Literarishe bleter · 1929-10-17 · 42 (17.10.1929) · p. Seite 827

?יעעדזןדי^ע פלעסעד גזם. 42 235,1^ זײם 827 4 טערט געװאר;. דער פאריא־עענעי וװיקא;, װאש האט או•־ א וױירע אויפנערעבט און א יצפײ נעטון דיט ראװע, א־ז ײידע־ א״ננעיעיאפ; און װידער האט זיך כאװיזן דער ־טורדירער יטכ״יכי װערכער האט איצט אויסגעזען נאך ׳עויר־קער און די ריפן ראכן עפעט טארנע אנגעהויכן צו ציטערן און ראס פניט האט זיך צעקנײטיטט אין הונ־ דערטער קנ״טיטן און קויכ־קויכ או־כנעהעיעעט: — גאיובטיטיק — װאכ האפ איך רא אננערעדט, אוי װײ איז ײיר יטײן אינגאנצן עוכר־כטי רעכ באריעזבאנר פאדיױרן. נעכוט נ״כט פא־ אוטנוט אן איטן נאר- און איע האכן נענאפט כ״ט אפענע טײרער, ט־ט א פא־כאפטן אטעכ נעקוקט אויפן געראננר פון נעװעזענעכ דענטיטן, כיז א פ־־י- ריקיער אויכגע״״ירײ האט פארהייכט ד• ׳טטירק־יט. ראכ האכן זיך כי־רע איט־טיטקע פעכט אריטנענוטען א-ן געק״עט ר■ צװײ רויטע זאפאכ־יעטפיעך א״־־ רער כ־נע האכן נע־ װארפן א יטװאכע ייכט א.־*■* אן או־כטע־ר״טן קאיאהאר א כיאן ,־.ו, ־וננ און איט. האט א־עכ כ״ ארעכ ט־ט צונויפנעפראכטענע הענט געטאנצט אז א־־גנא־טי־ז טאנץ, אז כװז־ק-באנר־־טוננ. אן ניעזאננ. ל״ער טאנץ האט ז־ך אנניעה ־כ; א•; ר־ע־ אדכיעטעד־נאדדיערא־ כע, כאיר נאכדעכ. װ־ ר־ איט־ע ה־אכן ז־ך א־כע־נעכעט;, און ע־ א־ז גיעװען כאני־־ט פון א ה־יכ־ק פר־־רעך געזאננ: כיאיז אביער רארט ג־ך גע־ואר; ענג, או; ר־ נאנצע קאטפאנ־יע האט א־ן א יאנניער ק״ט אױיכניעטאנצט־ א•; רהו־כ; או; געכ־ירעט היעכ רא־אהא־ ד* -״'*׳-< ליופכ ר״ כןרזר.פויליל פון ר״ ייזיכגע *א£אכ• רעכיפרעך, די ט*פע פינכטערנייע פון יידע זי״טן טדעמ ד״ איבער. געבא״טע דאב א־ן טריניזען דאט זײ ייסרעכוױיז א^נענוטען די פריירעבקײט אין די רוכטילע, רײכטע נינינ־ב דאט פאדביטן א •;ױוע־יעי טאנאטאנעד א־ניכא; — טראטא־טא־טא־טא טיא־ טא־טא, — — װערעיר איז נעװאר; א־כערניע-זרט איטצאי־קע טאי א•; פאהיט״ריעניע טאנאצ״עכ, אטאי העכע־, ־א״״קער, אטאי יטטיי יכטיי — גי״ך װי טיעז װאיט זיך פא־ יעטעצ; גיע״עראק;— אט, אט קוטט עי, אט צעיכטע־ט ע־ -עכ טאנץ — טי־אטא־טא- טא — גי־־ך נ״כט גיעטאנצט, נא־ יעטיעצי כאיױינט-טהא־טא -טרא-טרא-קיאפ; צ־ ר־ פ־כ — נ־יכט פא פו; א טאנץ, נא' ט־־ט םו; א יו־ה- נאי א־־נע־ העה ־וננכטעה א־ז נ״כט ארו־כ צוזאטע; ט־ט איע או; ניעכי־כ; א־; גא־־ע־אכע. - - נ״טט-װ־ינר־ק האט ער יטטארק טציע־ ניעו״עז ״עכ זק;. ע־ ראט נ־״עט אװ־ נעט־־נט, יעי האט ז־ך נ״עט פא־גיע״עטיעיט, אז װעהטיע־ יויעי; א״פװיעק; אי; יעוװטעי היעכ גיעװעזעניעכ טענטיט. װאכ װיעט אױיכ טיט אזא ״עא־פ; כא- ״.יויהיקוננכ־אקט. ע־ האט היטה אװ־= העכ אכיע־ יע־ װיעט פא - ייכט; ז״; פ־עיעי יעד װיעט ציענפאך פא־ניט־ל; ריעכ איטנכ יכזדיכ. יע־ ײ״כ װ• אזױ או; איז טיט ניכטעיע טייט א־״כ פ•; נא־העהאכע, ה• טאנצנריקע זיענע; יטט״; געכריכז א״ אנקארטנריק זיך א״ניעה א; אנריער;, גיעקיקט אז״= ־עכ בחור װאכ האט געהאט ה• העזה ציצע־ יטטע־; זי״עי טאנץ ■- - גענזג טיט דעכ טויטנטאנץ. כאװ״זט. אז איי קאנט װ• נעהעריק אפיטאצן דאכ רעבן, װי אװך ה• א״כהעױו״רטע, װאכ פאייטיעניע־, י אכ ריעב;. יעכ איו ניעײאר; )),־. יאה, זינט ריע־ גרויכע־ קינכטרער טאננוכ ע־״אהר האט באט־יעט; ר־ כינע, י״ הי אוטות־העויכ װיע־ט אזא ניעיטיעענ״ט פא־״אנריט א*; א פאיקב־װב־טוב. כ״ איכז נ״ט עכ פזזי־כ״ איטיזטע־קײ ־• הו־כע פענכטער זעניע; ני״בגייט־ק צו היעכ או; טאכי ז־ך פױ־געכז א; נאנצן יענין. י־ידיע■־ פון היע־ אונטעדװערט: יאנ— ז״ כאװ״ז;. או טיר, ה• יעצטיע כי כ טעאטעה, יו״כי כיעכעי ־״ אפצו״טאצן ז״ניע פאררינכטפוייע פיאניעד;, װי ר• יעריטטע, ד־ נ־װכ-אוהױתריקע. נאך פופציק ־אר אוטהערטידי־עכער א־ביעט געפינט זיד ר־ער יוכ־ײ;־ אונ־ טער רער כינע, א־ך פראטעכטיר; ראטיר א־כ אר״פנעטע; אוי־־ הע־ כינע; הכר־כ, איך י״נ פא־ טיר זאדן איצט טיטן גאנצן פראכט אין ניאנץ £־.ער; ז״; ,,-..עד.קז ױביר״ יא, דאכ איז געװען ער אבער װו א־ז אהיננעקוטען רי ט־רד־ ק״ט, דער א״כיק־יטורדיקער יטט״כי דער גי״כגייטיקער יריק, דע־ גוטער ״גארוכט־טיק״? רעוויטיע האט בא׳טורדיקט: — — ׳טװ״גט. אזוי װי איר װאיט ײ״טער גע־טװינ;, װען נ״טט דער ׳וננערטאן. עד האט א״ך דערטאנט, אז יעכ איז פאראן א ריעײי־ טע אויך דער וויעיט או; איר טוט איכ רי טוב־ און פטרט איכ אפ טיט א טויט. נא דיר א גיעט איבער; בעק־עייע או; טיטיעפע זיך אפ אט יטר״ט איר איע: עדװאדד, ערװארר ־ואס עדװארד? גוט, ער־ װארד איז גיעװיע; א נרויסער אקטיאר, אכער װאס האט ער פאר; יידישן טעאטיער אױפגעטו;? די יעכטע כהית אפגענעב; פאר פריעטריע כינעס; אט האין זיך יעצטנכ א יאז געטון אקט־ארן פון דער רז- כ״טעי כיניע. א יטטהה, א ױכ־טוב, א נייק האט א״ך נעטראפן, איר טאכט טיט ז״ א נאנצן ציב״עכ; אכער וװ זענען ז״ ניעװע;, ײיען טיר האבן געבראכן די ציננער איכער דער ר״טיטער יטפראך, װען טיר האבן טיטנעטאכט רי פאנראטען כון ,־׳. אין;ן יארן, װען נ״י האכן אין ביוטיקן יטװ״ס געבויט דאכ •■ר״טע טעאטעױ• — ױ-ק זיך נעזעכן אין רי כאקװעטע צאר״טיע טעאטע־כ און אייניקע טיטן טויך־צעטערע אין טאיט. ז״יערע ייעכטיע ־אדן אפגעגעכן פא־ פריעט־ דע, אדן עדיטט טיט װ״כיע קיעפ, צעקנ״טיטטיע פניטער, ה״זע־יקע יטטיטען כאװיריקט צו קוטען אין *ירי״טן טעאטער — ברוך־הכא איך יי; רא איך האכ נ״טט יאננ באניענכט א נרויסן זיננער פון ריעי .ױכ״טער אפע־-ע, א *יד, װיעטיענכ קאנצערט; -װער; כאזוכט כטעט אויכ״טריכרעד פד; י־ד;. — איך פרענ איכ, פארװאכ ער זיננט נ״טט אויך ״ד״ט, — ענטפעיט ער טיר: — װאכ כין איך טיטוניע, אי״ האכ ראך נאך א יטטיטיע; ־־ אי; א פא־ יאר א־וכ, װע; יער װעט פא־ייר; ז״ז יטטיכ״ע, װעט ער זיכער קוכ״ע; צו א״ך נרירצ; אי; רי או״ער; או; איר װעט א״נפאי; אי; קעיכערנע התפעיות... ע־־ןארד איז יענדייעך געקוטען צו זיך. ייעװיטיעכ א־טרעױוא.־- טעטער אױיכטריט האט איכ א״ א״; אױננכייק אױכגיעניבטיט עד האט נעהיערמ או; נ״טט נעגאויבט ז״נע או״ער;: — דאכ רעדט רעװיטע? ז״ז איינציקער פייינט? ער פא־נינט איכ נ״טט רי נעצ״רטע ריכטיקיע *טער;, ד• ע־יטטיע זינט אזוי פיר יא—, אי; אפ־טד אויך ד• רעצטע? עכ איז א־כ טיטאטאר ארץ געװארן טיאוכ. װייד פ־יעטר עקרדיק. ער האט געװאיט אפ־רו נ״טט ענטפע.־; א״־ רעכ איכעיפאר או; ׳טטיטערה״ט ארויכג״;—אנטיװפ;,-—װו די א״ג; װער; טראנ;. נאר נאר אוטנעריכט פאר זיך אי״;, האט ער אויכנעיטר*נ;: — זי, ריעכפיעקט, איך האבע ט־ט זאניענטאי ניעיטפייט; אוז סיאיז אװעק א קורצ־ער אפנעהאקטער ר־איאג: — ק״נטאי נ״טט געהערט, װעד איז ער דאס רער זאנענטאי? — א־אײ זאניענטאי דער נרעכטער טראגיקער רער װיעיט. — או; ״ר״ט ראט יער געקענט? — ער װאר ז״; נאנציעכ ךער; ה..־ער ױרע — אכעד ״ר״ט, טאטיע־ייטו; האט יער געריעדט? — ער װאר אונזער יטטאיץ אוי־ דעד דויטיטער כינע. — נוט-טארנ;, געיע, — ריעטיער טראג א־ך. װאכ ז״טע פא־א יטייכות האט ער טיט אזנז? ־ארפ; טיר זיך פי״ע;, זאי; זיך די דײט׳טן םרײע;, — װאכ איז, דיעכ זערכ; יט״יאק, רעכ זעיב; אקאכטא קאן טען נ״טט יט״ן אפיטפ־ין או־- טאטיע־י״טון? כיטזר ט־ד, וױ ״עקכ אדייעד פיענט ־עכ טאכן, אזן ער האט זיך נארנ״טט נע־ יטיעטט, א.־ז כיהאט איכ נ״טט נעיטארט צרכ ״טיזױד. און װ״ניק ראט טען א״כ געייעט;, ער זאי ארייער אױ* דער ׳ענגר״טיער כינע? נ״טט ניעװאיט, יא, ער פרענט אטאי אפיטפיין א פאריטטעיזננ אױ־= ענג־ רייט, נאט, זעט, קינרעריעך. ויאכ איך קאן און צוריק אריבער צו אונז. װ״ר ער איז נעװען א ״ד״טער אקטיאר נעהײכן *אנ־קעז א־דרערן או; איר װי הייסט? טאגנוכ - - א נאטע; פ*; רער הכדה און טיטן ״די״ט; פאט־ר״ען-נאטיע; זיך;יעיטיעטט, האט איר זיך או־כ- געזוכט א פס״ראניכ עדװארר נ״טט אנרעריט, ק־ענינ עױוארד ריער זיבעטער, אנדעו״ט פאכט א־כ נ״טטן װיער װײםט, װי ראגג נאך רעײיטע ײארט ױך אדאפנערעדט פון הארצן, װען ער װאיט נייטט א קיק נעטון אױ־־ ׳עדװארדן. יער־ װארד האט געקוקט אוי.■־ א־כ טיט אזערביע אוינן — נאט, ער װעט זײ קיינטאא נ״טט פארנעכ;. די אױנן האכן זיך גיעכיעטן דהט־כ: — זיעט, װי אוטנאיקרעך און ערנט איך כין. — כיטוט טיד װײ, :עטט זיך אן פאר טיר — איך האב טיער נ״טט קײן בח — און אעוױטע האט פאריטטאנען דעכ כאיק און איז אויפנעצי־