Literarishe bleter · 1929-10-04 · 40 (4.10.1929) · p. Seite 786

זײס 786 *?יסערעריישע בלעםסר 1(0. 40 (283) רע־אבע א״נער אנטקעגן אנדערן, האט ער זיך א־ן הארצן נע- פרייט—ס־האט א־ב אימפאנירט זיך אנצומון צוזאמען מיט דעם זערבן עדװארד;, װענן װערכן ער האט אזוי פיר נעהערט. סיהאט אים פאדדראםן. — פארװאס איז דאם זערבע נייעט נעיעען מיט א ״נ יאד צוריק, װען זיי זענען נאך ביידע נעװען ױננער און נע- זונט — נ״עט איצט, אויף דער ׳צזװער פון יענער װערט.- מאגנופ עדװארד איז נעקומען אן אויפנערענטער צו פראבע. א:־ה דער הארב-פינפטערער בינע האט זיך יעדע רנע ערנעץ־ אנדעריע באװיזן א קוימען-רויך פון עדװארדס רורקע און םיאיז אוי־ א װיירע אויפנע־עװומען זיין פרעכטיקער קאפ מיטן ׳טארפ, דאנטע־פראפיר, דיט די ׳טויז־רא:: נײטט גע׳טוירעגע, שני׳־וױיסע האר, װאס האט געיטײנט צו זײן טײפטערהאפט אױסנעיטניצט אין נוארניאי דורך א וױט־סטװאיט אדער ראדען. אלז איז װידער אויפגעיטװוטען אויױ אז אנדער ארט. — װאס זענט איר אזוי אױפגערעגט, הער עדװארד, װאם איז געיטעז? — האט אים עטעצער געפרענט. —אי, ראסן זי נײך, איך האב יעצט טײנע אײנענע דאגהס,— האט ער אויפנערופן הארב־דײטיס, הארב־ײדי׳ס, איז דאס אייננע־ קורטיעעטע נופא אויױ די ציטערגדיקע פיםרעך האט װידער פאר־ יסרעפט ערנעץ אין א װיגקר דעם מאיעםטעטי׳ען קאפ) ראזנדיק היגטער זיך װארקנפ־רויך פון דעד רורקע. פרוצריגנ האט ער זיך עפעם דערמאנט איז צוריקנעראפן: — דאפ איפט דאך אײנע נעמיינהייט! איך קאן קײן ײדיע דעדן, זאגן די יסגעקעס פאן קרוב. — און דאס װאס איסט, ניכט מאמע-ראיען;■ - און װער האט זײ ארע פאן הוננער־טאט גערעטעט, װאן מאן דויט*ם יםפירן מופטע אין רוסראנת װערץ — מאגנוכ עדװארדי א.ין יעצט זאנט דאס אומדאגקבארע געזינדר, דאס איך קײן ױדײסער ,םויים£ירער בין אדן האב קײן רעכט סײן ױבירעום צו פײערן. א, נעמײנהײט, נעמײנהײטן — און איז געבריבן זיצן אוי־ עפעס א טרעפר, פאדגראבגדיק דעם קאפ אין די העגט. אקטיארן האבן אים נײסט ריב, איבערהויפט די ארטע אקטיארן. עפעם האט מען צו אים טענות פאר ארטע חטאים, װער־ כע ער זאר כיומחעט האבן באגאגגען גאך אין יעגע צײטן, װע■ יידײס טעאטער איז נעװען פארװערט. ער איז ראן נעװען פון די נעצײרטע ״דײט״טן׳/ װאס האבן נעהאט א צוטדיט צו נובערנאטארן און איספראװניקעס און איס אזערכער האט ער זיך :י׳טט חברי״ש באצוינן צו די איבעריקע אקטיארן. די עיטערע געגעראציע האט גאך א פך צו דערצײרן װעגן דעם, זי טוט עס אבער נײעט, באמיעגדיק זיך ני״טט צו דערמאגען דאם פארגאגגעגע, און האט אים װידער אדײנגענומען אין אירע רײען. אקטיארן זעגען אין עצם זײער סענטמענטאר, פארגעסן ניך נעטוענע עװרות און מים אײן נוט װארט קאנט איר װידער גע־ װינען זײער הארץ. ז״גע עװמת אבער קאן מען נײטט פארנעסן — אפגים זײ האבן געראזן טיפע יספורן, — מען דערמאגט זײ אבער גיעט, מען האט דרך־ארץ פאר זײן ערטער, מען דורדעט אים נעבן זיך און— מען האט א־ם נײעט ריב. װען ער קומט אבער מיט סענות װענן אײגארדגען אים א ױבר, װיר אים קײנער נײטט הערן און ארע זײנע בק״טות, יצריפטהעכע און מיגדרעכע, ברײבן אן אן ענטעפר ער רויפט *עוין אזוי זײס אײגיקע יאר, — דאס איז נעװארן זײן אירעע־פיקס, — און װען א מיטגי־יר פון דער פארװארטוננ דערזעט אים רערנעגטערן צי זיך, אנטרויפט ער, װײר ער װײסט פארויס, אז ער װעט רערן װענן זײן ױבי אגומרט, בײ א ראגרס־ צוזאמענפאר האט ער זיך ארױפנעריסן אױ,? דער טריבונע און, װ״טגדיק מיט די ציטעדנריקע הענט די סיעח, האט ער געדונערס איבערן גאגצן ראקאי: — חבריםן איך, מאגגוס עדװארד, בין אויה מײנע איסע יארן באעװרהט. — מען װיה מיר ניכט בא׳טטימען אײן ױבירעום— װארום האבן אגדערע ׳טוײטפירער- און אקטײארן האבן זיך נעװונדערט: — ס־ארא גבורה זיצט אין רעם קרײנעם נופי — ס־ארא דיקציע, כאטיט ער האט שוין קײן א״גציקן צאן נײשט אין מויר. — און נײטט אײן ױננער האט זיך נעוױנישן צו האבן אזערכע מעכטיקע, געזונטע יטטים־בעגדער און װען דער צוזאמענפאר האט נײטט ארויסנעטראגן קײן ״סופ באיטרוס װענן זײן בקיטה, איז עד נײשט נתפער נעװארן און דרינגנדיקן ענין א טעאטעד־אונטעדגעמער. עי װערט אין א״ן אויננבריק אױמנעריננרט פון אן עטערכע ציגדריק אקטיארן: -- װאס איז נע״סען/ ־־־ אין װאס האגררט זיח ־ ײאס רארפט איר איס אזוי גויטיק/־ — טייטער, רער א וואדטי — רע־ טויטער װיר אבער גײסט עגטפעד; אין פאריסוױנרט אוי״ ניך אין קאגצעראריע, פארקראפגדיק רי טיר פאר ר■ נעז פון די גי־געריקע. די נײנעריקע צערויפן זיך בארר איבער ארע צינ״ערן מיט רער ג״ער יריעה — מען האט אױיסגעױפן רעם דירעקטאר.. א ג״ע סעגסאציע. רער קרוב איז ב־ז איצט;עװען צעקריגט מיטן דידעקטאר... ער האט זי־ן טעאטעד פארװאנדיט אין א קיגא. *עאפגריק דערמיט א סך א־־בעטבראזע. — איצט ראףה ער קומע; אהע־־. — אוגטערהאנררוננען. — א נײ טעאטער, — א גױיסע גאבפיאגע אײה אקטיארן. — מען דארןל אױיפציען רעם פר״ז. פגימער *סײנען, אויגן פינקרען. מיט א יעורדיקן יטמײכר בא- טראבט זײ רעװיטע יעטאדקע קורות דערהערן זיך אין רעזע־זאי־. ער כ״ט פאר- זיכטיק א*״; אהין, *טטערט זיך אין א ז״ט, כרי ק״געם ג־׳עט צו ״טטערן. װידער ארט־באקאנטע און דאך פיעדרע װערטעד: אמפיוא, עריטטע רארן, ני״שט קיין מארקעס, גאזיעע, אפײע, נױיכע אותױת, קר״גע אותױת... זײן בריק *עראנט זיך פרוצריגג אן מיט א צױײטן בריק, װער־ כער פארהארט ז־ך אויך אװה אים. עס האט אים אזיצ א ברי געטוי אין הארצן. ער האט א־ם באמעדקט. ער, רער דירעקטאר, װאס האט צו־ נויפנעישטערט צום נײעם סעזאן א טרופע פארן היגן טעאטער ער ג״ט אױמנעריגגרט מיט א גרופע אקטיאח, װאכ באמיע; זיך צו ציען ז״ן אויפמערקזאמקײט אליה זיך, פדעגן אים אויס װענ; רעפערטואר ראר;, רעדן ארע צוזאמע;, מאבן מיט די העגט, אין ער, ער איז יעטײן געבריבן אין קיקט אויז איב רעװיטע דערפירט א ים מיט רחמגזת אין רעס בריק. ראס נאגצע ברוט איז אים גע־ קומען אין קאפ א־״ן און עפעס אז אינעירעך קור האט נעיצרינן אין איב; —■ ג״ צו. — גוץ־אויס רי גערענגהײט. — איצט ארער קײגמאר נײשט. — ער װעט ריך נײסט אויפעסן. — האסט דאך סיי־ װי נײעט װאכ צו פאררירןן — און ער איז צוגעגאגגען מײן נאמען איז רעוױטע. איך בין אן ארטער אק — — איך װײי איך האב געהעדט פון אײך. איך האב א״ך אמאר געזע; אין פארטאװע. טער האט עד זיך יסליז נײסט געקאגט באהעד׳סן און מיט א פארכאפטן אטעב אויכגעיעדינן: — אין פאאטאױע: גארובטיטיק, מיר זענען ראן געװען — — איך װײס, מיט ״עא־־אװגערן. א־ך גערענק. — איך װעל אײך רארפן צו דער צװ״טער פ׳יעמיערע. איד װעט קומען צו די פראבן. און איז אװעק וױיטער און װען די אקטיארן זענען זיך צע־ נאגנען אה״ס, איז רעוױטע נעיצטאגען פארן בופעט פון טעאטער- יעסטאראן און נעטרונקען פאר זײן :״עס פאכט;. — איר פאייעטײט, גארובטיכיקעס, — האט ער געכר־פעט צו די צופעריקע געפט, -- רער דירעקטאר ארײן האט מיך געזען אין פארצאױעי װאס מיר דירעקטאר, דעי אבער־פאריצמײפטער, נענערארן, א״, װײ איז מיר, זעגען נעקומען או־ר מ״נע גאסטרארן. ראכפוטין אר״ן האט מיר א קו״ש געטון אין קאפי — ניפ אן גאך א גרעזערע, נארובטיעיקי 3. אייה אזא אופן האט אים דעי גורר צוגויפגעפידט מיט מאגנוס עדווארר רורך דער ראגגעי צ״ט פון זייעד אומאויפהעררעכן אױמ־ *טרעפן זיך איבער יסטעט און *שטעטרעך איז זײ קיינמאר ניישט אויסגעקימען צו זײן ציזאמען. אמת, רעװיטע האט זיך א סך אגנעהערט פון פאריטײדעגע אקטיארן װעגן עדװאררן. װען זײ ד׳אבן זיך צזם עד׳טטן מאר אװעקגעזעצט אין;אר־