט ארזיסנעװיז;. רעזו־טע האט עס נעזע;. סיהאט א־ס זוײ נעטון. או־ב ער איז נעװע; נרײכנירטיק צו רעס אויב;, אויך דער בינע, האט ער עס איצט, אונטעי דער בינע, בײ אזערכע או־םערנעװײנרעכע אוט־ יסטענד; נייעט נעקאנט פארטראנ;. ער געפינט זיך אין א קר״ז פון פרעטדע טענטיס;, ײאס זענען א־ס פרוצרינג נעװארן פרײנט, ברי- דער, אז; אט די בדידער באטערקן איס אויך נ״עט — װידער עדזזארד און אכער עדװאדד פאר װײטיק האט ער אזיסנער״דיקט אז איבעריק גרעז? אז; פרוצריננ דערפירט א יסאדפ; בריק, װאס איז יעוין ז״ט א געװיסע צײט נעװע; נעװענדט אזי־ איס. די בר־ק; האבן זיך נעט־ראפ;. — איך זע ארץ, איך פאריטמײ דיך, איך פיר דיר טיט, איך װער עס נוט טאכ;, — האט ער א־בערנערײענט אין דעם ב?יק או; בארך דערזױ־ איז אזיפנעיעטאנען אײנער פון די אםפיראנטן און אויסנעיסריג;: — ברידער פון דער אונטעדווערט! ביז איצט האבן ט־ר אפ־ נעגעב; כיוד דעס ערטער; פז; אונזערע װונדער־קינדער, איצט קוטט די דײ אויץ דעס ױננער;. איך דעראויב טיר צו הארט; דעס עריטמ; טאסט. זאר רעבן דער באיע״דענער דער נוטער דעי חברי״יער חבר רעװיטע.׳ — א טויטי ־ או; צונויפנערײנטע הענט האב; פארביטן טרוטפ״טערם, אנ־ נעבראזענע איפ; — פר״ט;, און קראפנדיק אין נרעזער או; אי; פראיס;, האט די פר״רעכע קאטפאניע אזיםגעיכפירט א; אײננאר־ טיק; טז־ע. רעװיטע האט קויס נעקאנט קוטע; צו זיך פון רעס ארעטע;, דאס האט אזי־ א־ס ׳טמארקער נעוױרקט, װי דער אויסנעטרונקענער ארקאהאי, און ז״נע אזיג; האב; יסטוס באדאנקס דעס ױננער; הבר — טע; האט נערערט װענ; איס, טע; האט נעיספירט א טויט פאר ז־ין כבוד װעג;, — זאר רעב; דעװיטע — ראם טײנט טע; אי־ דעס ־טויז ראננ־געיםטארבענעם, דעס פון ארע נייטט געזעענעס; אז; עפעס האט דארט א צאפר געטו;, ערנעץ טיך אין דער נ־כטה, עפעס האט זיך געװעקט אין איס, עפעם, װאם איז ׳טוין פון ראננ פארזונקע; אין א רעטארגייט; ׳סראץ, האט נעעפנט די אויגן, אויסנענר״כט די פארניױוערטע גרידער און האט זיך אנטפרעקט— אטביציע, או; ארע זענען אויפגעציטערט געװאר; פו; דעס יטטארק; קדאפ טיט דער פויסט אין טייט. טען האט זיך גייטט גענדויבט, אז דאס האט דעװיטע א קדאפ נעטון און מיט א פרעטדער, יטארפער ־כט־טע א געיכדיי געטון — ׳סוױינטן .0 ד־ פרעטיע־ע האט ז־ך א״ננענעב;. אדע האבן פארו־סנעזאנט נ״י־ס; ראסע־־ערפאינ ד■ ד־־עקציע איז נעװע; אץ א געהויבענער יטט־ט•::. נאך דע־ פאד״״־טעײנג האט טע; געדעקט א טי״• אץ הער נאהדע־אבע פץ ד־ בינע-אדבעטער פאה א־ע טא״״ײניסט; אץ טעב־ נייבץ פע־סאנאי פא־ הי אקטיאר; איז נעװע; ־עזערזוירט א באזונ־ ריע־ ציטץר אץ ארטיסטן-רעסטאדא;. פאר; רעצט; אקט האט טע; ז״ נעטאיח װענ; העס אץ פא־בעט; אץ נאטע; פץ דיער די־עקציע. צזפעריק, אדער נייסט צ•־ פעליי האט טע; עס פאינעס; צ• טערהן אץ א״; קד״נע.־;ארהערא־ בע, הא־ט. װי עס האב; ז־ך אננעטז; ־■ צװ״ עטעריט; אץ צױ״ װע; פץ א״ב; זענע; ״ב-ץ איע זיך צענאנגע;, אץ א נעדיבטע פ *: בט <־נ*יט האט א~זכזנ*׳1נזכ*<ן גאנצן בכין, אזנטן צ*ז•*;א~ד<~אבן;״לבריכן בארײכטן. אץ אײ;י;ר דזאט דאב טעב-;ײכ*; £*;־כא:אר אננעדזיבן א־ד כ*;רד- אץ ד*;ד עזוײטעד דאבן זיך *כ*ױי;;דיק אי־ככ־יטידכ צײײ עדעדיצן אין צזױי אכבידאנכן דעי דאנכײד ציכ אײכנ־־כידן, רראכ האכ זיך געקרעפכ פזן ־בנײנר. איז יאננזאב איבעדגעגאננען פין האנצ צר הא;ט. די א־נ- טעד־ככע;אדדע־אבע א־ז נעזוען פא־רראנדיט אץ א קרײנעד קאכיר- נע. אײגע־ פ־ן די אכפייאנטן. א זרן פזן פאיכענרעכע ערטעי;, האט ציב אנהײכ כעזאן געביאבט א האנטרך, יכטינק ארן פרדעד אין ארע פי־ האבן ז־ך דעיטיט די גאנצע צייט באנרצט. ב־ז א־צט פײענט דאכ אריכנדיטיין זיך באנל״ט ררע־ן טיב נערעכטער, רריצן, אנעקיאטן ארן ,,;אררפטיכיקעכ■; הײנט האכ טען זיך אריכנ־יטירט *טטיי געיבעכיט זיך צר קרקן אין די אײגן ארײן. געהאנעקן האבן אריפגעבריצט ארן װײטער געפרויג;, אײן נעדאנק נייצט ענילעך צרב ציר״טן. פיר באזרנדעיע טרהלת האבן פאריטײדנ־ א־טיק ־עאכירט אי*■־ ךיע־ ערורה -- אט דאכ. הײכט עכ, איז עכ: טעאטערי א־ז צייריב דעב האט עב גערױנט פץ ארעב זיך אפציזאגן, פץ דער הײב, פץ טאטע־ טאטע אין יײדן איצט הר;;*;ד אץ קערט;- אזוץ הײסט עס, זעט אזיס דעד ב־ת-הטקד*־;, ארן דאכ זענען ז״נע כהניב׳; פאפידענע דעקא־ יאציעו פ־ן אזיכנררײנ־ק באגירדט אץ פרן אינערוײניק פאריכטריבט. ביריהעי ־כטינק, רזאכ פא־באהארט הינטעד זיך בראע פניטער, נע־צײארן פץ אסטטע; קנאה, אינטריגע, וװ די *כטאד־עיע פויסט פאינעטט דעב אזיבנאןי — - - אנטיײיפן — אנטרויפן, כר-זטן ס־איז צײטי װעד ס־קען נ״כט זיץ *כטאי־ק א־ז טעאטער דאי־ג :י״:ט געברירן װערך דעד *כרראבעד דאט נ״עט קײן פראץ אין טעאטעד עי װעדט צעטדעטן פץ *כטא־קן. — געט״נה״ט: פיר רעפיעזענטאנץ־צװעקן בץ איך דעד ע־כטע, פ־י א״גענע זאגאד :יכט דער רעצטע. יכעטען ױך טיט טיד. אץ בררג נעבן זאנענטאר געזעבן אינד היר... — — פאררראכ קרטט עכ, גאי־רבטיציקעס. גענרטען טענטיצ;, יררירע טענטיטן אין פאי־צעטט. ארן פא־װאכ׳• עך, אוי װײ איז טיר, נײע צײטן, נײע ר־דע־ אטאר אין קאװגע, ביי ריפאװסקץ... עטעצעד דאט אנגעלראפט א־ן טיד כ־איז אדײן טאטר, דעד טאיעיניכט, אביכי בגירופנדיק. ע~ האט אין נאטען פרן ז״נע דיבדיס פא־בעטן ארע פיד צי זײ אץ גא־דע־אבע. — טוײ ארנז אן דעב כברד ארן קרטט ארײן. ארע פיי האבן זיך איגבטינקטיװ א־בערגעקרקט. די ירנגע האבן אפירו א יטט״בר געטון. אץ *טװײגנדיק האבן ארע פיי בא־ *טיאכן אדײנצונײן. באגעגנט האט טען זײ טיט א; — ״ראטיד ארע, אינאײנעב, אינא״נעב, די קינסטרער טקבר-פניב זײך. — די ױנגערײט, דער־ הערנדיק, אז טען איז טקבר־פניב קינסטרער, האבן זיך אפנעררקט