Literarishe bleter · 1929-09-27 · 39 (27.9.1929) · p. Seite 757

זײס 757 1X100'ש 8 73 10012 012. 39 (282) ארן ד• פרױ ד׳נע, רז־גדא ניטא װ•;.־״•; א־ז א־ר;א״ע; געררע; א•; רער נאנצע־ געננס ןךײט אריפ ז־עאגעח זי א־ז נע־רע; פון •ענעפ סיפ נענ־איע ײד״עע פרױע;, ררעד־ע װער; באט־טירט א־; הנ ך בויטן נאדע; ״א־עה נר־רה״. גרװפ אין א־ד טפחד, װאפ ױ האט ארײ; און זערבפט״עטענ־ דיק אױ? א־ר א־־גענעם נאטע; נעפ־רט. נרױם טיט א־ר זערטענעט יאנגן נאנצן איר טרבות. גרויס אין ׳; ארע אירע בירזת יטפר, גרויפ אי האבן װאפ ארע׳ :אדען אירן בײ ך נרויס אין רעב רעפ; אץ או־ן ־ער באט־ט :אר געהערט פון איר ז• נעקענט, א: כ־יסר ריפעד ר <ר פץ נעװען, האט; ױננערע װע; א־ך א קר״ו תינזק רפניו- תגו דעדיטע דריטהיע: גאררא; טיר אױפנערערנט א קינ פי־עג ע א-ך ײייי״י״ 11 < ׳* גזרד־ו א. א. ־ו״ יןבױ ״ײנ ררכי-י ר *ביכור רדבר ן זאנן פאר דער א״גענער ה־נרא ג־טא; אױפוױ־נ־ק, פאטאנענר־ק ־ערעפ װארט ט־טן גטרא-נ־גו;, און צודד״ענד־ק ט־ט; נ־אפן פ־נ- גער, װי די ארטע רוטד־פ פרעג; טו;, פו; ט״; ק־נרה״ט א;, ז־נט ט״נע ערטער; זענע; פו; זטאנער אדויםגעפאר;, האפ א־ך די ה־גדא גיטא; טער ני־פט נעהאט געזע;, פיז איך האפ זיך אטאר נעטראפ; ט־ט איר, אין רעם יעטעטיר פידז־פי. פיי א־ר נוטער און פ־וטער ׳עװעפטעד רהר קאטענעצק• — או; נ־־עט קוקנדיק דערויך, װאם א־ך פ־ן *טוין טיט פופצ; יאר רעטארט ערטער געװע;. האט זי ט־ר רי זערבע ריפ־עאפט און צעדטרעכק״ט ארויפגעװיז;, װי אי; ט״נע קינרער־עע יארן אין ויפאגער א־ך האפ א־ר וערפםט יענע ק־נרעריפע דר׳עהרע געטוזט א־פערזאנ;, פארװאם זי האט ט־ך האר- ציק אננעקו־עט. — איך האפ ױך פעת-טע׳פה פאר־עעטט. — ־עעפ זיך נייעט, ט״; ט״עדער, האט ױ טיר נעזאנט. אטת, ניפט, אן עי;־ הרע, או־פגעװאקפ;, ביז הזנדערט טיט צװאנציק יאר ערטער גע- װא־;, א־ער נאר פאר ז־ך, פאר ר״ט;, פאר טיר, זו;, פ־םטו דאך איצט יענץ קריי; ױננערע, ,ױאפ א־ך פרענ נהת קרו־פן פון אים. אװפ ט״נע ער־עטע ק־נדער-־אר; אי; זיעאגער קען א־ך טיך נ־־עט פאקראג;. ארע האפ; ט״; טאטע-טאטען נעקענט. כטעט ארע ז״ערע ק־ופים און טהותנים געװע;. עם איז טיר גענוג נעװען נאר א,״.־' דער גאפ ז־ך צו באװייז; און טאנםר״ט און װייפער האב; ט*ך פארד ארוטנערינגרט, איך זאר ז״ טיץ דר׳פה זאנ;, און האפ; ט״; טאטע; טקנא נעװע;, װאם נאט האט ז־ געפענט״פט טיט אזא ק־נד, װ■ א־ך. ראננ אפער האט עפ זיך נ״עט נעצויג;. איך פי; נאך ק״; פורע אפט יאר נייעט ארט נעװען, האפן זיך ט״נע ערטערן אר־פער- געצויג; קיי; דװינפק. (צו יענער צ״ט — ד־נעפורנ) — און דא האפ א־ך יט,״; טער כטעט ק״נטאר א ר״נעם היטר טיט א ריכ- טיקעד זון נ״טט געזע; ׳ט״נע; טיר אויך איז הארצ;, װ■ איפער; קאפ אטאר. רא האט טען ט־ך אװעקנעגעפ; צו א טרטד, װאם דאפ װ״נ ז״נם פרעגט פאק; רעקעך, או; ער פרענט פאררייען גערט אויך פ־אצענט. אניטטאט רערנע;, װאס ער האט זיכער אר״ן נייטט נע- קענט, האט ער אונז,ז״נע חדר-ױננרעך,נערערנט ׳טר״פךדאם ה״םט־: אפריניע; עטרעכע ז״טרעך פאפ־ר, אויפיטד״כ; טיט זיין האנט רי אויבעדיטטע יטורה, או; ה־יפן אונז נאכיטדײפן. װען-נייטט-װע;. פיענט ער רערנע; טיט אונז אויך א קאפ־טר ״•ט־ופט״ם״. — צװ״ זטנים האפ א־ך ב״ א־ם נערעדנט, און ער איז טיט ט־ד נייטט דורפ- גענאננע; אפ־רו גאנץ יטופטים. ױננ־עך פו; אנרערע הדר־ם פריענ; אונז אנרופ;: ״יטופטיט- נייזעס״, ווייל דיר רערנען בײכ ,,*טופטיס״־בירטד ארן טאקע די *בערװאדבע יטופטיט האט דיר דעם עריטטן, איער נעװארטיקן יעטויס געטון ציב ׳טרײב־טייב, אץ איך האב אנ- געהויבן יברײבן. גע׳בען איז אזרי; נאך א גאנצן װינטער רערנען יטופטים, האט אונז דער רפי צונעפירט פיזן קאפיטר, וװ עס װעי־ט דערציירט, װי יפתה האט טרהטה געהארט; ט־ט רעם טרך פו; פני-עטון און װי ער האט די טרהטת א״נגענוטע;, װע; דער רפי האט אונז פאר- ט״טיעט רעם פפוק, װי יפתח האט ז־ך א נדר נעטו;, אז װער עפ װעט פריעד פון זיין הויז אים אנטק״ננקוטע;, װעט ער טקריפ ז״ן א קרפן עוחה צו גאט, האפ איך נאר אנרעריפ נ־־ניט נעקאנט זיך פאריעטער;, אז ארויפגיין אים אנטק״נ; װעט טםתטא דער פאםטוך, וואפ טרייבט רי ׳פטאט-ט׳פערערע פון יפטאט אין פערד אר״;, או; יפתח װעט זיך אויםקרויב; די ׳טענפטע קו און װעט טקריפ ז״; צו נאט. טיטאטאר װעד איך נעװאר, אז אנטקענן איז א־ם נאד געקומען די א״גענע טאכטער זיינע, די איינא״נציקע. איך האב רעת, ד־ כתפים געפינע; ■ זיך פ״ ז״; טאפטער, ד• גפ־רה טינע פרוטק״ פז; גי־ארנע. זי קרויפט זיך, זאנט טען, ׳פוי; יפ־ינע עטרע- פע •אר זיי צו פארעפנטרעכ;. אויכ ראפ א־ז אטת, ע־רו־פ א־ך טיד רא א־ר צו רעדטאנע;, אז עפ װעט א גח״םער יעאד; ז״; פאר רעם ״דייפ; פארק או; ו״ן װיפ;, אויב די זערבע כתפ־ם װע:, הר־רה ־א־פוד ני; צוריב רעד נאכרעםיק״ט פון ז•־; א״גענער טאפטער איך האפ זיך אפנעיפטערט אויך דיזע עדינערוננ אפיע.־ צו- פ־ר, עקםטרע ד• נעיעגנה״ט אויפצונוצ;, כדי דיזע פאטעדקוננ טאקע רא צו טאב;. א־ך נרויב ז״ער, אז דורך ד• נאפנעפר פענע נתפ־ם פו; אזא אדם גדור, װע; זיי זאק פארעפנטרעכט ײער;, װעט זיך ־אפדעק; פאר א.:ז א גאנצער יעט־ק יידי׳־פע נעיעיכטע פו; א צ״ט און פו; טענט־ע;, װערכע האב; אונז ר״דער פון זיך אזוי װ״- ניק יטפור; איבערנעראז;. אין די כתכים פו; רי ה״ם זייק, גרויב א־ך, צו געפ־נען ז״ן א״נענע ײערטאניעוױנג או; ד• אניפוױננ פון ז״נע טקורפ־ם, ז״ער דענקע; או; האפן פאר; ״ד״ע; פארק, װאפ אױ ז״ געװיפ גענוג ט״ער נעײען. א; ז״נע נאכגעבריפענע פתבים, גרויפ איך, װעט טיד אפיער פארענטפערט װער;, פארװאפ האפ; די זיעאנערער איפגעקרערטע ■׳־; זוכה געװע; געקרוינט צו װערן טיט; טיטר ״הכט• זיפאגע.־״, װעו־נד אזערכע ייד; פון אנדערע יידייפע קהרות זענע; געקרוינט נעװארן נאר מיט; טיטר ״טיטכירים״. צי רינט נייעט אין דער פאריעיידנק״ט פון אזערכע צװיי ט־טוק פו; אויפגעקרערטע ייד;, װאפ האפ; גערעפט אין א•׳; או; דערזערפער צ״ט, אויך די פאדיפ״דנקי״ט א•; דעם אױפגאנגפ-או; װענדע-פונקט פון די ביידערריי ייד; אי; ז״עד יעטרעפ; או; האפ; פאר ז״ער פארק:׳ א זיטאנעדעד ייד, װערכער האט פיר יארן טיט רי ה״ם ז״ק אי; נאענטער פר״נטיטאפט גערעפט, האט ט־ר אפירו אטאר כרוטר־טט אין זיי; נאטען נעזאנט־, אז די נפקא טינה פו; טיעביר ב־זן חכם יעטעקט אין דעם: דער טיעפיר קריגט ז־ך פון דאפ, װאם ער זעט ביי אנדערע, דער חכם אבער א־ז טכין טרעתו און רערנט אנדערע. דעריבער האבן די ט״״־כירים א־; ז״ער צ־יט געהאט זיך פאר א כמ גדוק היה יחד• פאהר־ך, ואדם פצאתך. װאפ דאם א־ז אזוי נ,ט; אי; דערהיים ביי דיד ז״ זיך ד־ר װאפ דו װירפט, כאטיע אי ״ד, נאר אױך דער נאם זיי א טענטיט טיט טענט־ען גר״ך. הי־פט עם, אז א ״ד אריין א־ז נייטט א טענטיע טיט טענט־טן נר״ד. אנדעריפ אפער איז נעװע; דעד כײ גדזר פו; די הכטי זיפאגעח ז״ האפ; גע־טטרעבט דעם ייד; פאר א טענטיטן צו ניאכן נ״טט דװקא אויך דער נאפ, אבער דװקא או; דער ע־קד פ״ ז־ך א־ן דערהיים, זייער ״טטרעב; איז נעװען ר־כטיק צו טאב; דאם ״דייטע הויז, פכדי דער נ״טט-־יד זאר קענע; אי־״נקוק;, זעע; ד• ״ד״טע טדות, דערקע- נע; אים או; פאר־טט־״; א־ם, װי טיטה האט אי; דער תורה זיי גע- הייפ;: ויטטרתם ועיטיתם, כי ה־א הכטתפם ובינתכם רעיני העטים— זאק ז״ אױך אר״גקוק; צו אונז, אזוי נוט, װי טיר קוקן ז־ך צו צו ארץ, װאפ קוטט פאר ביי ז־י. עם קע; ז״;, אז דער נדויפער ייד־יטער רענקער רי ה״ם ז״ק האט עם טאקע אזוי ערקרעי־ט, או; א•; רעם איז נעװען אויך די יטיטה פון די הכט־-זיטאנער עפ קען אפעד אױך זיי;, אז יענער, װאפ האט עם מיר אץ זיץ נאטע; געזאנט, האט טיר נײטט טער װי ז״נע אייגענע געראנקע; נעזאנט אץ האט אץ זיץ נאטען ז״ ארויפנעזאגט, זיי זאק מער אויטאר־טעט־־ט אוי־ טיר ווירק;, יעדנפארפ װארט; רי ה״ם ז״קם װערטער אױטאריטעטי׳טער װירק;, װע; ז־־נע נאכגעפריבענע כתבים װארטן פארעפנטרעכט װער;. איך דערטא; דאס ארץ אץ ט״נע ערינערוננען װענ; טיינע עדיטמע טריט אויפ; ׳טרייפער״ט; פערד, ווייר הוץ א?עם דעם, װאפ א־ך האב דא פריער נעזאגט, באצאר איך דערט־ט זיץ ריפן אנדענ- קע;, דעם הוב, װאפ איך בץ אים יטואדיק געװען בעת ער האט נערעבט, פאר זיץ גוטםקייט אץ קרונע צערטרעכקייט, װאפ ער פרענט טיר ארויםװייז;, װע; איך פץ נאך א קריץ ױננערע געװע;, אץ ער פרענט ט־ך אויך זיץ קני אװעקזעצ;, דערצייא; טיר טעיטה- רעך און אריינקוקן טיר בעת-טעיטה אץ רי אויגן,יצו זען נעױים, װאם פאד א; איינדרוק דאם דערצייק ז״נס טאכט איך ט־ר. און ארע טאר, נעדענק א־ך, פרענט זיך עפ ענדיקן דעדטיט, װאפ ער ײעגט זיך װענדן צו זיץ פרוי און זאג;: — הינדא גיטע, ׳טיט יאנקערען א; א פראע קעיטענע טיט ראזינקעם. ער האט עס כיטר פארדינט!