Literarishe bleter · 1929-09-20 · 38 (20.9.1929) · p. Seite 746

זײס 746?'סער&רי&ז:12 38 ,281) איז פדיעדד־קע הײב — טיר ראכט זיך, אז ארנזער צוגענעבן האט פונקט ־ :״כט געזע;. ציע דאט ז יעװאיו גא־ װינצ־ק טי־ע־ן. ק״ן י יצטן איצטעד צוט ער עיר :י*צט גע־צטאנען. אפיצר רער אײ־ גאד; רער-;־ז אפ־ק־ כעװע דוד אי־.,־ א א־ע־ װי דער טאן א־יע־ יאדע, טאר און צוב ער׳טטן א הי־ב אײ־ אי־נענער ערד 1> - בויט -?י*י טקדאפ ט אזי־ א ׳כ;־: יך א־ן דאי־ •׳•י• * װידעי װאט דעד טאן עק• דאבן א זיבעדע ה״ב. יי־ד דעד װינט אוי/■ ז־א״ז צ• א־כ פ״עיטעפ -ב א־ן און װא־ט-א״פ, אז פויע.־■ א ט געקרוננען פאי טער ״ייר־■ א־ן ״ד״פ־■ דאבן רוערי ךי י; צ<ט ־כ-ק־־ה־קע פ.^ צו די דאי א־יגן *צטעקן. ק־קן טיט גיריקע אי״ אזי';־*<*ם קונ ני' ער ״זןזט זיך נעח ׳עװעסטעי א־ז יאס אויך געװען?ן הידו־ע. פונדעשצױענ; האט ז־ך בעײאיט פון דעכ רעדןינאך אטאר, יער טאג האט ז־ך א טר״כ : נעטו;. זוניקע פאכ; זענע; געפאר; או־פ; כטעפ און װו עכ האט נעני־נט דער ״װ-נטעד־כ*־־ט■׳, האט ד־ זו; געיטרעפט יאכ נראז פו; רער ערד װ; נ״טט געאקעיט אז] נ״טט;עז־־ט - - דאיטן האט או; טראכט;: ״װ־ עכ נעטט זי־ אפ־י־ ק־־; דעװא־ צ־ע א־־ך ניי־טט.. נ־יטט י־־ט ק־־; האק א־; נ־יטט ט־ט ק*־; יאכ װ־עכטי׳ נ ״ט ז־ האט אפט כאױ־עיט, װאכ ז־ האט נ־־טט ע־נעיז אי; אטע- ריקע ק־־; כי־־ע־ אדעי ׳ט־ועכיטער. כאטיט אנטי־־פ; צי ז־■ װארט ז־ נ־יטט נעקענטי, נאי גוט ־וארט געװי*;, אז >;׳; אטעד־קע װארט, ״ה; ״נאי־ א קקעכ ד* זרן געטי־-קנט ארן געברעגט. טדאט זי־ ב אדי-׳ו אז ר אי פגעטאר פטע־ איד דאט זיך י־עפן י־״דע־ אין יצװע א־כעיכאפ;. ז־ האט געטון ב״ט דארצן. װארט גוט נעורען עפעה :טעפ ציב : 1־רו־ד ״״גט, אלע פא^־צעפ א ז א ״פניטק־־אב פא־י גױ־קעך, יעװאױ; פון א פאט־צ״יזקע ארויטגעװיקרט א *צטיק י צע־ אײ־ ־ נק״ך, װ־ טיטן גוט; װ־רן,;אי א ז;י נ״טט געקוטען כ־עק אז; האט עכ ־בטיק װײצן-ברריט, געט״צט טיט געד־צטענע גע־ ־טער ז ואט א :עװ־ צעי״פענע־ ב־יק ד נ־יירטעד קראץ פין א עט־קק. װע; עד האט ־־עדיאגגט א ב, עד זאר פאי זיך אפברעכן א * פא־ ׳ן ראט ק־יטער זז ^רא;; און אדע־ פאיטראגן. אזן באט*ט ד דאכ נעטז;, האט ז־ א ־כטעק;עטז; דעכ בױ־ט א,״־ דעכ אפנע- ט ט ר־*^*ו-<־ן;דיר;, באב ב פטעפ א פי־ירי;: אי•־ אױכגעבויגן דע: בי אבעגעט אױט און געזאגט: <כ אדט, װז; נעזובט ״ באט־פ זי האט *ב.־' ידירדן, רויטן טאן און האט גע׳צטעקט ט־ט ־;עדענקפט, פױעױבער ברריט אטאר ײען ׳ן טאג, אז־פ; דר־ט ן פונדעפטװעג; אי־ *צטו־ װ׳^• .טטי ין ברויט... בר;-ט און ראפ *טטעקט אפירו ג״ג־ט טיט קי דעי' צװ״טן זעטק־אנקע, געדאט פאי־טיק א ניע; ־אט ׳כ,־־; :אי־ - טע; דאד - ר־ אקב; א־אפפ־ר; פו; װענ, אפיטר װער; ז״ כ־־כ ז־יט װעג א־כעיכאפ; האט עי נעזאנט. א־; טע; האט א־אפנענ־־נט פו; װענ, או־כנעיטפאנט ר־ אקכ; או; ט־ט רעכ ־אך או־פ; הארז האב; זיך די אקכ; אװעקנערא.,, טד־ט כ״ טר־ט, הוננער־ק נעצופט די ־ט־טערע נראז פו; דע־, אנטקיענ; רער זו; או־כנעכויגיעניעכ בטעפ. — ו) יטו־ה פא־ט־קיע ה״זעי — האט ז־ ז־ך יטטא־ק ציע ו־־נט או; גע- זאנט צו א~ דא~ע;: — אפיט־ אװ נאך רא־ט; נ־יטט אייז פאיטא:;. אפי-־ ״איכטו ז־ך רערוו־כ;, צ• טיע; קע; נאך ק־־ג; אכ־כי כר־־ה. אפ״-י זאר טיע; נאך אטאר פר־וו; א־יפיעפיענע; ראכ נעיטיעפט... ״יעכ קרי־ניעכ טאר־יען האט ריער כטעפ״טעי *ו נט או־פנע־ כאפט א־; א־ועקגעטראג; א־כיעי י־ פעירע־ א כ א־ז געװע; גוט כאט׳ט יעי האט נ־יטט גיע־װכט א־־י װאכ פא־ א װערט יעי א־ז. ז״האב; ז־ך כ־־דיע אויכגיעצו־ג; או־ו־ דער ערד, דעד קאפ אונטיער; ־ואנ;, רי זו; זאר נ־״טט כריענע;. — װ־־בט, טוי־ע, — האט ראנ״ע געזאנט — א־ך טדאכט, אז רא קיע; יטוץ נ־יטט געטארט זיי׳;, ביזאר טרעפ; אזא אוטנר־ק, װ־ ט ט טאנ־־ע;... ביפאררר־בט ט־ר, װאם טע; האט ז״ אפגיעראז;. הרװאי קוטט זי־ אדי־; א נעראנק, ז־י זא־דן זיך אוטקיער; פו; ורענ. ־ער האט נ־יטט נעענטפ־ערט. ד־ אקם; ט־טן ־אך אויפ; קאדק האכן ז־ך דיערניענטערט צוכ װאג; אז; ג׳עצופט דאב גראז. א װ״ריע האט ז־ ז־ך א־־נגעהערט או; װ־רער א־ז א־ד געיאנק אװ־עק נאך טאטיע-טאטע או; טאר־יע;, װאכ זענע; אזו־ גאר א; א צ־ר אװעק. נ־יטט-יטוץ-זיטיע א־צטער עריטט האט ז־ ז־ך אפנער־כ; ט־ט; :אפר פו; דער טאטעכ כויך׳ — װ־יכט, טור־יע, א־ך טדאכט, אז די רעװארוצ־יע האט צו- פ־ר פרוכניע אז־פניעהו־כ;, צע׳טט־ערנריק אזו־פ־ר פארפוייס״ע כנ־נ־כ, או; נאך א־צט־ער ה־עננט פױכנע-־טטו־כ א־כיערן יעכ;. ט״נכט נ־יטט. טור־ע, אז אפיטר װארט גיעװיע; א כך כעכיעד, װע; ד־ טאטעכ או; ר־ טאט־עכ כר״כ; א־ן דיעד ה״כ או; נאר די ק־נרער קוטע; אח־כ, כו״ע; או־ך ה״זיער, ריערפיער, טאכ; א ה־־כ או; דערנאך כיעט; טאטיע- טאטע, זי־ זאר; איאפקוטע;? האט ז־ך טור־יע או־פגעזיעצט או; ניעזאנט: — פאדיטט״כט, דער ״ד האט ז־ך ככרר אנניעהארט; א־1 א פארפו־רט יטטריקי; א־ז ניעקוט־ע; רי ריעװארוצ״ע או; האט דאכ יטטד־קר אפגיעד־כ;. א־ז טיע; נעי־כ; א; א; אנהארט. זוכט טען כםרד דעכ אפגער־ביעניעכ בדיעג או; טע; קיע; א־כ נ״טט נעפינע;. ז״ זיע- ניע; אװעק זוכ; ראכ פאיפוירטע יטטר־קר. יערד, א־ז יערד און א ה־־כ א־ז יטו־; יעפיעב אנדעריט. א ה־־כ או־י אי־ניענער ערד א־ז נאך אויך נ־יטט אריז. די צרה, װאב רי א ביע־װאנדערער װיי; פר־ער האכ; די ה־־כ או; זע־ע; נייטט די ערד ־א, די ערר א־ז דעד ׳ע־קד קר״ג; ױעכ אנהארט א; דעד יערד פאריטט״כמ, ראנ־עי-.׳ ט־ט; װעג א־ז אננ־עקוטע; א; אקכן-גע־טפא;, װאכ האט ניע- צו־נ; א־; יטטאט אד־יז. או־פז װאנ; אװ נעזיעכ; א צעבראיטמ׳טעטער כ״נ־יט טיט־ערנ־אק. ז״; ק־־רעכד־קיער, כראנדער קאפ א־ז נעװיע;. ענר־עך צ־כ נ־יטט-נעאקערט; םטעפ, פאױואקם; און פארברוינ3ז. ניעב; א כ א־ז גערעג; או־כניעצויג; אי] װאג; זי־ן ׳טװעםטיער ר־װ- ט־טיע. ז״ כו־ע; א־נא״נ־עכ אויפ; ערד־היק או; איצטיער פאד; ז״ אװרא־ יטוי; נאך טאט־עריאי א־; יטטאט אר־־ן, דאניע קע; ז״ גוט, כאטיט ק־־נטאר טיט זיי נייטט ניערעדט. ז־ װייכט זייער קװיטנ־יע א•; עק יטטיעטר. כראװנע דער יטטיד, ז־־ער טאטע, א טנויטטד ק־ער, א ה״כ בו־ט טע; נ־יטט. א ה־־כ פא־פראנצט כ״ע; א־; טיע; װא־־עטט ר־ הי־ב, כ־ז ז־ ה־יכט א; צ־ כר־ע;. רי ריעװאיוצ״ע האכ -־ראז־קיע װאריעטק״ט, װאכ טאכט א; א־־גענעכ װ־נקר װאריעכ כ־ז צו א ז־ב; דר־טר -— ־א, ד• ריעװארוצ־ע האט פ־־נט ר־ראזיקע װא־יעטק״ט... ■־ .־עװאריצ־ע, ױפט צו ז־ך רעכ טא; או; זאגט צו א־כ: ז״ נר־־טי ר־ רע־ואױצ־ע האט דער פ־ו־ א־יך או־פגיעװיעקט, כאפויר; צ־ זיי; גר־־ט. ר־ פױ־ ענטפערט או־ך; א*ך ב*ן גדייט... טיצ דעטדאזיק; רדת ר,ען זיך דעי יזנגעד ך*ך אר״צ״- .,״.ט א־יבט״ד;. אין ־ע־־גע־ אז ־אניע א״ טיי־יע י׳אבן זיך ארדגע־ קעיט פ־; ־ע־ ־זאפן־יצטאט, :י<ך דעב< רױ ז״ דאבן טיט דעב איןכן־ גע־צפא) אפגעפי־ט און באגה״ט דעפ טאטן דדד ארן דער טאטע; טי־נד, ױאפ רזאבן פא־קייעױעט צרייק ״אח״ב; פארנעטענדיק ט־ט זיך :פחרין - יעטאלט דאבן זיי־ ב״דע ארי־ פא־׳צ״יענע א־פ:יב. אן זועיטער בא־עט־טט, אז ״ארט איז :י־צט ױנג*־. ארן אריב די ירננט פא־־צט״ט :״עט, רורהין די דעזזאירצ־ע האט אנגעזױזן ־עפ דעטארט דאט :י־עט גערריגט ד־;א־צע צען 'אר צר װאקטן. איז אפיצי א גריק געיטען דער ־צ־ועכטעד, רואט איז אזר־ פררצרינג און אזוי טוראד־ק אוטגעקוטען... די;רויטע אקטן דאבן זיך געװיגט ד־ן ארן דער דע׳־ די״צעיז ה;זט צוגעטקר־פעט. עס איז געררען :אך נדרי פא־טאנ, װען ז״ דאבן געיי־ט פרן *צטאט און פאדקירעײעט אין טטעפ אד־י;. געזוען לוארט־ רעך פון;■־טט-דעד־צראפן. די זרן איז אריפגעגאנגען ארן דעדװא- יעטט ז״עיע בײגעי װי צװײ פ״גר דאבן זײ אי־פגעװאבט. ב״דע דאבן אײגצ״טיק א טר״פר נעטון דעב ״צװאדצן קאפ און ב״דע דאבן געװארט אנדי״בן דעב יצטועט. ער האט דער ער״צטער געזאגט; — ערד א־ז עדד עדד א־ז ײרן פרעט־ און גאדני״צט נאעגט. עדד איז *צװיינעװריק. יא, א ״ר דאט ט.־רא פאר עדד יאט זי געזאגט: — יי טאטע דאט טררא פאר א ד״ב, אזרי ורייט פארװאדפן. דאט ער א *צארפן, אפגעדאקטן ראך געטרן; — כא־כא — אז רארטן איז ראך קיין טיטן פון קי־ן ה״ב;י״פטא. און פ־איז תחירת דאדט ק״ן הייב;ײצט געװען — און ער