Literarishe bleter · 1929-10-11 · 41 (11.10.1929) · p. Seite 804

? יםסר $רישט ב7 סםסר נ*ם. 41 (284) זים 804? אט ׳עיקט דער נעהיאוי ארויס א נרופע םמאטיםטן — םיפאלק. זײ פאו״טפרײטן זיך טיט װייצדע קואות איבערן הינטער־ נרונט פון דער בינע, נראד זוי װי טען האט די גאנצע צײט רעפע- טירט. און פאוצליננ — — םט$זפ — און אאץ יםטעאט זיך אפ און װארט אויף א פארװורף. — װו זענט איר פארנאנגע;, הער עדװארך צו װאם האבן טיר די גאנצע צײט רעפעטירט? — איר זאאט ב״ די רעצטע פראבן קוטען טיט א״נענע קאנצעפציעס? — יא, אבער איך בין ניכט אײנ׳םטיטיק — װאם הייםט, איר זענט ני׳םט אייניעטיטיק? — איך בין דאך האופטטאן, קאן איך ניכט צוזאטען טיט דעס פעבא. דער רעז׳טיסער האט אכתחיאה נישט פאר׳םטאנען אין װאם עם האנדאט זיך, האט זיך אבער יסנעא אריענטירט און זיך ביםום- אופן נײטט נעקאנט באהעריטן. קוקנדיק אויף אים, האבן זיך די איבער־קע אקטיארן און אפיאו סטאטיםטי הויך צעאאכט. די םצענע, ײעאכע טען האט רעפעטירט, האט געיטיאדערט אן אנפאא פון א רויבער-באנדע אויף א פרידאעכער קאאאניע, ער- געץ אין די װיאדע פרעריע;. בעת דער רעזעיסער האט נעזוכט פי- נוראנטן פאר אײנצאנע רויבער-טיפ;, האט ער זיך אפגע׳שטעאט אויף עדװארדן, צואיב זיין ׳םארפן פראפיא און טעכטיקער ׳טטיטע. אול א דאנק דעם איז ער אויך אנגאזיטירט נעװארן אין טעאטעך דער רעזיציםעך װיסנדיק. אז עדװארד האט אטאא פארנוטען אן אננעזעענעם ארט אויף דער יידי׳טער און נייצט-״די׳עע בינעם, האט נ״טט געהאט ק״ן טוט ארויםצו׳שיקן אים אויף דער ב־נע אאם פיטוטן פטאטיסט און האט אים דעריבער נעזאנט, אז ער װעט יטפיאן אין דער פיעםע אן אנפירער פון א רויבער-באנדע אנב האט ער זיך אויך באטיט, וװ םיאיז נעװען די נעאעננהײט, אװעקצו- יטטעאן אים אויפן עריטטן פאאן און גיבן אים םון צײט-צו-צ״ט א ״םאאא״-אויםנעיטרײ עדװארדן האט איטפאנירט צו זײן אויף דער עאטער אן אנ- פירער און ער האט עס ביי יערער נעאעננהײט ארויפנעװיז;: — אין רער נויער פרעטיערע קרעאירע איך איינען רויבער־הויפטטאן. װען ער האט אבער בעת די פראבן דערזען, אז זײן ראאע אונטעריט״דט זיך נ״טט קײן םך פון ד• איבעריקע פטאטיםטן- ראא;, האט ער באיטאאםן זיך צו טאכן אײנענע םצענעם און אט באאד בײ דער עחטטער םצענע האבן ־טוין אאע נעאאכט עדװארד איז אויפנעיטפרוננע;, װי א פארװונדעטע חיה און טיטאטאא איז דאס נעאעכטעד פארנאױוערמ נעװארן בײ אאעטען אױף די איפן. ק״נער האט אים נאך אזוי ני׳טט נעזע;: דאם נאנצע באוט פון פנים איז אים ארײן אין די אוינן און דערפון האט דאס פנים אויםנעזען נאך װײםעך דאם אײננעקארטיטעטע גופא האט זיך טיטאטאא אויםנענאייכט, אויםנעצוינן און םיהאט זיך אויםנע- װיז;, אז דאם נע׳שטאאטא טיט ד־ אויפנעהויבענע, ציטערנדיקע הענטאעך טיט יטוים אויף די איפן ײעט באאד יטעאט;, אזוי װי סיהאבן נעיטאאטן טכ׳טפים אין טיטאאאטעך װען טען האט זײ געברענט אויף די ׳טײטערם. — און דאם נעאעכטער איז פאריטװונדן פון די איפן. טען האט נעװארט. — װאם האט איר נעאאכט? פארהאםטע באנרע פאן ײעם האט איר נעאאכטץ — פאן אאטן עדװארך טיט װעאכן איר זענט ניכט װערט צו ׳טטײן אוף אײן בינע׳■ איך האב טיט זאנענטאא געיטפיאט אונד ער האט ניכט נעאאכט, אונד איר — א, איר נע- טײנעם, נידערטרעכטיקעס נעזינדא — װי א־ך האם אונד פאראכטע א״ך אונד זי, הער רעזישיסעך זי װאדן דאך םטאטיםט, ײען איך פדאנץ טאאר געיטפייט האבע אונד איך האבע ז־ ניכט אויםגעיאכט. אינד איר — נו, װארום יטװײנן זי — אאכט, אאבט פאם אאטן עדװארד;- װען ער א־ז נעקוטען צו זיך אין קאנצערא־יע פון טעאטעך האט ער דערזען איבער זיך אעװ*טען: נאאובט״טיק, װאם טוט איך װ• פאםט עס פאר טאגנופ ער־ װארדן, זײ זענען ראך נ״טט װערט א״ער טינדעסטן נעגעאע, אוי װײ איז טיך י י און באאד דערויף דעם רעזיטיסערם קוא: — זײט טוחא, הער עדװארך איך האב היטה, איך האב נעזינדיקט קענן אײך (הס־־ד קוטם) — ײאם טיר אדעפ. — פאענט אים איבעריטאאנן א נעדיכ־ טער רויך פון דער אואקע, — אװך טיר איין יטטאט — אדעםן— ביי אונז אין װין, װאן איך האב טיט זאנענטאא געיטפיאט, אין בורנ, זי װיםן אין װין — דאם בודנ-טעאטעך װאר אי־ן שטראף-צעטי און םיאיז אװעק א אאננע טעישה ײענן אוטגעהויערע ׳שטראפן. װענן דער ט־איטער״טער דיםציפאי;, ײעגן פראנץ־יאזעפן, ײעאכער פאעגט אא״ן קוטען קאנטראאירן די פינקטאעכקײט און װער װ״ס, ײי אאננ ד• טעיטה ײאאט ז־ך פארצוינן, װען א קאוננ זאא נייטט אנזאנן דעם אנהויב פון פראבע, אדער פון -ער פאריטטעאוננ. ב״ם אה״טנײן פאענט אעוו־טע יטטענדיק ווארטן אויף ער- װאררן, און װען רער אעצטער האט זיך אביסא צו-יטטארק פאררעדט. פאעגט זיך דערהערן: — נאאובטיטיק, םיאיז ראך יטפעט. אוי װ״ איז טיך — און באאר דערויף א ברום: — װאם האבן זי ק״נע צ״ט, — נעיטעפטן װא־טיןץ אין אעוויטע פרענט פאו׳טװ״נן טיט א ׳טואדיקן ׳טט״כי ע־ האט דרך-ארץ געהאט פאר אן אקטיאך װאם האט נעיטפיאט טיט זאנענטאאן אין כאט־ט ער האט נעוװםט, אז ז״ זענען איצט ב״דע גאײך אז ב״רן יטט״ט פאר צו יטטארבן אין פרעטדע תכריכים, האט ער זיך ראך כאטדאכט פאר א קאענערן פון אים ראם טאא האט זיך די פיאבע אנגעהויבן אן אעװיטעז. עפעם האט נעטיזט געיטען טיט אעװיטען — האט בא- טערקט דער רעזיטיםעך אין ערװא־ד איז פאוצאיננ נעווארן איטרויקי ג״ען זי א־יבער צו אים — האט ער געבעטן זיין יטכן פון גא־רע־אבע. רעם אםפיראנט, — פ־א״בט איסט ער אוטװאא. אבער ק״נער האט נ״טט נעװוםט, װו ער וװינט און ק״נער איז ג״טט נענאנגען. אן אאע זענען נעװארן אנגענעם איבע׳־איטט,— טען האט זיך נ״טט פארגעיטטעאט, אז דעי־ אאטער ערװארר זאא ז־ך קאנען ציבינרל צי עטעצן. אין אװנט, יוען ערײארר איז נעקוטען אין טעאטעך האט עי־ יטוין נעטיראפן אין נארדעראבע אעײיטען. ער האט יטװער גע- עטעטט און קו־ם נעױען איטיטטאנד צו רעדן. יעדעם װארט, װאם ע־ האט אר״םכאקיטען פון זיך איז נעװען באנאײט טיט אן אוים- טיערא״ט, אוטאננענעם כארכאען, נא״ך א ׳טאעכט-געיטטיטטער אר- קעםטער וואאט אויםנעיטפיאט אין ז״ן ברוםט די אוטנעאוטפערטםטע ר־םאנאנם;. — װאם איםט טיט א־נען, נאאובט״ט־ק? — און א־ן ערװארדס יטט״טע האט זיך נעפיאט א טארנע ײאדעטקייט, טטיט א פאטער- אעכע צערטאעכק־־ט. װעאכע אעװ־טע האטי ביזאהר פון אים נ״טט געהערט. — אין ער איז געװארן געי־י־ט, קאנװואסױו א״נגעקאעטט עדװאררם ציטערנריקע פינגעד אין ז״ן האנט־ אוז, באטיענדיק זיך טיט די אעצטע כוחית ארויםצוברענענן א יטט״בא אוײ ז־ין גע- יטװאאן פנים, האט ער אװםגעכארכאטי: — א ראנק, נאאובט״ט־ק, א א־יכטער אנפאך אוי װ״ איז טיך איצט איז יטוין ניט אין האט זיך אננעטון, א״ננעריבן ד• באקן טיט אביפעאע רוזיט א־ן נעגאנגען א״ף דער בינע. נאך דער פאדיטטיעאוננ האט־ ער נעהאאטן א קא״נע אעקציע פאר ד־ אםפיראנטן: — ביסטו קראנק. גריטיר זיך אן נײ אויף דער בינע, װעםטן פארנעםן אין אאע הוראתן. — האבן נעטיענהטי אונזערע אבות. — און זײ זענען נעװען גערעכטן 1. רי פראבן פון דער נ״ע־ אװפפירוננ האבן זיך רערנענטערט צים סוף. רער םקעאעט פון רער פ־עםע האט ז־ך ײאם א פי־אבע ־א- ־עקט טיט טער פאי״ט, באצ״נן ט־ט הװט: רי אקט״א־ן האבן טיט ז״ע׳־ע א״ניטטירירטע ־אאן אר״ננעב׳־עננט ה״ם. פיאס־רנריק ביוטי. א.׳; רעי רעזיט־כער האט פא־ענדיקט ראם א׳־״נהויכ; אין איר די נ־טטה. םיהאבן ז־ך ׳טוין אננעהו־בן פי־אבן כ״ דעײאדאציעס. איץ האטי נעקיאפט װי א זיינעך דעי רעז״טיםע־ ניט א צ״כן זי־ן נע- הייך דער נעהיאי* ר״נ־קט אפ ד• בינע. נא״בט• או־ם א בענקי פא־יכטי אן אנדעי־ן דעפעקט, גי־״ט אן די אקטיארן צ• די עדיטטע א״פטי־יט;, אין ד■ פראיע הויבט ז־ך אן. רע־ רעזיט־םעד יטט״ט• נעבן םופאעיך קאנטרארירט אױף װי- פ״1 םיזענען באהעי־״טט די ראאן, װאי־פט אטאא ארײ; א קאײנע באטערקונג — ז״ער זעאטן, װײא ער געפינט ״טוין כטעט נייטט קיין הםרונות.