Literarishe bleter · 1929-09-13 · 37 (13.9.1929) · p. Seite 717

?'םסר$ר'שט ב<1 זזםזזר נ?ם. 37 (280) * זײם 717 ט ו ב ד י ס י י ב ח ם ן ס ײ / י? /;?•#ד׳שע יי ד ם ־ ט אי־פנעהוכ-ענע און אפנעקוטענע נב־ר-ײ װאט ה?;ב; זיך נעדדי־ט ארופ רעפ ר״כן, קאוגן רפאי פערגעיפא;. דער פאטער א־ז גע־ יקטארב;, יעת רור אװ נאך נעװע; א װנג כה-רא, די •עװעפטע־ או; בר־דער האט ט;:; או־סנענעב; ק״; אוטא;, יעט־טיבע־ו, ר-פא- װעץ, קיעװ, או; געבא־ב; א־ז ער ראפ טעז־נ־קר — אנב א פופה־ ק נר פו; ר■ דודי טאינער אױ דער־בע־ טראנט ער ־״; נאדע; — אא״; א־; ר־ נרויכע־גרוינוע חרר־פ ט־ט ז״ן עיטערעד. ־חופד־ק- א-־דעיער או, קראנקער ״•שער א־; ־ער גדו־הער יעיזוב א־ז נעװע; װ־ נאך א פר״רעך־ט־כייר־קעד התונה, װע; ארע דהוהנ־פ זענעז ז־ך צעפאר;. אפנעיבטאדבענע קראנגע;, יאפהירב; פון אדאר־קז גע- טודר. יבט־רע טר־ט אץ או־פגעי־־ר־קטע נרו־פע צ־פע־־. געד־בטע .ארהאנגע;, װאײ רערצ״יז װענ; א געװעזענעפ יעי;. אט ד־ נאג.־ ־־קע יעט־רק ־ט־ האט בערנעיפא; א־־נגעזאבט א־; ז־ך, ז־ א־ז א הויפט-ערעב־ענט א־; ז־־; װעז; ארן א־; ז״; יבאפ;. או; װע־ נאך װ־ ער, האט ביי א־נז אזױ ציטערנר־ק נעיב־ידערט אט ה־ ״.יט־י■ ז.׳־פני־ענד־קע ׳־ד־יטע ה־־זער, ד־ ׳באטנדיקע זאי; ט־ט אטאי־קע־ פראכט, דעפ ביז־היעטיעותר־ק; ״נאך איעטעך פו; טיטפחות, פו; רעבנפ״ געקוב־עז א־ז בערנערטא; ־־־; ק־עװ :אך גאר א ־וננעדטא;, איער יט־וין ט־ט א קרונעד ר״פק״ט או; ט־ט אז א־־נענעפ פאד■ ט־פט; בריק א־; רעב; און א־; רענקע;. נאך א־; ז־־; ר־ב ״בטעטערע ארופ ז־־; צארט־יעט־רער טוטער האט ז־ך נענוטעז צ״ט־ק; ז״ ק־נפטרעד־יעע ניעטה או; ־ערנאך יהרדנה א־ז עי נעװאקפ; א/ ק־עװ, או; געװאר; ארץ ר״פער או; פא־ט־פטער עפ א־ז ארץ או־פ- ועקוטעז אר״; אהורכצוטאב;. נעװע; זענען היעפע־ת, אבער ז־• האב; נא־ ט־טגעהארפ; ד־ אנטװ־קיונג. אבער נ־־עט גער־בטעײ ז־ ר־ װעג־צ־־בנפ, די װענד־פונקט; זענע; ־ורבו־פ א־־נענע נעװע• א־; רערפאר — אױ• א־־ג;, אזו־ א־־גנארט־ק, אז״ פוב־עקט־װ, עפ זענע; נ־יעט נעװע; ק״; אוטגע־־־בטע, גר־ננ-אננעקוטענע א־- בערוואנדרוננע;. ־עדער יער־ט א־נפ א״נענעפ ־א־; א־נפ נעזעי־ ׳עאפטירעכ; רעבן א־ז געװע; ט־י-א־בערגערעבט, ט־ך-אי־רבגער־ט;. א־ז או־פגעקיב־ע; באקעטיז פ־טפאט־עפ או; דערנענטעי;, א־־פנע- טעז פרעטהק־־ט־;. הי קויפטאנפ, פװונ־אקפ, רוי־ניעיז״נפ, ז״רענ־ אװםק־פ, — ר־ א״ננטלעבע ארוט־קע פב־בה, — .האט עי ־אי־נ- יאנג נעהארט; אין א־־; או־פו־אדצ־עז פו; ז־ך ער <,אט ז״ ט־ט־ א באזונדעדער באפר־דיקונג געטאר;, או; דערט־ט־ װ־ באפר־־ט־ ז־ך ט־, ז״. ז־ך אפנע־עאקרט־ פו; ז־־ער נאענטק״ט־ או; װ־רקיננ. גער״ענט־ האט־ ער העברע־יע, אבער נעיעבט האט־ ער בע־קר, ץ־ ר־ ױגנט פוז רופראנה, א•; ה־ ג־־פטר״בע װעיע; פו; ־י גרו־- .ע רוםי־ג־ע קראפ־הער און טט־רא א־ז נא_־ריעך געװע;, אז ד־ ער־עט־ע פרװו; או־פצוראה; ה־ א־נע־וי־נ־קפט־ע ־עפ< זענע; געװ־.■■; אי; רופ־יע ר־ פרעטדע, דופ־יעע יעייאד א־ז א־ב י־:, ט״ער עו באטיט־ ז־ך ז־ גובר זיץ א־; ז־־; יער״ב; א־־י א; א־־ננארה־ק; א־פ;. ז־ץ רעטאיט־י דופ־״ע ־ער־־ב; האט־ או־ך פארטאנט א; א־־ננ- ארט־־ק; דערנערבאנ־יעז באדאקטער. פינקט־ װ־ ע־ האט־ פא־טאנט־ א; א־־גנארט־־ק;, זאפט־־ק; טא; אץ ז־ץ פ־דר-־עפייז ק־ץ ה־רב־- קע קראננע;, ק־ץ ר־־בט־ע טאט־װ; האט־ ז־ץ פ־דר נייעט־ נעװ.פט. ־אר ערענ־יעע, ט־נארע, ט־י-י־־־יעע טעראה־עפ האט־ ער ז־־ער- ־• ־גנארט־ק או־פנעיעפ-רט — אץ פאטערעך, יא־״זאב, צעצו־נו ה־ בץ-ה־עטיעותה־קע לאב־ פ; ט עאיקאו־בק־, קאר־נ־קאװ, גי ־נ זענע; א־פ גע־וע; באזונרע־פ באר־בט, אץ אט־ ה־ א״נ־קע זאב; האט ער ־ארנ־אננ, איץ-ט־פער אץ צ־טערנד־קעד נע״עפירט או־י ז־ץ פידר טיטץ פנ־פ צו דעי־ ײאנט אץ ט־ט פארטאבט־ע או־ג; אץ דערב״ ײ״ט־קדיק נעקרעבצט־ אץ נעז־פצט־. אץ װ־ :אענט א־ז געװע; ז־ץ יער־־ב; צו ז־ץ פ־דר-־ע־פ־ר;. רעדזערבער ט־א;, ר־זעיבע ייאננע;, אץ ט־ט־ אזערבע א־־רעיע. ציטערנד־קע :״אנפ;. אץ עפ קוט. אהר-העט־זפ, בערד־טיעעװפק־, ר־ ע־יעטע פר־ר־נגפ-־א.־; פ.־נפ :אצ־אנאי; רענעפאנפ ט־ט־ העברע־־־ע, ט־ט־ .הרד־פ-טתוקנ־פ ד־ ״ר־יעע ־־טע־אט־ור האט־ נאך אץ אוקרא־נע ק־ץ ׳עט־ארקע אח־זה נ־יעט־ נעה־אט ז־ א־ז נאך רא; בי־־ז פא־ געײען איז עפ אץ א״נער פץ די בערגערסאנ־יע* י־ד־יעע יע־טעט אץ פאדאריע, אץ דער קר״נער יעטאט רעטיט׳עעװ, װו בערנערפא; האט אטאר אפנעװו־נט א זוטער, אץ ט־ט א באזונדערער םר״פ געארבעט־ אוי,־* א נ״ נרוים װערק, ער האט־ אץ טישך פץ א פאד װאכז אננע׳עריב; עטרעכע גרויםע קאפיטרע;, אץ נעװען א־ז ב״ א־פ די באדערפענייע צו ט״רן זיך טיט• א נאענט; טענט״ע; טיט ד־ ניי-געיעאפענע בירדער אץ נעיעטיארט;. בץ איך דא; אראפנעפאר; צו איפ םץ קיעװ, — א טהרך פיץ אז א יעעה טיט; בא;, אץ א פאר יעעה דערנאך טיטן פור פץ דער פטאנציע דעראזיעגע—טיט א געט־ט אץ הארץ, װי א פארריבטער חת; צו זיץ ה״ם-נעריבטיער כרה. האט טע; זיך האדציק באנעננט, זיך נעטרייםרט רערנאך אץ א פאעטא; איבעד די יע״נע פאדאריער בערנרדיקע װעג; אץ פארפאד; פ־־י- ט־ק-פארנאכט אץ רעפ באגאדטנדיק; רעטיט״עעװ. ייד; זענע; הרחבהריק אץ רייט״ע גענאנגע; טקבר-יעבת זיץ, אץ טיר ב־־דע האב; אויך טיטי א פוח יעבת אץ הארצ; געאיירט־ צו דעפ יעטיבי װו עב האב; אויך אונז נעװארט די פרייעע, נײ-אנגעיעריבענע קא- פיטרעך פון דעפ נייעפ װערק, װערכעם איז אונז אזוי ט״ער אץ אינטיפ נעװען. מיט אויפנערענטץ אינטערעפ אץ נ״ג־ר א־ז טע; נרייך ביידע נעזעםן עטרעכע יעעה איבער די נעדיכטי-אנגעפ־קעװע- טע ז״טרעך, זיך ני׳עט נעקאנט נענונ אנזעטיק; פץ די ארע נ״ע א״גנארטיקע ב־רדער, װעאכע עד האט פאר רעד קודצער צ״ט טיט אזא ׳עפע אויםנעבראכט. איז טע; נעװע; ב״רע איבערגריקרעך פץ העפ נרויס; אוצר, װאם איז צוגעקוטע; צו רעפ פרירדיק; פא־טעג; אץ ביידע האט טע; דערנאך אץ די בעט; ארץ גערע־ט אץ װ־דער- גערעדט נריקרעך-צופרידענע פץ דער עיעירות, אץ אזו• עריעט ב״פ באנינעז א״ננעיעיראפ; אץ איז עפ נעװע; װאר ארער חרופ״ אץ גריקרעך-זאטץ עיןןז האב; זיד דערטראנ; װונדעדבארע טוזיק-קראנגע;, ז״ האב; זיך רערנענטערט. געװאר; ארץ ׳עטיארקער אץ הירביקער, אץ דער- נאך צוביםרעך געװאר; יעטירער, יעטיר, ב־ז ז״ ה־אב; זיך אץ װי־- טער װייטקייט־ איבערגעריס;. װאפ א־ז עפ נעײע;? א טיריט־ער- עיעארא; א־ז אדורך דעפ ׳עט־עטיי טיט־ זיץ ארקעפטעד אויי1 ״טא- נעװרעפ״, אץ אץ רעפ או־פנ־יענד־ק; פר־טארגן געיעפירט עפעפ הארץ-רירנדיקפ. האבן טיד ז־ך ב־־דע או־פגעבאפט, צוגעראפ; הארב-פאריעראפענע צ־ש אפענעפ פענפטער, װאפ א־ז געײע; פאר־ װאקםז ט־ט פר־יעע צעעפנט־ע בונט־ע ברוטע;, אץ ז־ך דױ״עטיר א״ננעהערט־ אץ די װונדערבאדע ט־ענעד פץ ־עד טוז־ק. גריקרעך אץ אויפגערענט־ א־ז געװע; דאפ האדץ. אץ נעפירט־ האט טע; רא; א מץ אויפטערר־יעע, װונדערבאיע טת־קות אץ באט־עטטק״ט אץ אט־ דער טעראד־ע, אץ אויך יעפעטער. א.ץ ביז אײ־ז ה״נט- צו-ט־אנ, װע; טע; דערטאנט ז־ך א; יענעפ הארב-חרוטדיקז פד־- טארנ; אץ א; ־ענעפ װונרערבאר; ־עפיר;, דובט זיך, אז אזא טץ טעראהיע הערט טע; נאר א־ץ טאר אץ רעב; אץ טער ק״נטאי נייעט אט־ אזערבע װונהעדבארע אויפט־עררייעע טאטענטץ, װאפ קאנע; זיך ק״נטאר טער נ־־עט איבערחזר;, זענע; געװעז פיר אץ אונזער פ־ר-יארעדיק; צוזאטענרעב; — ביז צופ ״ארופ װאקזאר״, אץ דערנאך — פונפ ״אחפ װאקזאי״ ביז צופ ״נאך ארעטעז״ א,ץ העט-װייט־ ביז; ״אפנאנג״, אץ אויך ׳עפעט־ער, אץ ה־ צ״טז פץ ״װערטי-אויפ װערט-איץ״ אץ ״טירת-הרץ״. אץ א־צט־, צו דער פ־־ערוננ פון ז־ץ צװאנציק-יאר־ק; יעאפ; :אר; דא נעבראבט ײער; א״נצרנע, אפנער־סענע ׳עטיקרעך- ערינערוננע;. פאהראזן האט־ בערנערפא; זיץ קאייניעטעטיר אבריטאװע נאך גאר א ױננערטא;, אבער א ׳עװער-אננעי.<>רענער ט־ט ״ד־יעעו־ אץ ארנעט״נער קורטור, ט־ט איינענע פערזענרעכע פארטיפטע איבער- רעבונגע; אץ טיט א רייכ; אוצר פץ נעזען-אץ-נעהערטע ברערריי ״ד־יעע פאריעוינע;. נעװע; א־ז ער ב״ זיץ רייב; פאטער, רער נר״םער ױארד-אץ-תבואה-פוחר. א טעז־ניק. ־אטאר האט אץ דע־ גרויםער, רוייענדיקער ׳עטוב נעווימרט טיט פאר׳ע־־דנעדרי־ פריצים, םוחריפ, טעקרער, קאטיםיאנער;, קאםירערפ, פאפעסאדכ,