Literarishe bleter · 1929-10-11 · 41 (11.10.1929) · p. Seite 798

7 2*ם. /4 (284) זײס 798 י די נעפיאן פונם דיכטער, װעלכע װער; ארױםנערופן דורך דער צו־נרויםער נאענטקייט פון זיינע װ״סע טורטע־װעכטער, זענען ני׳צזט באויז נעװיין או; ׳םרעק. סיזענע; ביי אים אויך ד$ אויםברוכן פון רעװאאט או; פו; ׳צזט^אץ. או יך א י ך אריך איך זינג װעגן אמעריקע׳ איד בין דער מוגקעלער ירודער, מיד פיי= סעז איז קיד ארײז ע=ז ײעז עם קופען געסם׳ אבעי איד לאד איז איד עס און ווער ״בצארק. מאיגן װעל איך מיד זעגן גום מי־ד, װען ס־װעדן קומעז געכם׳ קײנער ײעם ני״צמ וואגן מער מיר צו זאגן: ״ג״ עסן איז קיך ארײן״׳ דאז־ אזז ײעז זיי ײעלז זעז׳ ײ״ א׳ד ביז ״םײז׳ וועלן זײ פיך פײנט האין. איך בין אויך אמעריקע׳ א ־טפור פון האפנוגנ ׳טלאנט זיך דורך אפילו אין דעם פראכט- פוצן איד, נע־טריבן אין דעם דיארעקט, אויף װעלכן עם רעדן די יטװארצע פױערן פון דרום: א רוטערצו א יר זון הער צו, מײן זונדל׳ ײאפ איך װיל דיר זןןגן, פאר מיר איז דאש לעבן גי״מט געװען קײן ג#נג איבער א םרעפ״ לײמער פון קריספןל עס זענען אין אים געײען ט״צװעקעס און דערגער און צע״גפאלפענע ירעמער און ערמער, ײו סיזענען גיעם געײען קײן צעסיבער איבער דער פןדלאגע, נאקעהע ערטער. נאר די נאנצע ג״נ האפ איך ני׳גב אויפנעדזערם גו קדענזעח, אין די דו־פדעגער עװיינז; די יגנואק;, און אויסדר״ען זיך בײ די ווינקלען; םיהאמ געמראפן װיפיל מאד, אז ביבין געגאנגען אין דערפינםבער, וװ סיאיז נ״ענצ געװען קיין דיבס. דאן, זו;, מויג נייבצ צו םאבן א האדבע ײענדונג, סיםויג ניעוט זיך זעגן אין מימן נאנג באזונדער איגמ, ווען דער יספיץ איז פיל םער נאענמ, לוינמ נ״כמ איגמ אראפגופאלן, וו״ל, מ״ן טייערער, איך בין ינזםענדיק פון וועג, איך קלעטער יסמענריק ארויס און פאר פיר איז דאס לעבן נ״נזמ געווען ק״ן מרעפ־לײטער פון קר״סנזאל. םיװ$לט ני׳צזט נוט נעװע;, װע; יןזננסטזןו; ױז זאצ זיך ב>>- נרענעצן ריט דער דיכטוננ פו; ראסן־נקטה או; פדאסזנאנדע, ײאס האט, נאטיררעך, א נרוים; דערפאינ אין די נעגערעע פעריאדיינןע אויםנאב;. דער טעטפעראטענט וועט ז*ך ׳ענעי אזיםעעפן, אז;;״ע פרװון אין דער ריכטונג קענע; זײן װ״ניקער נעלוננען. נאר טע; קען האבן נרויבן אין ױז;. ער איז נאך נאנץ ײנג. ער האט ישוי; פיל נעיעבמ און פיל נעפירט. ער אױ ני׳שט דער טענט׳ע, װאם װעט זיך ״אװעקזעצ; איז ט׳ט; אויפ׳עט״נן אויױ די טרעפ״. ער הויבט זיך איצט אויף אויפן ײ״טערדיקן ׳םטאק. און איך בין זיבער, אז זיין נ״ע זאטיוננ װעט אונז ברענגען נ״ע רידער, װאם זענען פונקט אזוי פרי׳ט, װי דאם בעסטע פו; די ״טידע ב^וי־־־ ק״טן״ או; אננעזאפט טיט נײע זאפט;. ט״יטאי װ״פ ער אי״; נ־׳עט, װאפ ער פאריאנגט: א י ו נ ג ע נ א ק ע ט ע ט ע נ צ ע ר י; װער פיד, ווי די מידע נאבמ. מ״ן ניבפה, װי די ״ססילקײם, װאס איז אויפגעהיילס פון א לײדיקעי פיפםקײפ, **•^•*•*•^• װיל עפעס׳ ה^ו״ ״״2*״ס ניים״ק עפעס װאס. ס־זענען יא נײ איכ געוױכע צו״טטאנדן פון דער ניעדה, װאס דעידאנען אן װערלענען אין אײניקע פון זײנע נעריכטן. פין דער אנדערער זייט אין זײנע ריבעס-יידער — װאר־ ״סײנרעך אוב־באוװסטזיניק — נעטט זיך ױז צו אן ארטער טעדע; ײעי איך ײאלם נאי־ געקענס זײן א בליליאנם, אז ארע מײנע פינקלדיקע ״דײנען זאלן קענען?וײגען צו דײנע ־פיס! םונקל מײדלן װען איך דיאימ נאי געקענמ זײן א קלײד א גלענזינד קלײד פין זײד׳ אז אלע מײנע קגײםיםן זאלן קענען ארומװיקלען רײן קערפעי׳ אײגידליגגען דײן קעיפעי״ באזיצן און יאהאלכן דײן קעיפעי־, א, םינקל מײדל1 ײען איך װאלם נאר געקענמ זײן א פלאם ײאס *כפריזנם און ברענמ בדי פאי״בי־ענען דײן קער^עי, א. צונקל מיידל! נעװיס, — נ״סמ אין דעס געדיכט איז ױז צוס בעסמן און אויך נײעט, װען ער רופט ארויס די ״עװארצע סעקסיקאני׳סע קור־ טיזאנע פין ״פאראטיעיא דע אטאר־,. ער נעפערט טיר פיל טער, װען ער קרערט װענן רי װײסע, װערכע האבן אים ארײנגעװארפן אין רער ברײטעי־ צױױריזאציע, אין באקראנט זיך און פירט זיך אדורכגעררוכגען פון אן אוכ־באזינבארן פה־ קלאנ־ליד איבער די טענטיםן פון טונקעלער פארב. סיאיז געײען א צײפ, װען ביבין געװען רדים, נאי סיזענען געקומען די ײײסע מענם״דן. ב־בין אויך געװען ־בװארץ, גאר די װייסע מענמ״גן זענען געקומען. זײ האבן מיך אװעקגעפירמ ײייב פון דער דז״דונגל, ביהאב פארלוירן מײנע בײמעי־, ביהאב פא״דוירן מיינע זילבערנע לבניה. איצב בין איך א העלער צװי״בן דער סמאדע, אינם צירק פון דער ציוויליזאציע. איצמעי־ בין איך א העלעי צװי״צן דער סםאדע, אײנגע״עלאסן אין סײן ״במײג, אינפ צירק פון דער צימיליזאציע. דער פחד מיר װײנען איז קלאגן אונמער די גרויע הימלען, ײי אינזערע אבית האבן געווײנכ און געקלאגפ צױי׳צן די 3אלמען פון אפײקע׳ װייל סיר זענען אלײן, סיווערכ נאבב, ארן מיר האבן מורא. פון פראנצויזי״כ: ש. אעײין