Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 5 (1929)
- Issue
- 38 (20.9.1929)
- Date
- 1929-09-20
- Page
- Seite 744 (sequence 10)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 66% known words query
- IRI
…/4795427-8801019-8801101--04836-4800019- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
ליםער&רישס ב?ססער נ(ם. 38 (281) זײס 744 פאנאנדערגעוױיןלט איז געזאנט: — זעםט, א ײדייטע צײטונג, איך קען זי :י״טט י־יענעז... איך האב געענדיקט צװײ אונױוערסיטעט;, האב צװײ דאקטאר- טיטרען איז קען נייטט רײענען די יצפראך פון כ־ײן פאייו*.. איך ב־; אן אנארפאבעט... די פרױ האט עס אנגענוטען פאי א וױץ איז האט;איװ נע־ יטדײכלט און נעזאנט: — קענסט זיך א־יסרערנע;.״ זי האט אננעקוקט די צײטוננ, װאס איז יפויז גערעגז אויס־ געיעפרייט אויפן טייע, און דערטאנענדיק זיך עטרעכע באקאנמע אותױת, װאס זי האט אטאי ארס קרײן נדײדערע, נעיערנט בײ א ראבײ, האט זי גענוטען כ־ראביזירן, און עס איז ארויסגעקוטען דער נאכוען פון דער צײטונג. — יא, יא, ריכטיק... — האט זיך טערידאן דערטאנט, אז דאס ייננעיע האט טאקע אזוי אנגערופן די ציײוננ. און װי ער װארט אנטדעקמ א נ״ע װיסניעאפט, האט ער זיך פעסט אננערופן; — איך װיי קענען אט־די יספראך און אט־די ריטעראטור... איך האב זײ יארטן טקנא געװע;..* זײ האבן אזוי גריקרעך נעראכט, און איך בין נעיסטאנע; א פארעעטטער... װער װיים, אפיטר האט טען עס געראכט פון אזא טין, װי איך, װאם נאך יעדער בירדוננ און נאך ארע בארעזנקײטן, בין איך אן אנארפאבעט... און דעריכיא; האט זיך פארקוקט אין דער ײדײסער צייטוננ, און די אותױת האבן אויך איס נעװײט טיט נײעם און ׳סאפנדיקן רעבן... טעריטאן האט באטערקט דעב ײננר אין אננעקוקט דאב פעקר צײטונגען טיט די גרויסע אוטבאקאנטע קעפ, ײ-אט ער אינ־ סטינקטױו א צי געטין די האנט; — גױו כיי עי פעיפעי־... ־־אס ״נגר האט יענער איבערנעפיענט און אננערופן א נא־ טען פי; א זײער באקאנטער צײטוננ... — סױרטענרי — האט טעריכואן נע״טדײכרט טעריטאן האט די צ״טוננ *טנער צוזאטעננערײנט, אר״ננע־ רײנט זי אין קעיטענע פון טאנטר און זיך נעראזט ציס סאבװי•. אין דער װעסט־סײד, צו פארן אהײס. בײט א *טכיייכל האט ער דערצייהט דער פרוי, װערכע האט זיך אביסר באוטרויקמ פון זײן עפעט־קוטע;: — ״סטעי זיך פאר, — האט ער איר געזאגט, — אז איך בי; נעװען אין דער איסמ־כ״ד, אר״ן אין א האי און געהערט א ליטעראדי רידיננ אין ײד״ס״. און אײדעד די פרוי האט עפעס באטערקט דערויױ, האט ער צוגענעב;, — איך האב פײר נארנײסט געקענט פאי־יסטעי;. אז ז״ האבן אזוינע טאיאנטן.־. וװנדעררעך... — האסט דען פאד״סטאנעןץ... — י״רער, ק״ן װארט... אבער איך האב דערפייט די אנט• ציקונג פון פובאיקוב. און איך האב באיסראסן צו יערנען זיך ײדייס... — האט ער צונעגעבן כ־יט א יטטײכר, אפער גענוג ערנבט: און אױיסנעטענדיק די צײטונג פון קעיסענע, האט ער זי 3 ר ץ ה ־י ר ש 3 ײ ן ה י י ם — און װאס זאנסטו, בירליע? — ערד, אװ ערד: ײע װעט פרװו;, אויי ראניע װעט נײטט בענקע; צודיק אה״ס או; אױב טאיליע װעט האב; װו צו יערנע;. יא, דאניע האט תחיית געבענקט. נאך ײער: טװ־ אין א־ר אײב האט איר װיי געטו;. דעם װ״ האט איר איבערנעיאז; איר עיטערע ׳צװעםטער טאניע, ,ױאס איז נאך דער פארנװאיטיקוננ אזוי פיוצייננ נעיטטארב;, גארנייעט זאננדיק — נאר װיינענדיק א; טרעח. א ה״ס בויט נוע; נישמ. א ה״ם בארפיאנצט טע;. א דײס הי־ט אןיה, װערט צ״טיק און ה״בט א; אפצובי־ע; א ישטוב בויט נוע; סיט דעד װארעכוקיימ פו; איינענעם בלומ. אין א ה״ס פארפיאנצט נוע; א נ״ יעב;. װאס אםאי בייט עם ז״ער ראננ אץ אפטטאי — ה״ב; אן די ביוניען-פייטעדרעך פאר דער צייט אראפ־ צופאר;. איבערפראנצ; א הײם איז יםװער פ.ץ די ארע יידײצע אי- בערװאנדערער. װאם זענע; נעקוכיע; קיץ כערסא;, צ• קיץ קרים אץ האב; באקאנטיםאפט נענדאכט כויט; נאקעט; סטעפ — האט דער גרעסטער ט״י ײיטנעבראכט דעם ריח פץ א; אפגע;ריטער, אדער אץ יםטורם זמדטטערטער הײםי איעדער א״נער װ״םט ב״ זיך, ײאם ער װיי איעדער איינער װ״סט, װאם ער ײאיט נעטץ, אויב ער װאיט נאר נעקענט ארץ א י י י; אויםפיר;. נייעט נאר איינער טראכט: — צוריב ײאס טאקע אניםטעי; אזוי די זײט פץ טיץ ה״פ. כדי דער יםכ; זאי קענע; אנ׳סטעי; זייט ב״ ז״ט זיץ ה״ם אץ פץ דרייסיק הייטע; פץ איץ זייט נאפ אץ דרייםיק אנטקענ;, זאי ארויסקומע; א נלייכע נאם, טיט צװ״ ני״כע ׳םורות הייזער/ פארײאם טאקע ני׳עט האב; מיין היים אויך מיין ׳שטיקר ערד אץ טאקע מיט דער פא״צע ייו דער װעאט? 1. ב״ ״עמך״ װאאט דער טאטע נעה״פ;: רוד, רי מאמע — טרכה. דער עיטערער זץ — ׳צטואיז, רי ײננערע טאבטער — רחא אץ ראם קי״נע ברורערא — נפתרי. ז״ זענע; אבער נעװע; נייצם פץ ״עטך״ . רייכע יבניטקרעטער ד• פארצויגנק״ט איז נעקוטע; בידו׳צה ־ע-יבע־ האט טע; דעב טאט; גערופ; דארע; דער טאטען — םאריע; רעב עיטער; זץ. א בחור — מוריע; די ״נגעדע טאכ- מער — א מ״דר — ראניע אץ דעב מעזיניקר האט מעז גערופ; טאריע. אז מע; האט נעמ״נט איע אינא״נעב, האט מע; געזאנט קורץ: ד• זײהמאנכ. אונטער דער פארצ״גכק״ט איז געיענ; בן-יהידי׳בער קאפ- ריז. נאר דערדאזיקער קאפ־יז איז צערריקט נעװאר; אץ צייט פץ מיחמה; רי פארצויננקייט איז ׳םוץ נעװעז א צעיצראקענע,;אך רעב, װ• רי ערטםמע טאכטער מאנ־ע, ײאם איר :אמע; איז געװע; פאיצוינ; פץ מנו־ה. איז פארגװארטיקט געװאר; אץ ז״ער א״• נענער יבטאט, פץ איינענע יבכניב אץ איז ־י א״גענע נאבט פיוצריננ נע׳םטארב;. ־אב איז פאריאפ; אדוב קיעוו. דעמארט האט נעמראפ;, אז רער טאטע האט רער מאמע; פרוצריננ אננערופ; מיכה; זי איב — רוד• פיידע רעב עיטעח זץ — ־שמואי; איע רר״ רע־ ׳םװעבטער — רחי א.ץ ארע פיר רעב יינגםטץ ברודער, דעמארט נאך א קינר — נפתרי... אז די קרימע־ זץ האט ז״ נוט אויםנעײאיב; און אז דער םטעפ האט פא־ ז־י אייםנעבוינ; זיץ ׳עטעכיק י״ב אץ געיאכט מ־ט ז״נע װיאדע, פרירינגריקע מאן-ביומע; — האט די פארצויננ- ק״ט דע־יצפידט א װארערקייט. די מיצפ־ה האט דערפיאט א ײא- רעמק״ט אץ ביוט. א; אומבאקאנטער ציטער איז רורך דורכ; אייב. — װי נעפעיט דיר דא, פאריעץ—האט דער טאטע נעפרעגט. — צי איך װ״ם? אפ׳שר װעט ׳&וץ זיין א סוף צו די צרות— האט םאריע געענטפערט.